Znane sa liczne sposoby ciecia pasm wlókien, zwlaszcza wlókien ido wyrobu welny sztucznej, jednakze stosowane do tego urzadzenia sa zlozonej budowy i sa trudne do obslugi.W znanych maszynach do ciecia pasm wlókien sztucznych pasmo wciaga sie za pomoca strumienia wody do rury lejowatej i na jej dolnym koncu przecina na kawalki o potrzebnej dlugosci za pomoca wienca nozy, wirujacego prostopadle do kierunku przesuwania pasma. Poniewaz istrumien wody trafia prostopadle na sze rolka po¬ wierzchnie noza, a ciecie odbywa sie pro¬ stopadle do przesuwania paisma, przeto wlókna daza do wyminiecia narzedzi tna¬ cych. Poza tym wskutek nastepujacego po kilku godzinach pracy stepienia nozy ko¬ nieczna jest ich wymiana, powodujaca bar¬ dzo niepozadane przerwy w ciaglym zabie¬ gu ciecia.To samo mozna powiedziec takze o krajarce, w której pasmo wlókien jest wciagane za pomoca podatnie przylega¬ jacych tarcz z wiencami szczelin i przeci¬ nane swobodnie w powietrzu za pomocanozy wirujacych w .szc.zelina.ch prostopa¬ dle do kierunku przesuwania pasma, W tym przypadku wlókna takze usuwaja sie spod poprzecznie nastepujacych uderzen nozy, jak to stwierdzono doswiadczalnie, a 'Szybkie tepienie sie nozy wymaga takze po kilku godzinach pracy ich wymiany.Poza tym w krajarce tej najmniejsza zmia¬ na dlugosci cietych kawalków wymaga uiciaziliwelj wymiany tarcz ze szczelinami, a koszty utrzymania takiego urzadzenia w dobrym, stanie sa bardzo duze, poniewaz katowe profile tarcz ze szczelinami powo¬ duja czeste przerwy w dzialaniu i uszko¬ dzenia wskutek skupiania sie materialu obrabianego lub z innych przyczyn.Inna krajarka, zwlaszcza takze do wy¬ twarzania welny sztucznej, posiadajaca nóz uruchomiany rytmicznie w góre i w dól i przesuwajacy sie przy nieruchomej glo¬ wicy tnacej lub nozu przeciwleglym, nie umozliwia ciaglego postepowania ani tez ciecia pasm z szybkoscia zachodzaca w praktyce, a wynoszaca np. 1 m na sekun¬ de. Podobne maszyny z nieprzerwanym pasmem materialu, w którym noze obroto¬ we przesuwaja sie przed nieruchoma pod¬ stawa, nie nadaja sie do nieprzerwanego dzialania przy wyrobie welny .sztucznej, odbywajacym sie dzien i noc bez przerwy.Znane sa takze krajarki, w iktórych do walu graniastego przykrecone sa plaskie noze wspóldzialajace z doprowadzajaca material okrezna tasma gumowa lub po¬ dobna i tnace material na tej tasmie. Ten sposób ma te zalete techniczna, ze noze,, tnace sa uruchomiane w kierunku przesu¬ wania pasma wlókien, a nie prostopadle do tegoz, jednakze stale obracajace sie no-1 ze scieraja nieprzerwanie naciskana tasme gumowa, a poza tym wskutek tego, iz tna one material zawsze jednoczesrye na calej szerokosci, twardosc i ostrosc nozy jest krótkotrwala.W sposobie urzadzenia wedlug wyna¬ lazku niniejszego uwzglednione zostaly niedogodnosci urzadzen dotychczasowych i spelnione nastepujace wymagania glów¬ ne, a mianowicie zapewniona bezwzgled¬ nie niezawodnosc pracy przez znaczne uproszczenie czesci skladowych krajarki, usuniete zostaly wspóldzialajace nierucho¬ me i napedzane narzady robocze lub pro¬ wadnicze w celu unikniecia przerw w dzia¬ laniu, zapewnione /sa: jak najdalej idace unikniecie wymiany nozy przez nieznacz¬ ne natezanie ich wzglednie celowe uksztal¬ towanie, samoczynne doszlifowywanie sie nozy lub obciaganie podczas pracy krajar¬ ki, nastawnosc zamiast wymiany narzedzi tnacych, nie pracujacych juz zupelnie za¬ dowalajaco, ciagla mozliwosc kontroli ma¬ terialu cietego, wychodzacego z maszyny przez unikanie szkodliwych wlókien dluz¬ szych, jednakowa dlugosc wlókien cietych oraz proste dozorowanie przy malych ko¬ sztach utrzymania maszyny w stanie od¬ powiednim do dobrego dzialania.W zasadzie i niezaleznie od poszcze¬ gólnych przykladów wykonania, jak np. w zastosowaniu do pasm wlókien ciaglych lub odpadków welny sztucznej, sposób ni¬ niejszy polega na tym, ze material jest przerabiany na walcu obrotowym a o (naj¬ lepiej ) szlifowanej powierzchni twardej i z blisko niego przesuwajacym sie na-linii zetkniecia walcem nozowym c z nozami c, (najlepiej) srubowo wygietymi i wyprze¬ dzajacymi walec doprowadzajacy, przy czym material nieprzerwanie przecinany jest na kawalki o okreslonej dlugosci i od¬ rzucany w bok. Poniewaz noze srubowe c przecinaja linie zetkniecia sie z walcem doprowadzajacym a pod katem np. 30°, wiec przylegaja one do walca doprowadza¬ jacego zawsze tylko w punktach prze¬ mieszczajacych sie przy obrocie walców na calej ich dlugosci i wskutek wyprzedzania przez ciecie ciagnace powoduja stopniowe przecinanie wlókien przy najmniejszym na¬ tezeniu nozy, przy czym przez noze wy¬ przedzajace, obracajace sie w kierunku po- — 2 —suwania sie tego materialu, w odróznieniu od znanych sposobów ciety material jest zawsze wyciagany w kierunku podluznym i unikniete jest usuwanie sie w bok wló¬ kien wskutek uder/en nozy, dzialajacych poprzecznie do kierunku przesuwania sie pasma.Dalsza istotna zaleta sposobu wedlug wynaiazku polega na tym, ze opisane na¬ rzedzia tnace w stosunku do których wa¬ lec doprowadzajacy a stanowi przeciwle¬ gly nóz lub podklad, przy powolniejszym obrocie tego walca a trafiaja na coraz to inne punkty zetkniecia, odpowiadajace ca¬ lemu obwodowi tego wailca, wskutek cze¬ go w odróznieniu od nieruchomego noza przeciwleglego nie moze nastepowac jego scieranie sie.Poniewaz powoli obracajacy sie walec doprowadzacy a sluzy w stosunku do no¬ zy srubowych, przesuwajacych sie wzgle¬ dem niego pod pewnym katem z wyprze¬ dzeniem, jako stale dzialajaca tarcza szli¬ fierska, przy czym ten walec a moze byc wykonany z twardej kamionki lub stali wy¬ trzymalej na nagryzanie, wiec takze wla¬ sciwe noze tnace podczas pracy stale sa obciagane i utrzymywane w stani ostrym, wobec czego 'wymiana nozy nie jest zupel¬ nie prawie konieczna, a tylko po dluzszych okresach czasu trzeba przeprowadzac ma¬ le, latwo i szybko dokonywane nastawia¬ nie walców a i c.W znanych maszynach trzeba zawsze po kilku godzinach wymieniac noze, co powoduje przerwy w ciaglym przebiegu wytwarzania welny celulozowej, nato¬ miast, w urzadzeniu wedlug wynalazku, na¬ wet po kilkuset godzinach pracy, noze nie sa stepione.Poniewaz urzadzenie posiada tylko obrotowe narzady robocze i prowadnicze, na których nie ma wystepów zatrzymuja¬ cych resztki materialu, a poza tym budo¬ wa i naped sa proste, przeto zapewniona jest niezawodnosc dzialania i latwa obsluga.Na rysunku przedstawiono dla przykla¬ du urzadzenie wedlug wynalazku przy czym na fig. 1 przedstawiona jest krajar¬ ka do ciecia materialu dluigowlóknistego, jednakze nie w postaci pasma ciaglego, lecz w po/staci mp. odpadków welny sztucz¬ nej, fig. 2 przedstawia walec nozowy w wi¬ doku perspektywicznym, a fig. 3 — kra¬ jarke do ciecia pasma wlókien ciaglych.Z ruchomej tasmy przenosnikowej lub podobnego przenosnika material ciety przechodzi miedzy walec doprowadzajacy a i podobne walce b, sluzace do utrzymy¬ wanie takze guzlowatego i nieregularnie nakladanego materialu bez poslizgu pod dzialaniem ciagnacym wyprzedzajacych nozy walca c na powierzchni walca a w ce¬ lu przecinania na kawalki o okreslonej dlugosci za pomoca walca c z nozami sru¬ bowymi w miejscu stykania sie nozy z wal¬ cem d. Material jest nastepnie odrzucany na przechylnie lub przenosnik i doprowa¬ dzany do dalszej przeróbki. Wiec np. mo¬ kre, na kwasno przerobione odpadki wy¬ ciska sie miedzy walcem a i gumowymi walcami naciskajacymi 6, a wycisniety kwas doprowadza sie z koryta pod wal¬ cem a i odprowadza rura odplywowa, dzie¬ ki czemu do zobojetniania materialu cie¬ tego potrzebne sa mniejsze ilosci lugu.Na fig. 2 przedstawiony jest walec no¬ zowy c z (najlepiej) srubowymi nozami wymiennym? c, których skosne ostrza w ce¬ lu umozliwienia szlifowania na szlifierce sa zwrócone ku wewnetrznej stronie walu nozowego.Na fig. 3 przedstawione jest urzadzenie do ciecia pasma wlókien ciaglych. Urza¬ dzenie posiada tylko trzy walce, a miano¬ wicie twardy cylinder a do doprowadzania materialu, wykonanny np. z twardej ka¬ mionki lub stali v4A, podatny walec na¬ ciskowy b i cylinder nozowy c. Poniewaz noze srubowe i walec przeciwlegly a za¬ kreslaja w miejscu ciecia linie krzywa, przeto pasmo wlókien jest przecinane w — 3 —kierunku grubosci stopniowo w jednako¬ wych odcinkach, a w kierunku szeroko¬ sci — wskutek polozenia katowego nozy srubowych — w odcinkach skosnych, wskutek czego ilosci materialu, znajduja¬ ce sie w jednostce czasu pod nozami i na¬ ciskajace na nie, jak równiez zapotrzebo¬ wanie sily jest bardzo male w porównaniu ze znanymi krajarkami.Napedzana tasma przenosnikowa, znaj¬ dujaca sie pod walcem a, najlepiej pozio¬ mo prowadzona i wyprzedzajaca pasmo wlókien, na która odcinki sa nakladane w celu ciaglej kontroli w odstepach, do¬ prowadza material ciety do dalszej prze¬ róbki. Walec b jest zaopatrzony w dzwig¬ nie kontrolna, wskazujaca przez poziome polozenie normalne, iz na walcu a nie two¬ rza sie nawoje, podczas gdy ostrza nozy walca c sa zalozone tak, iz nie dotykaja walca b, lecz moga zgarniac natychmiast powstajace nawoje w obreb dzialania no¬ zy. Na dzwigni kontrolnej walca b moga sie znajdowac kontakty do zatrzymywania maszyny, wobec czego dzialanie jej jest niezawodne. PL