Wynalazek niniejszy dotyczy wykona¬ nia osi wahliwej do przyczepek, czyli po¬ jazdów ciagnionych tylko za pomoca ciag¬ nika albo zwierzat pociagowych i nie po¬ siadajacych wlasnego isilnika napedowego.W takich pojizdach wystepuje znane zja¬ wisko, ze wskutek spowodowanego nie¬ równosciami drogi skosnego ustawienia sie osi i skretu ramy wymienione pojazdy ma¬ ja daznosc do przewrócenia sie. Wyste¬ puje to zwlaszcza wtedy, gdy przy wiek¬ szej szybkosci jazdy powstaja wstrzasy, a ladunek zostaje wprawiony w drgania okresowe.Celem zmniejszenia niebezpieczenstwa wywrócenia sie ograniczano wychylenia osi wahliwej za pomoca nieruchomych lub podatnych -oporników, Znane sa np. spre¬ zyny polaczone na stale jednostronnie z kozlem osi wahliwej wzglednie z pierscie¬ niem kolowrotu zwrotnicy. Urzadzenie we¬ dlug wynalazku jest natomiast wykonane tak, iz os wahliwa jest zalozona za pomo¬ ca dwóch sprezyn albo zespolów sprezyn pracujacych zarówno na ciagnienie, jak i na cisnienie i bezprzegubowo polaczo¬ nych z obsada kozla lozyskowego, znajdu¬ jaca sie na nadwoziu.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku.Os przednia / z kolami 2, 3 jest pola¬ czona w znany sposób za pomoca przegu¬ bu wahliwego 4 z nadwoziem, zas os tylna 5 z kolami 6, 7 jest polaczona w znany spo¬ sób na stale z nadwoziem wzglednie dzwi¬ garami podluznymi lub poprzecznymi. Narysunku zlacza osi tylnej sa pominiete dla jasnosci.Wedlug wynalazku miedzy osia wahli- wa / i znajdujaca sie na-nadwoziu obsada 8 kozla lozyskowego 9, 10 sa zalozone dwie sprezyny 11, 12, polaczone z wspom¬ nianym kozlem, jak równiez z obsada 8 bezprzegubowo. Gdy prawe tylne kolo wtoczy sie, jak to widac na rysunku, na nierównosc drogi 13, tylna os 5 i wraz z nia tylna sciana 14 nadwozia przyjmuja polo¬ zenie nachylone. To nachylenie tylnej osi -wzglednie tylnej czesci nadwozia przenosi sie do pewnego stopnia takze na przednia sciane 15 przyczepki, jednakze w mniej¬ szym stopniu, poniewai, jak wiadomo, nad¬ wozie nie jest zupelnie sztywne. Nadwozie waha sie swym przednim koncem okolo lozyska 4, wskutek czego sprezyna 11 jest natezana na ciagnienie, a sprezyna 12 na sciskanie. Wskutek tego te dwie sprezy¬ ny wywieraja na nadwozie moment obroto¬ wy przeciwnie skierowany do obrotu wskazówki na zegarze, poniewaz sprezy¬ na 11 dazy do sciagniecia w dól prawej przedniej czesci nadwozia, patrzac w kie¬ runku jazdy, sprezyna 12 zas do podnie¬ sienia lewej przedniej, czesci nadwozia.Sprezyny przeciwdzialaja wiec wywróce¬ niu wzglednie zbyt duzemu przechyleniu nadwozia w lewo, patrzac w kierunku jaz¬ dy. Gdy kolo cylne 6 stoczy sie z podwyz¬ szenia 13, opuszcza .sie "os tylna z powro¬ tem do polozenia poziomego, a masa nad¬ wozia i ladunku-otrzymuje przyspieszenie w kierunku odwrotnym, wywierajace od¬ wrotny moment obrotowy, skierowany przeciwnie do obrotu wskazówki na zega¬ rze. Wskutek tego nadwozie przechyla sie poza zwykle polozenie w prawo, patrzac w kierunku jazdy, przy czym sprezyna 12 zostaje rozciagnieta, a sprezyna 11 scis¬ nieta, wobec czego te sprezyny wywiera¬ ja moment obrotowy skierowany odwrot¬ nie i tlumia ruch kolyszacy nadwozia.Gdy natomiast np. kolo przednie 2 wto¬ czy sie na podwyzszenie drogi, os tylna pozostaje w polozeniu poziomym, nato¬ miast os przednia przyjmuje polozenie na¬ chylone. Wskutek tego sprezyna znajdu¬ jaca sie po stronie nierównosci drogi zo¬ staje scisnieta, druga zas rozciagnieta, wskutek czego obie wytwarzaja moment obrotowy, odwrotny do momentu obroto¬ wego osi wahliwej. Tylny koniec nadwo¬ zia pozostaje przy tym wskutek polacze¬ nia na stale z osia tylna w swym poloze¬ niu poziomym, a gdy nadwozie nie jest zu¬ pelnie sztywne, podnosi sie nieco prawa przednia strona wozu, lecz w stopniu mniejszym, nizby to odpowiadalo podnie¬ sieniu kola przedniego, wobec czego na¬ wet gdy nadwozie nie jest zupelnie sztyw¬ ne, powstaje wspomniany wyzej moment obrotowy. Sprezyny tlumia przy tym jed¬ noczesnie wahania osi, poniewaz daza one do wprowadzenia jej natychmiast w po¬ lozenie srodkowe. Gdy kolo przednie sto¬ czy sie z podwyzszenia, wskutek czego os przednia zajmie polozenie poziome, a cre- zar przechyli sie pod dzialaniem swej bez¬ wladnosci na prawa strone podwozia, spre¬ zyna 11 zostaje natezona na sciskanie, sprezyna zas 12 na ciagnienie, wskutek czego obie sprezyny wytwarzaja moment obrotowy, dazacy do sprowadzenia nad¬ wozia i ladunku w polozenie srodkowe.Gdy kola natrafia na zaglebienie drogi nastepuje odpowiednie dzialanie w kie¬ runku przeciwnym.Najlepiej przymocowac sprezyny do wystepów 16, 17 kozla lozyskowego. Ko1 ziól lozyskowy moze byc wzmocniony za pomoca zastrzalu 18. Sprezyny sa przymo¬ cowane nastawnymi srubami lub podobny¬ mi lacznikami, celem umozliwienia regu¬ lowania ich napiecia.Zamiast pojedynczych sprezyn mozna takze zastosowac sprezyny zespolone, ce¬ lem osiagniecia w ten sposób dowolnego ksztaltu krzywej uresorowania. — 2 —Zamiast sprezyn zwojowych moga byc uzyte sprezyny innego ksztaltu, np. pla¬ skie lub resorowe, polaczone koncami na cisnienie i ciagnienie z obsada 8. Zamiast sprezyn mozna wreszcie zastosowac tak¬ ze narzady z tworzywa elastycznego, np. gumy. PL