W maszynach i przyrzadach elektrycz¬ nych uzwojenia sa umieszczane zwykle w kadlubach zelaznych. Dla latwiejszego u- kladania uzwojenia w takich zlobkach jak równiez zamiany uszkodzonych czesci u- zwojenia nai nowe, pozadanem jest by zlob¬ ki te byly otwarte. Azeby zas przy otwar¬ tych zlobkach mogla byc zachowana la¬ twosc wkladania i wyjmowania uzwojenia, szerokosc zlobków na powierzchni kadlu¬ ba nie moze byc mniejsza od wewnetrznej szerokosci zlobka.Otwarte zlobki tego rodzaju maja jed¬ nak te wade, ze znacznie zmniejszaja po¬ wierzchnie kadluba zelaznego, przez która przechodzi pole magnetyczne, zmuszajac do zwiekszenia calego kadluba zelazne¬ go a tern samem i ilosci amperozwojów dla wytworzenia odpowiedniego pola. W niektórych zas wypadkach otwarte zlobki wywoluja takze i inne niedogodnosci.Próbowano juz usunac te wade otwar¬ tych zlobków przez zanikniecie, po uprzed- niem ulozeniru w nich zwojnic, zapomoca cial magnetycznych o rozmaitych ksztal¬ tach i sposobach zamocowania. Kazde jed¬ nak z tych zamkniec posiada szereg uste¬ rek i niedogodnosci i zadne z nich nie od¬ powiada calkowicie technicznym wymaga¬ niom praktyki.Niniejszy wynalazek ma na celu wy¬ tworzenie lepszego zamkniecia1 zlobkowe¬ go.Zapikw*^ we4l¥$ niniejszego pomyslu posiadal ksztalt plaskiego klina, którego plaJszczyzna czolowa, stanowiaca itfl|u§ciwe zaimkniJedle zlobka), ziwata moslfciem, sluzy dilal polaczenilaJ czesci boczfnych tego kli¬ na1, wykonalnych x maiberjailu magnetycz¬ nego. Polprzeiz te czesci boczne przechodza lilnje sil ze scianek zlobkowainego kadluba.Jednoczesnie te boki klinal sluza do zwiek¬ szenia powierzchni kadlubaj, przez która; przechodzac liaja sij ZaiyiknnVJe takie Jest przedstawilone na zaJ^CB©«ym rysunku (fig. 1^7).NaJ fig. 11$! pr25edsta^wionai jest achema- tycziife czesc 1fcldbfkmvego kadluba K ze zlobkiem # porr^dzy dworoaJ zebatoi Zl i Z2. Fig. 2 przedstawila widlok powierzch¬ ni) k$ld$whfu K yt rzucie zgóry. Fig. 1 przed¬ stawia] przekjró^pi^ X\ X fig. 2. Zlobek JV jest otwarty, przyczem szerokosc jego nx u wJerzcholkai nie jest mniejsza od szerokosci n2 jego dna. Zlo¬ bek N zaimykaj sife pfzjy pomocy plaskiego klina V, osadzonego w rowkach Wnofwych r1 r2, wycietych w! ziebach Zx i Z2. Czesc V skladal sie z dwóch boków a1 i a2 oraz mostków &! i &2, sluzacych dla laczenia* tych boków w jedna calosc; Mostków ta¬ kich moze byc jeden lub kilka, -w dfetnym wypadku cztery. F*!g. 1 prz^dstawilai w j$W sposób lupje sil /, / przechodza z ze¬ bów Zi i.Z^ poprzez boki au a2 czesci za¬ mykanej V, oraz w jaki ispoisób te boki zwiekszaja powierzchnie poprzez która ply¬ na linje sil.Azeby boki czesci zamykajacej mogly spelnic swoje^ zadanie, musza byc zrobibne z materjatów magnetycznych, zas mostki, sluzace jedynie jako mechaniczne polacze¬ nie tych boków moga byc zrobione z mate- rjalów niilemagjnetycznych. Moznia je wy¬ konywac z metallu dljalmaignetyczinego i la¬ czyc z bokami w sposób doWotay. Przy z&r mkaieciu w«dli|$ fi|$. 3 i 4, sfclaidaljaicern sie z szeregu ciejltkh blaisizek, sflodfeowe; czesci blaszek, mniej wilecej miedzy liinjami1 u i v, mioga byc uwalzane jako oddzielne mostki1, \\&s tez wszystkie te czesci ralzem mozna rc^poitrywaic jako jeden mostek. Przy wy- komajnib zajmkniecia podlug fig. 6 jako mostki beda sluzyly srodkowe czesci b.Wedlug wynalazku magjnetycziie boki tych czesci zafrnykaijajcych winny sile skla¬ dac z szeregu blaszek, zas iflaiier.jall i ksztalt raiosików musi byc tak dobrany, by mogly one byc nozciagame zaipotmoca odpowiednich nalrzedzi celem roaszerzendai zamkniecia i azeby w! tym stanie rolzd!a|gniiletym pozosta¬ waly i nadlal. Mostki wiec powinny posia¬ dac wlasnosci plastyczne, nie zJais elalsiycz- ne. Ta zdolnosc odksztalcania wykorzy¬ stania zostalal wedlug wynalazku do zaimo- cowania zamkniecia w swem gniezdzie w nastepujacy sposób. Czesc zamykajaca zlobek wykonywal sile o szerdkosci cokol¬ wiek mniejszej odl szerokosci gniazda, dzie¬ ki czemu to zanikniecie moze byc z latwo¬ scia wstawione w gniazdo.Przez wydluzacie mositków, po ich wsitawieniu do gniaizda, uzyskuje sie roz¬ szerzenie czesci zamykajacej zlobek, dzie¬ ki czemu zamkniecie to zostaJje zacisniete miedzy bocznemi sciankami gniazda.Maiterjal mostków musi byc plastycz¬ ny. Przy wykonaniu zatmknilecia podlug fig. 3 i 4 warunek ten zostaje spelniewy przez zastosowanie miekkiego zelaza). Do most¬ ków djatoajgnetycanych, np- wedlug fig. 5 — 7f uzywa sie mosiadz, nowe srebi^o lub t. p. Mostki zaleca sie wykonywac co- kolwjiek wypuklemi, by ptip&A wcLskaaiAe mogly byc wydluzaoaemi. Jest rówiwbz ce¬ lowym wykonywac te mostki w^pakkató w róznych kierunkach (fig. 5 — 7)y p«i«K waz wówczals przez; udjerzanie mlotkiem w wypukla czesc mostka, znajdujaca sie na zewnetrznej powierzchni kaidLuba,. Qfii# sie w prosty sposób doskonale zamocowa¬ nie zamkniecia.Fig. 8 przedstawia przeciecie zlobka a powyzej opisatena* zalnakoiiecilfemr o ksafealcie przedstaiwWytn tia fig, 5 — % Vim&dt-h — 2 —zaniutfecia V sa wygiete naaefwnattz. Za- mkiJec^ znajduje sie-w gtniezdzie, doklóre- go wsuiwal siie w kierunku prostopadlym do p&wmyziny rysunku {fig, 8). Rowki ^ ii r2 sa wylozone plytkami izolacyjnemi it i fa np. pafiare«n. Przez uderzataoe lub d&aie- nic, dzialajace w kierunku strzalki! P, wy¬ giete mostki b wydluzaja sile, zas boki a^ i «2 rozchodza sile w kierunku strzalek Q, R Wciskajac sile do rowków r1 ii r2f dzieki czfemu uzyskuje sie zaniooowainAe zamknie- dki ilofcJcai.Trzeba zaznaczyc, ze calkowicie bla¬ szkowa Tamknieciai, jdk równiez i zamknie¬ cia niekiaiGElkawe sa znane, ne^occia zas i ulepszelniJem, sitanowilaceim przedimkif niniej- soje^ wyinalaflcku jesti twtalj aa(inknfieciie, przy którem bokil skladaja sie z blaszek, jak (rów¬ niez i to, ze izolacja ilf< i2 {Hi. &) miedzy zaimkniiedem ii gniazdem moze byc maidtewy- czaj cienka. Izolacja tal j esitl konieczna dla1 unikniecia! powstawania pradów wirowych, kiórefcy mogly powstawac w zebach zlob¬ kowanego kadluba podczas jego pracy, kie¬ dy miedzy poszczególnemi blaszkami ze¬ bów powstana przewodzace polaczenia przez zetkniecie sile ich z blaszkowatemi bokaimil a1, a2 czlescJ zalmyfcaljacej. Izola¬ cja ta1 poiwitnina1 byc mozlilwiib cienka, azeby linje sil magnetycznych napotykaly jak naj- mnilejszy opór przy przejsciu z boków cze¬ sci zamykajacej do zebów zlobkowego ka¬ dluba. Plytka1 izolacyjne musza byc sto¬ sunkowo mocne, gdyz przy wciskaniu zanikniecia1 do gniazda, izolacja doznaje sil¬ nego naciskania1, zwlaszcza) gdy zamknie¬ cie jest zlozone z blaiszek, poiniSewaz krawe¬ dzie tych blaszek dzialaja nai Walristlwe izlo- lacyjna jak zeby pilnika). Przy wtlaczaniu zainlkniiecia) o bokach jednolitych (niebla- szkowych), cisnilemile boków dziala poprzez izolacje na odldzilelne blaiszki zebów, zlobko¬ wanego kadluba1, które, wskutek nieunik¬ nionych niedokladnosci przy skladaniu blai- szek, cokolwiek wystaja. Nai skutek silne¬ go cisnienia, któremu podlegla izolacja, mu¬ si byc ona sitosunkowo mocna. Gdy jednak zaciaka sie zanikniecie blaszkowe, wykona¬ ne wedlug mniejszego wynalazku, to baki dostosowuja sie do nierównosci powierzch¬ ni gmia?sdb)t poniewiaz posiakiatja one pewna elastycznosc, wywolatoa przezt pewne moz¬ liwe przesuwanie sile pojedynczych blatszek, dzieki1 gietkosci nitów, laczacych blaszki, oraz mosliwoscki róznego wydluzania sie rozmaitych mostków. Elastycznosc zaniknie¬ cia, powoldftije równomierny rozklad eisaie- niiai na ieokucje i! Usuwa przieto przyczyne zmiusza^ja^adówtómocniieniila^ azalemizgfru- bienia iaolalcji przy stosowaniu zjamkniecia o bokach jednolitych. Elastycznosc za- mknieda, skladiajjacegó sile ¦*blaszek* posia¬ da) jeszcze te zalete, ze jest ono calkowicie zabezpieczone od wypadniieciai zte zlobka!, ponieWaiz Wskutek wcisniecia sile boków cze¬ sci zamykajacej w zdebienia gniazda o- rafc wystepów gniazda! w boki powstalje mie¬ dzy obJema/ tetmii czesciami rodzaj uzebie¬ nia. Na sztywnosc i moc takiego zamknie¬ cia tych czesci wplywaj korzystnie jeszcze i taJ okolicznosc, ze plytki izolacyjne sa baar- dlzo cienkie i nie sa w stanie wyrównywac nierównosci powierzchni gniazdowych.Przy wydluzaniu wypuklych mostków b (fig. 8) nastepuje przesuniecie sie ku górze boków ax i a2 zamkniecia w rowkach r1 i r2. Przy tern przesunieciu ostre kra^ wedzie boków c^ i a2 moga uszkodzic plyt¬ ki feolujace i1% i2. Dla unikniecia zas moz¬ liwosci takiego usizkadzanila1 izolabji krawe¬ dzie boków sa zajokraglane. Zaokragla sile równiez i gniaizida, a przynajmniej w tych miejscach, w których podczas zamocowy- wamia1 ziamkniecia] nastepuje przesuwanie sie po sobile czesci zespalanych. Przyklad ta¬ kiego rodzaju czesci zespalanych jest przed¬ stawiony na fig. 9„ gdzie uwidocznione sa zaokraglenia w miejscach c1( c2.Nity, lacziace blaistztkii zelazne, tworza¬ ce czesc zamykajaca, ewent. jej boki, sa utworzone z ciagliwego metalu, np tomba¬ ku, bronzu, nowego srebra1 lub t. p., przy- — 3 —czein posiadaja te nity zazwyczaj przekrój podluzny (fig. 3, 5 i 9), Glówki tych nitów wytwanziai sie przez, zaigiecie -krótkich wysta¬ jacych ich konców (fig. 8). Ta okolicznosc, ze przekrój nitów nie jest okragly, nietylko usuwa moznosc wzajemnego wzgledem sie¬ bie obrotu blaszek zelaznych i boków wzgle¬ dem mostków przy zamknieciu wedlug fig. 5 do 8, lecz zarazem posiada i te zalete, ze przy tych nitach powierzchnia dla przejscia liinjii sil jest mniej zanniej sizona przy jedna¬ kowej ich wytrzymalosci!, niz przy nitach okraglych. Oprócz tego nilty o przekroju podluznym sa odporniejsze na zginainie, któremu podlegaja one. podczas zakladania czesci zamykajacej. PL