PL32308B1 - Urzadzenie do przestawiania smigla - Google Patents

Description

Proponowano juz urzadzenia do prze¬ stawiania smigiel w locie, przy których przestawianie smig odbywa sie z pomoca przesuwalnej na osi smigla pochwy. Prze¬ suwanie tej pochwy uskutecznia obejmu¬ jaca pochwe dzwignia, umieszczona wahli- wie na jednym koncu w punkcie nierucho¬ mym samolotu, a na drugim zamocowane jest cieglo, sluzace do przestawiania, któ¬ re moze byc uruchomiane z siedzenia pilo¬ ta. Cieglo przestawiajace jest polaczone zwyklym przegubem z dzwignia. Pochwa przenosi udzielony jej ruch przesuwajacy za pomoca dzwigni, polaczonych przegu¬ bowo, na podstawy smig smigla w ten spo¬ sób umocowanych, ze daja sie obracac. Ta¬ kie urzadzenie posiada wprawdzie w po¬ równaniu z innymi konstrukcjami do prze¬ stawiania zalete wielkiej prostoty, jednak w praktyce okazalo sie ono nie nadajacym sie do uzytku. Okazalo sie bowiem, ze przy zawieszeniu urzadzenia, dozwalaja¬ cym na wahanie dzwigni, obejmujacej przesuwalna tuleje tylko naokolo jednej osi, wzglednie dwóch równoleglych osi, po¬ wstaja uszkodzenia, zwlaszcza tulei prze¬ suwajacej, dostrzegalne juz po nieznacznej ilosci godzin lotu.Wedlug :stwierdzenia, bedacego podsta¬ wa wynalazku, zjawisko to jest spowodo¬ wane glównie tym, ze wal smigla i os wa¬ hania dzwigni przestawiajacej odchylaja sie w ruchu nieznacznie od pierwotnego prostokatnego ustawienia wzgledem siebie.Takie odchylenie powstaje na skutek sil, dzialajacych podczas lotu. Z jednej strony stosunkowo sztywne nastawianie dzwigni przestawiajacej, a z drugiej strony luz przy wbudowaniu urzadzenia do przesta¬ wiania powoduja rodzaj ruchu zataczaja¬ cego dzwigni, wzglednie tulei przesuwaja¬ cej, a tym samym nastepuje silne zu¬ zycie tulei, np. wskutek korozji, ponie¬ waz dzwignia przestawiajaca nie mo¬ ze z powodu jej sztywnego nastawienia swobodnie poddac sie ruchowi zataczajace¬ mu. Ruch przesuwajacy tulei przesuwaja¬ cej powoduje ponadto nacisk na krawe¬ dziach, który w polaczeniu z ruchem zata¬ czajacym prowadzi do wzmozenia korozji wzglednie zniszczenia tulei przesuwajacej.W przedmiocie wynalazku unika sie tych wad znanego wykonania w ten spo¬ sób, ze pomiedzy stale punkty statku po¬ wietrznego, a zwlaszcza samolotu, sluzace do zawieszenia urzadzenia, z jednej strony a przesuwajaca tuleje z drugiej strony wla¬ cza sie jeden lub wiecej czlonów umozli¬ wiajacych ruchy Kardana. Dzwignie prze¬ stawiajaca tuleje przesuwajaca wykonuje sie celowo w ksztalcie zamknietego piers¬ cienia, obejmujacego tuleje, mogacego po¬ ruszac sie na jednym koncu wokól prosto¬ padlych do siebie osi i zawieszonego ce¬ lowo za posrednictwem wahacza w punk¬ cie stalym samolotu, podczas gdy na dru¬ gim koncu wrzeciono przestawiajace jest polaczone przez nakretke wrzeciona rów¬ niez ruchomo okolo dwóch prostopadlych do siebie osi. Dzwignia w ksztalcie piers¬ cienia, obejmujaca tuleje przesuwajaca, a tym samym i wal smigla, laczy sie z tule¬ ja, powodujaca przestawianie smig za po¬ moca lozyska kulkowego, które moze prze¬ de wszystkim przejac sily, dzialajace w kierunku promienia. Dzwignia w ksztalcie pierscienia jest polaczona przy pomocy czopów wahliwie z pierscieniem zewnetrz¬ nym wzglednie z pierscieniem przytrzymu¬ jacym lozyska kulkowego.Mozna i tak zrobic, ze laczy sie dzwig¬ nie przestawiajaca z tuleja wzglednie z ze¬ wnetrznym pierscieniem umieszczonego na niej lozyska kulkowego sposobem Kardana.Przez opisane wlaczenie czlonów, umoz¬ liwiajacych ruchy Kardana czesci urzadze¬ nia przestawiajacego wzgledem siebie, uzy¬ skuje sie wydatne polepszenie warunków natezenia urzadzenia przestawiajacego, które uwidocznia sie w znacznym zwiek¬ szeniu godzin pracy.Dalsze ulepszenie warunków natezenia wynika wedlug wynalazku z tego, ze tu¬ leja przesuwajaca i (lub) umieszczona na wale smigla pochwa slizgowa sa wykona¬ ne ze sztucznej zywicy, zwlaszcza z zywi¬ cy z wkladka tkaniny. Jako material do tego nadaje sie wiele gatunków sztucznych mas prasowanych, mas prasowanych izolu¬ jacych, wykonanych ze sztucznych zywic, zwlaszcza wykonanych na podstawie feno- loaldehydowej, jak np. bakelit. Poza tym nadaja sie twarde tkaniny, twarde drzewo i twarde papiery wszystkich gatunków, jask równiez prasowane masy z ukladanego i nieukladanego papieru i tkanin przy za¬ stosowaniu dowolnego spoiwa. Wystarczy wykonac przesuwalna na wale smigla poch¬ we z wymienionych sztucznych materialów, podczas gdy tuleja, przesuwajaca sie na pochwie, moze byc wykonana z metalu.Wykonanie tulei lub pochwy slizgowej wzglednie obu z jednego z wymienionych sztucznych materialów powoduje znacznie dluzsza uzywalnosc urzadzenia, anizeli wykonanie wylacznie z metali lub ze sto¬ pów metali. Nawet przy wykonaniu tulei ze stopów metali o najwiekszej wytrzyma¬ losci nie mozna bylo uniknac niepozadane¬ go wielkiego zuzycia. Po doswiadczeniach z lozyskami slizgowymi ze sztucznych zy¬ wic bylo niespodzianka, ze przez uzycie sztucznych zywic wedlug wynalazku moga byc opanowane niebezpieczne naciski na krawedziach. — 2 —Z powodu tej cechy wynalazku urza¬ dzenie przestawiajace smiglo jest tak za¬ bezpieczone przed przedwczesnym zuzy¬ ciem, ze moze ono Wytrzymac równiez wiek¬ sze natezenia. Te cechy stanowia wiec wa¬ runek dostosowania urzadzenia do przesta¬ wiania smigla do wszystkich warunków, zachodzacych w nowoczesnych samolotach.Warunki te sa zupelnie odmienne zalez¬ nie od tego, czy samolot leci lotem nor¬ malnym, czy ze smiglem w polozeniu w choragiewke, czy tez ma nastapic lott nur¬ kowy z gazem z hamowaniem aerodyna¬ micznym za pomoca smigla. Podczas gdy przy normalnym locie odpowiada powolne przestawianie smig smigla, np. sterowane przez regulator, oparty na dzialaniu sily odsrodkowej, to w innych wypadkach jest potrzebne bardzo szybkie odpowiednio przez silnik elektryczny uskuteczniane przestawianie. Na podstawie wynalazku jest wiec teraz mozliwe zastosowanie szyb¬ ko dzialajacego napedu, przy czym okres przydatnosci/ urzadzenia przestawiajacego w jego czulych czesciach, jak tuleja, dzwi¬ gnia nastawiajaca i pochwa slizgowa, nie zmniejsza sie do niedopuszczalnego stop¬ nia. Zwlaszcza mozna przewidziec naped powodujacy szybkie przestawianie obok wolno dzialajacego. Przy tym korzystnie jest powolnie dzialajacy naped w celu wspóldzialania z regulatorem obrotów wy¬ konac z dobrym stopniem nieczulosci. Ja¬ ko powolnie dzialajacy naped mozna obrac naped za pomoca silnika elektrycznego z reduktorem obrotów albo tez naped hy¬ drauliczny. Naped dzialajacy powoli jest polaczony z jednym koncem dzwigni, na¬ stawiajacej tulleje, podczas gdy szybko dzialajacy jest polaczony z drugim kon¬ cem dzwigni.Na rysunkach przedstawiono tytulem przykladu kilka sposobów wykonania przedmiotu wynalazku, a mianowicie: na fig. 1 — perspektywiczny schematyczny Widok zasadniczych czesci urzadzenia do przestawiania wedlug jednego sposobu wy¬ konania, na fig. 2 —-to samo urzadzenie do przestawiania w rzucie pionowym, cze¬ sciowo w przekroju, czesciowo w widoku, na fig. 3 — to samo urzadzenie przesta¬ wiajace w rzucie poziomym, czesciowo w widoku, czesciowo zas w przekroju wedlug linii A—B na fig. 2, na fig. 4 — przekrój urzadzenia przestawiajacego wedlug linii C—D na fig. 2, na filg. 5 — schematycznie urzadzenie do przestawiania z dwoma róz¬ norodnymi napedami, na fig. 6 — urzadze¬ nie przestawiajace jak na fig. 3, z dwpma rozmaitymi napedami dzwigni przestawia¬ jacej, na fig. 7 —schemat calego urzadze¬ nia z czlonami nastawniczymi, na fig. 8 — rysunek odpowiadajacy fig. 4 innego spo^ sobu wykonania zawieszenia kardanowego urzadzenia przestawiajacego.Jak wynika z fig. 1 do 4 smigi 1 i 2 dwusmigowego smigla sa umocowane obro¬ towo w piascie 3 smigla. Piasta 3 jest sprzezona z szyjka piasty 4 za pomoca uze¬ bienia czolowego 5. Obie czesci sa trzyma¬ ne razem przez czesc nagwintowana 6.Szyjka piasty 4 posiada na drugim koncu kolnierz odpowiedni dla polaczenia sruba¬ mi 7 z walem silnika. Na szyjce^piasty 4 jest przymocowana srubami 9 pochwa sliz¬ gowa 8 ze sztucznego tworzywa, zwlaszcza ze sztucznej zywicy, wykonanej na podsta¬ wie fenoloaldehydowej, z wkladka tkani¬ ny. Na pochwie slizgowej: 8 jest umieszczo¬ na przesuwnie tuleja przesuwajaca 10, a na jej uchach 11 sa zaczepione wodzi- dla 12, które sa polaczone przegubowo z dzwigniami przestawiajacymi 13, wyko¬ nanymi jako nakretki. Dzwignie 13 sa przy pomocy gwintu, obejmujacego stope smigi, na stale polaczone ze smigami smi¬ gla tak, ze obrót dzwigni 13 wywoluje przekrecanie smig 1 i 2. Tuleje przesuwa¬ jaca 10 obejmuje wykonana w ksztalcie pierscienia dzwignia przestawiajaca 14f która jest na dwóch przeciwleglych punk¬ tach I i II polaczona przegubowo z czlo- — 3 —nami laczacymi, a te znowu sa przymoco¬ wane w punktach stalych samolotu. Pola¬ czenie przy punkcie II jest przestawialne, a mianowicie w ten sposób, ze pierscien dzwigni przy tym przestawieniu moze byc wychylany naokolo punktu I. Ruchome wprawdzie, ale nie dajace sie przestawiac zawieszenie pierscieniowej dzwigni prze¬ stawiajacej 14 w punkcie I jest uskutecz¬ nione wodzidlem 15, które z jednej strony jest umocowane w punkcie stalym 16 sa¬ molotu (fig. 3), a z drugiej strony jest umieszczone swoim widelkowatym koncem 17 za pomoca sworznia 18 w wahliwym lo¬ zysku kulkowym 19 (fig. 4), umieszczonym w uchu 20 pierscieniowej dzwigni przesta¬ wiajacej 14, tak ze moze sie ona wahac wzgledem wodzidla 15 naokolo dwóch do siebie prostopadlych osi. Przy pomocy wal¬ ka przestawiajacego 21, zaczepionego w punkcie II, moze sie wahac pierscieniowa dzwignia przestawiajaca 14 okolo punktu I i tym samym mozna osiagnac ruch prze¬ stawiajacy. Walek 21 jest umocowany obrotowo na swoim koncu do stalego punk¬ tu samolotu i do pewnego stopnia osadzo¬ ny wahliwie za pomoca wahliwego lozyska kulkowego 22. Posiada on nakretke 23, która jest osadzona wahliwie we wszyst¬ kich kierunkach w punkcie II w pierscie¬ niowej dzwigni przestawiajacej 14 za po¬ moca wahliwego lozyska kulkowego 24.Nakretka 23 jest zabezpieczona przed prze¬ kreceniem za pomoca ramienia 25 i trzpie¬ nia 26. Z nagwintowanych pierscieni 27 i 28 pierwszy jest zesrubowany z pierscieniowa dzwignia przestawiajaca 14 i sluzy do zacisniecia wahliwego lozyska kulkowego 24, a drugi, umieszczony na drugiej stronie wahliwego lozyska kulko¬ wego, jest zesrubowany z nakretka 23, za¬ bezpieczajaca nakretke przed przesunie¬ ciem wzgledem pierscieniowej dzwigni przestawiajacej 14. Wolny koniec walka 21 jest zaopatrzony w pierscien zabezpiecza¬ jacy i ograniczajacy 29. Pierscieniowa dzwignia 14 posiada w przesunieciu o 90° w stosunku do punktów I i II dwa czopy 30 i 31 (fig. 4), na których jest umieszczo¬ ny pierscien 32, przytrzymujacy lozysko kulkowe 33, a jego pierscien wewnetrzny 34 jest osadzony na tulei przesuwajacej 10 i jest na niej z pomoca nagwintowanego pierscienia 35 przyciskany do oporka 36 tulei 10. Z pomoca dolnego pierscienia na¬ gwintowanego 37 wkreconego w pierscien przytrzymujacy 32 jest przytrzymywany pierscien zewnetrzny lozyska kulkowego w pierscieniu przytrzymujacym. W celu za¬ bezpieczenia przed przekreceniem tulei przesuwajacej 10 wzgledem pochwy sliz¬ gowej 8 sluzy klin 38, wchodzacy w ro¬ wek 39 pochwy 8, wykonany odpowiednio do wielkosci przesuwu.Zamiast umozliwienia ruchu Kardana pomiedzy pierscieniowa dzwignia przesta¬ wiajaca 14, wodzidlem 15 i walkiem 21 przy pomocy wahliwego lozyska kulkowe¬ go, moze tez byc polaczona kardanowo pierscieniowa dzwignia 14 z tuleja przesu¬ wajaca wzglednie z pierscieniem przytrzy¬ mujacym 32 lozyska kulkowego 33 na tu¬ lei przesuwajacej, a to za pomoca drugie¬ go pierscienia 32' (fig. 8). Pierscien 32' waha sie naokolo czopów 30 i 31, podczas gdy pierscien przytrzymujacy 32 waha sie naokolo czopów 30' i 31' pierscienia 32' w kierunku prostopadlym do poprzed¬ niego.Sposób dzialania urzadzenia jest w za¬ sadzie nastepujacy. Podczas ruchu smiglo wraz z szyjka piasty, umieszczona na niej pochwa slizgowa 8, tuleja przesuwajaca 10 i pierscieniem wewnetrznym 34 lozyska kulkowego 33 obraca sie naokolo osi A—B smigla wzglednie silnika wzgledem ze¬ wnetrznego pierscienia lozyska kulkowego i pozostalych czesci pierscieniowej dzwig¬ ni przestawiajacej. Przy tym polozenie smig smigla zalezy od polozenia tulei prze¬ suwajacej 10, a tym samym od polozenia nakretki 23 na walku 21, który moze byc — 4 —obracany w wahliwym lozysku kulkowym 22 (fig. 3) za pomoca gietkiego walka na¬ pedowego 40, zaznaczonego liniami kresko¬ wanymi. Obrót walka 21 powoduje przesu¬ niecie nakretki 23, która bedac nieprze- suwnie umocowana w pierscieniowej dzwi¬ gni przestawiajacej 14, pociaga ja i prze¬ chyla naokolo sworznia 18 punkty zawie¬ szenia I. Przez ten ruch wychylajacy prze¬ suwa sie po obciazonym osiowo lozysku kulkowym 33 tuleja przesuwajaca 10 na pochwie slizgowej 8 i przenosi swój ruch przesuwajacy za pomoca wodzidel 12 na dzwignie przestawiajace 13, które ze swej strony pociagaja smigi, tj. obracaja je w lozyskach.Z powodu kardanowego zawieszenia pierscieniowej dzwigni przestawiajacej za pomoca wahliwych lozysk kulkowych moga wszystkie czesci urzadzenia przestawiaja¬ cego poddac sie wszystkim ewentualnym naciskom krawedziowym, mogacym pow¬ stac z powodu sil wystepujacych podczas lotu, tak ze w znacznym stopniu unika sie przedwczesnego zuzycia tulei przesuwaja¬ cej 10 wzglednie pochwy slizgowej 8, np. z powodu korozji. Przez wykonanie poch¬ wy slizgowej 8 ze sztucznego tworzywa, jak tkanina utwardzona, udaje sie ponadto zupelne usuniecie wszystkich zjawisk ko¬ rozji równiez i w ruchu ciaglym. Tak poch¬ wa slizgowa 8, jak tez i tuleja przesuwa¬ jaca 10, moga byc wykonane z twardej tka¬ niny lub z podobnego materialu. Mozna tez z powodzeniem wykonac z twardej tka¬ niny tylko tuleje przesuwajaca albo poch¬ we slizgowa.Przestawianie smig smigla wykonuje sie obracajac walek nagwintowany 21 za pomoca gietkiego napedowego walka recz¬ nie,- mechanicznie lub elektrycznie. Zamiast napedu elektrycznego z obracajacym sie nagwintowanym walem moze byc tez uzy¬ ty znany naped hydrauliczny.Zgodnie z wynalazkiem stosuje sie dwa rozmaite napedy, a mianowicie powoli i szybko dzialajacy. Powolnie dzialajacy naped wykonuje sie dla wspóldzialania z regulatorem, np. z regulatorem opartym na zasadzie sily odsrodkowej z mala czulo¬ scia, który sluzy przy normalnym locie, podczas gdy sterowany recznie szybko dzialajacy naped wchodzi w rachube przy przestawianiu smig smigla w polozenie w choragiewke albo przy hamowaniu podczas lotu nurkowego.Przelaczanie moze byc uskuteczniane z pomoca dzwigni nastawnej, pracujacej w kilku polozeniach: samoczynnie regulo¬ wanym, dla polozenia w choragiewke i dla lotu nurkowego. W pierwszym polozeniu jest wlaczony naped powolnie dzialajacy, sterowany regulatorem, opartym na dzia¬ laniu sily odsrodkowej; w obu innych wy¬ padkach wlaczony jest szybko dzialajacy naped. Ten ostatni moze byc samoczynnie wylaczany po osiagnieciu kazdorazowo po¬ zadanego polozenia za pomoca oporka lub podobnego narzadu. Regulowana ilosc obro¬ tów, utrzymywana samoczynnie w wymie¬ nionym pierwszym polozeniu, moze byc, jak wiadomo, nastawiana przez pilota w szerokich granicach przez zmiane napiecia sprezyn w regulatorze, dzialajacym na za¬ sadzie sily odsrodkowej. Takie nastawia¬ nie moze tez nastepowac przez sprzeze¬ nie regulatora z dzwignia sterowania sil¬ nika.Na fig. 5 jest przedstawione schema¬ tycznie urzadzenie przestawiajace z po¬ dwójnym napedem. W piascie smigla 3 sa osadzone obrotowo smigi 1 i 2 w lozyskach kulkowych poprzednio opisanym sposobem.Do dzwigni przestawiajacych 41, nakreca¬ nych przy pomocy gwintów na stopy smig, sa doczepiane wodzidla 42, polaczone z drugiej strony z tuleja 43. Ta tuleja 43 stanowi pierscien wewnetrzny lozyska kul¬ kowego, w którego zewnetrznym stalym pierscieniu 44 sa umieszczone dwa czopy 45. Na tych czopach jest osadzona dwu- ramienna dzwignia stalowa 46. Na jednym — 5 —jej koncu dziala tloczysko 47 cylindra 48 z olejem pod cisnieniem, umocowanego na motorze albo na komorze reduktora. Na tej komorze jest umieszczony równiez sil¬ nik elektryczny 50, polaczony z drugim ra¬ mieniem dzwigni 46 za posrednictwem do¬ wolnej przekladni. Na fig. 5 wal 51 silnika jest wykonany jako nagwintowany walek, a poruszajaca sie na nim nakretka 52 jest polaczona z dzwignia 46, a to w celu prze¬ niesienia sily w mozliwie prosty sposób.Przy wylaczonym regulatorze obrotów tloczysko 47 jest unieruchomione w chwili, gdy jest wylaczony silnik 50, a dzwignia 46 moze wahac sie naokolo przegubu, two¬ rzacego jej polaczenie z tym tloczyskiem.T odwrotnie, przegub sluzacy do polacze¬ nia nakretki 52 z dzwignia 46 z powodu samohamowania pomiedzy nakretka i wal¬ kiem 51 dziala jak staly punkt obrotu wte¬ dy* £dy regulator przestawia tlok w cylin¬ drze 48 z olejem pod cisnieniem. Silnik elektryczny 50 jest wylaczony w kazdora¬ zowym zadanym polozeniu smig smigla w ten sposób, ze np. przez zetkniecie nakret¬ ki walka 52 z jednym z kontaktów 53 otwiera sie albo zamyka przewód elek¬ tryczny; nastawienie przelacznika okresla, który z kontaktów 53 staje sie czynnym.Zamiast pojedynczych stalych kontaktów 53 mozna zastosowac tez tylko jeden kon¬ takt przestawialny przez przelacznik wzdluz walka 51, albo koncowy wylacznik.Z hydraulicznym urzadzeniem regulujacym przelacznik moze byc polaczony przy po¬ mocy przekazników elektrycznych lub me¬ chanicznych.W sposobie wykonania przedmiotu wy¬ nalazku wedlug fig. 6 pokazany jest opi¬ sany poprzednio elektryczno-hydrauliczny naped przestawiania smigla w zastosowa¬ niu do pokazanego na fig. 1 do 4 urzadze¬ nia do przestawiania, przy czym pierscie¬ niowa dzwignia przestawiajaca 14 w punk¬ tach I i II moze byc za pomoca rozmaitych sposobów napedu wychylana, a mianowi¬ cie do przestawiania pierscieniowej dzwi¬ gni przestawiajacej sluzy po jednej stro¬ nie naped hydrauliczny, dzialajacy stosun¬ kowo powolnie, podczas gdy po drugiej stronie przewidziano naped elektryczny, pracujacy wielokrotnie szybciej anizeli na¬ ped hydrauliczny. Jak widac z rysunku, wodzik 15, sluzacy po jednej stronie pier¬ scieniowej dzwigni przestawiajacej do jej zawieszenia, polaczony jest przegubowo swoim koncem od strony silnika z tloczy¬ skiem hydraulicznego cylindra roboczego 54, którego pracujacy tlok jest poruszany przez doprowadzanie wzglednie odprowa¬ dzanie oleju pod cisnieniem poprzez prze¬ wody 55, przy czym sterowanie tego ruchu odbywa sie w znany sposób regulatorem obrotów. Po przeciwnej stronie pierscienio¬ wej dzwigni przestawiajacej jest napedza¬ ny walek 21 za posrednictwem przeklad¬ ni 56 przez silnik elektryczny 57, który jest sterowany z siedzenia pilota. Przy urucho¬ mieniu urzadzenia do przestawiania przez naped hydrauliczny wychyla sie pierscie¬ niowa dzwignia przestawiajaca naokolo na¬ kretki 23 walka, umieszczonego w wahli- wym lozysku kulkowym 24, która to na¬ kretka wskutek samohamowania jest przy¬ trzymywana na walku napedu elektryczne¬ go, nie bedacego w tym czasie w ruchu.W razie uruchomienia napedu elektryczne¬ go wychyla sie pierscieniowa dzwignia przestawiajaca naokolo umieszczonego w lozysku wahliwym 19 sworznia 18 wodzi¬ ka 15, który jest przytrzymywany olejem w cylindrze roboczym 54. Dzialanie tego ruchu wahliwego jest takie samo, jak po¬ przednio opisanego ruchu wahliwego, z ta róznica, ze przy uruchomieniu elektryczne¬ go przestawiania ruch przestawiania naste¬ puje wielokrotnie szybciej anizeli przy uru¬ chomieniu hydraulicznego przestawiania.Na fig. 7 pokazano schematycznie ca¬ le potrzebne urzadzenie nastawcze, sluzace do uruchomienia smigla nastawnego. W - t -tym wypadku jest tak dla szybko dziala¬ jacego napedu sterowanego recznie, jak tez dla powolnie dzialajacego sterowanego samoczynnie, przewidziany silnik elektrycz¬ ny. Smigi 1 i 2 smigla nastawnego sa prze¬ stawiane, jak na fig. 5 i 6, przez wychyle¬ nie dzwigni 46. Na górny wedlug rysunku koniec tej dzwigni dziala jako powolnie przestawiajacy silnik elektryczny 60 z przekladnia 61. Do samoczynnego sterowa¬ nia tego napedu jest przewidziany regula¬ tor na zasadzie sily odsrodkowej 58, któ¬ ry dziala na silnik 60 przez przekaznik 59.Regulator odsrodkowy 58 jest nastawiony na okreslona ilosc obrotów smigla (celowo w zaleznosci od polozenia dzwigni stero¬ wania silnika) i powoduje przy kazdym zwiekszeniu lub zmniejszeniu tej liczby obrotów odpowiednie przestawienie smig smigla. Jezeli np. liczba obrotów spadnie ponizej nastawionej, wtedy regulator 58 za posrednictwem przekaznika 59 wprowadza w ruch silnik elektryczny 60 w takim kie¬ runku, azeby osiagnac zmniejszenie kata natarcia smig smigla, wskutek czego na¬ stepuje odciazenie silnika napedzajacego, a tym samym moze znowu zwiekszyc sie liczba obrotów. Jesli liczba obrotów smigla przekracza nastawiona, wtedy regulator wywoluje przeciwnie skierowane przesta¬ wienie smig, to znaczy zwiekszenie kata natarcia, wzglednie skoku smigla, a tym samym zwiekszenie obciazenia napedu, co powoduje spadek liczby obrotów.Za pomoca przelacznika 62 mozna za¬ leznie od wyboru nastawic samoczynne albo reczne przestawianie, przekladajac dzwignie 63 na kontakt 64 lub 65. Przelo¬ zenie na 64 powoduje wlaczenie samoczyn¬ nego nastawiania, przelozenie zas na 65 — wylaczenie samoczynnego i wlaczenie re¬ cznego przestawiania.Jesli przez przestawienie dzwigni 63 na kontakt 65 wybrano reczne przestawia¬ nie, wtedy uruchomia sie reczne przesta¬ wianie za pomoca przycisku 66, który prze¬ waznie jest polaczony z dzwignia sterowa¬ nia silnika wzglednie jest na niej osadzo¬ ny. Przez uruchomienie przycisku urucho¬ mia sie przez przekaznik 67 szybko prze¬ stawiajacy silnik 68. Zasilanie calego na¬ pedu odbywa sie z baterii akumulatorów 69. Przy pomocy przycisku 66 mozna na¬ stawic smigi smigla w polozenie w chora¬ giewke.Dzwignia sterowania silnika jest ozna¬ czona liczba 70. Moze ona zajmowac roz¬ maite polozenia. W polozeniu V znajduje sie ona w polozeniu pelnej mocy dla nor¬ malnego ruchu, litera L wskazuje bieg lu¬ zem. Jesli dzwignie przesunac z poloze¬ nia pelnej mocy V poza polozenie biegu lu¬ zem L, wówczas przez polaczony z nda na¬ stawnik walcowy 71 przestawia sie samo¬ czynnie smiglo w polozenie hamowania.To nastawienie odbywa sie niezaleznie od polozenia dzwigni 63 przelacznika 62. Bieg luzem jest przy pomocy kulisy, hamulca i tym podobnych urzadzen uczyniony wi¬ docznym pilotowi. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe. 1. Urzadzenie do przestawiania smigla, w którym przestawianie smig wykonywa sie za pomoca tulei przesuwajacej, prze¬ suwnej w kierunku osi na wale wzglednie na piascie smigla, która to tuleja wodzidla- mi, drazkami zebatymi albo innymi prze¬ kaznikami ruchu przekreca smigi i jest przesuwana wzdluz walu smigla przez nie obracajaca sie dzwignie przestawiajaca, obejmujaca tuleje i na niej wahliwie osa¬ dzona, znamienne tym, ze pomiedzy punk¬ tami nieruchomymi (16, 16') statku po¬ wietrznego, zwlaszcza samolotu, sluzacymi do zawieszania urzadzenia z jednej strony a przesuwna tuleja przesuwajaca (10) z drugiej strony jest wlaczony jeden albo wiecej znanych czlonów (19, 22, 26), umoz¬ liwiajacych ruch Kardana. 2. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dzwi¬ gnia nastawcza, polaczona wahliwie na¬ okolo jednej osi z tuleja, jest polaczona z czlonami przymocowanymi na jej obu koncach sposobem Kardana, np. za pomo^ ca lozyska wahliwego albo przegubu Kar- , dana. 3. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dzwi¬ gnia nastawcza (14)i tuleja przesuwajaca (10) wzglednie pierscien zewnetrzny (14) osadzonego na tulei (10) lozyska kulkowe¬ go (33) sa ze soba polaczone sposobem Kardana. 4. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 1 lub zastrzezen ubocznych, znamienne tym, ze tuleja (10), dajaca sie przesuwac fia wale smigla w kierunku osi i (albo) umieszczona na wale w zasiegu jej przesuwu pochwa slizgowa (8) sa wy¬ konane ze sztucznego tworzywa, zwlasz¬ cza ze sztucznej zywicy, wytworzonej na podstawie fenoloaldehydowej. 5. Urzadzenie dt* przestawiania smigla wedlug zastrz. 1 lub zastrzezen ubocznych, znamienne tym, ze dzwignia, nastawiaja¬ ca tuleje, jest przytrzymywana na jednym koncu wodzidlem, umieszczonym w punk¬ cie stalym samolotu, podczas gdy na dru¬ gim jej Jkonjcu zamocowany jest naped po¬ wodujacy przestawianie (silnik elektrycz¬ ny z walkiem nagwintowanym, cylinder z olejem pod cisnieniem). y 6. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 1 lub zastrzezen ubocznych, znamienne tym, ze dzwiignia^f^^^, przesta¬ wiajaca tuleje (10), jest na obu koncach polaczona z napedami dzialajacymi od¬ dzielnie. 7. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze na jednym koncu dzwigni (14), przestawiaja¬ cej tuleje (10), posiada naped ze stosun¬ kowo mala szybkoscia przestawiania i do¬ brym stopniem nieczulosci, sterowany sa¬ moczynnie regulatorem, podczas gdy na drugim koncu dzwigni znajduje sie naped sterowany recznie ze znacznie wieksza szybkoscia przestawiania. 8. Urzadzenie ido przestawiania smigla wedlug zastnz. 7, znamienne tym, ze na obu koncach dzwigni (14), przestawiajacej tuleje (10), posiada napedy elektromagne¬ tyczne, z których powolnie dzialajacy jest zaopatrzony w przekladnie redukujaca. 9. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze jako szybko dzialajacy naped przewidziano na¬ ped silnikiem dektrycznym, a jako powol¬ nie dzialajacy naped hydrauliczny. 10. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 7 .lub dalszych zastrzezen ubocznych, znamienne tym, ze przewidzia¬ no przelacznik (62), który powoduje zalez¬ nie od wyboru dzialanie obu napedów. 11. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 7 lub dalszych zastrzezen ubocznych, znamienne tym, ze na drodze srodka napedowego, powodujacego szyb¬ kie przestawianie, przewiduje sie oporki, kontakty, wylaczniki koncowe i tym po¬ dobne narzady, których polozenie odpo¬ wiada zadanym polozeniom smig smigla (polozenie w choragiewke, hamowanie przy locie nurkowym itd.) i które po osiagnieciu zadanego dajacego sie przedtem obrac po¬ lozenia wylaczaja srodek napedowy. 12. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 10 i 11, znamienne tym, ze przelacznik (62) dla obu srodków napedo¬ wych i urzadzenie do wyboru polozenia smig smigla, które ma byc szybko prze¬ stawione, sa razem zlaczone. 13. Urzadzenie do przestawiania smigla wedlug zastrz. 1 lub zastrzezen dodatko¬ wych, znamienne tym, ze Wal smigla —: 8 —wzglednie piasta w poblizu zasiegu prze¬ suwu tulei sa podzielone na srednicy, nie przekraczajacej wewnetrznej srednicy tu¬ lei i razem trzymane przy pomocy czolo¬ wego uzebienia, jak tez przez czesc na¬ gwintowana gwintem róznicowym wewnatrz piasty. Messerschmitt A. G. Zastepca: inz. B. Muller rzecznik patentowy 40248 — 100 — XII.43\p Do opisu patentowego Nr 32308 Ark.

1 .^0Do opisu patentowego Nr 32308 Ark. 2 Sicr.8 IA 69- LóT ^ PL