Wynalazek dotyczy cewiarki kopkowej z nieruchomymi osiowo wrzecionami do na¬ wijania, w której prowadnik nitki wyko¬ nywa ruch wahadlowy tam i z powrotem w celu wytwarzania nawoju krzyzowego, a oprócz tego zastosowane jest urzadzenie wlaczajace do odpowiadajacego postepuja¬ cemu nawijaniu cewki stopniowego wlacza¬ nia (przesuwu) naprzód prowadnika nitki wlaczanego i wylaczanego czujnikiem nit¬ ki, na który wywiera wplyw wielkosc sred¬ nicy kopki.Znane sa juz rózne urzadzenia czuj¬ nikowe, przewaznie takie, w których czuj¬ nik wskutek swego ruchu obrotowego bez¬ posrednio wykreca prowadnik nitki ku przodowi na wrzecionie nagwintowanym ldt tez uruchomia specjalne urzadzenie wlaczajace. Takie czujniki obracaja sie tylko po osiagnieciu zadanej srednicy kop¬ ki wskutek zetkniecia sie z zewnetrznymi warstwami nitki, tak ze nieuniknione jest wtedy tarcie o nitke, co przy cewieniu przedz delikatnych moze spowodowac uszkodzenia.Znane jest takze urzadzenie, w którym stozkowy czujnik stale przylega do wrze¬ ciona i przetacza sie po nim, przy czym przy zwiekszaniu sie srednicy kopki po¬ przez przekladnie dzwigniowa wlaczone zo¬ staje sprzeglo cierne. Urzadzenie to nie jest jednak precyzyjnie czule, gdyz trzeba przezwyciezac duze opory tarcia; ponadto nie mozna dowolnie uksztaltowac nasady kopki.Dalej znane sa urzadzenia czujnikowe, które przy sprzegnieciu kopki o zadanej srednicy zamykaja obwód pradu, urucho¬ miajacy specjalne urzadzenie wlaczajace, przesuwajace czujnik naprzód. Takie urza¬ dzenia wlaczajace sa stosunkowo zlozone i kosztowne.Celem wynalazku jest usuniecie wzmian¬ kowanych wad gnanych urzadzen czujni¬ kowych, a wiec wytworzenie takiego urza¬ dzenia czujnikowego, które dziala bardzo dokladnie i wlacza przesuwajacy sie na¬ przód prowadnik nitki przy najmniejszym wzroscie srednicy kopki; w urzadzeniu tym miedzy czujnikiem i kopka nie zachodzi zadne tarcie slizgowe, przy czym takze uzy¬ skuje sie mozliwosc dowolnego uksztalto¬ wania kopki, zwlaszcza jej nasady.Czujnik w cewiarce wedlug wynalazku jest uksztaltowany jako czujnik krazkowy, który jest umieszczony przegubowo przy nosniku prowadnika nitki i-moze sie swo¬ bodnie obracac w jednym ramieniu dzwig¬ ni ka|towej, której drugie ramie opiera sie na drazku prowadniczym, którego linia prowadnicza okresla ksztalt kopki i który jest przymocowany do dwóch dzwigni, osadzonych obrotowo i luzno na drazku nosnym, przy czym jedna dzwignia posia¬ da po jednej stronie srulbe ustalajaca, któ¬ ra w celu stopniowego wytwarzania kopki stosownie do polozenia czujnika krazko¬ wego wlacza lub wylacza urzadzenie wla¬ czajace (przesuwajace) naprzód nosnik prowadnika nitki, Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok z prawej strony i czesciowo przekrój cewiarki, fig. 2 — przynalezny widok z góry, fig. 3 — prze¬ krój nosnika prowadnika nitki wzdluz li¬ nii III—Ulna fig. 1, a fig, 4 — widok cewiarki z lewdj strony.Wal 1 wrzeciona, posiadajacy na przednim koncu glowice zabierakowa 2, jest osadzony obrotowo w lozysku, umie¬ szczonym w oslonie 3, i napedzany nie* przedstawionym na rysunku urzadzeniem.Na wale 1 zamocowane jest kolo srubo¬ we 4, zazebiajace sie z kolem srubowym 5 i napedzajace polaczony z tym kolem be¬ ben 6 z krzywkowym zlobkiem prowadni¬ czym (w dalszym ciagu niniejszego opisu zwany „bebnem prowadniczym"). Beben 6 jest zamocowany na wale 39 umieszczonym obrotowo w lozysku oslony 3. W oslonie tej umieszsczony jest równiez w lozysku drazek nosny 7, na którego przednim kon¬ cu osadzony jest wspornik 8. Wspornik ten posiada u góry trzymak 9, umieszczony ohrotpwo na sworzniu 10, który jest umie¬ szczony przesuwnie osiowo we wsporni¬ ku 8. Sworzen 10 opiera sie o sprezyne cisnaca 11.i moze sie sprezyscie cofac, gdy cewke 12 do nawijania zaciska sie miedzy glowica zabierakowa 2 i trzymakiem 9. Do sworznia 10 przymocowany jest trzpien 13, który przy recznym odciaganiu umozliwia wymiane cewki 12% a poza tym zabezpie¬ cza, sworzen 10 przed obrotem. Przy dol¬ nej czesci wspornika 8 znajduje sie lozy¬ sko 18 do walu 14. Na wale tym, równiez umieszczonym obrotowo w lozysku oslo^ ny 3, zamocowana jest wewnatrz tej oslo¬ ny dzwignia 15, na której na trzpieniu 19 osadzony jest obrotowo krazek biezny 16.Krazek ten jest prowadzony w zlobku krzywkowym 17 bebna 6 tak, ze wal 14 wykonywa ruch wahadlowy odpowiednio do krzywizny zlobka 17. Na wale 14 wsta¬ wiony jest palajk 20, silnie dokrecony za pomoca nakretek 21—24\ wysieg promie¬ niowy tego palaka moze byc zmieniany przez przestawianie nakretek 21—24.Na drazku 7 osadzony jest przesuwnie w lozysku nosnik ?5 prowadnika nitki, ota¬ czajacy swym ramieniem 26 wal 14 tak, ze zabezpiecza go przed przekrecaniem. W nosniku 25 umieszczony jest obrotowo swo¬ rzen 27, do którego górnej glówki 28 przy- mocowany jest prowadnik 29 nitki. Do dol¬ nego konca sworznia 27 przymocowana jest — 2 —dzwignia 30 {fig. 1), która swa czescia wi¬ delkowa 31 otacza pal^k 20 i wskutek te¬ go zostaje zmuszona do wykonywania wa¬ han wraz z tym palakiem.Do nosnika 25 prowadnika nitki przy¬ mocowana jest przegubowo trzpieniem 32 (fig. 3) dzwignia katowa 33, w której ra¬ mieniu, skierowanym ku górze, umieszczo¬ ny jest obrotowo czujnik krazkowy 34, za¬ bezpieczony pierscieniem ustalajacym 36; skierowane w bok ramie tej dzwigni opie¬ ra sie na drazku prowadniczym 35. Dra¬ zek ten jest przymocowany do dzwigni 37 i 38, osadzonych wahliwie na drazku nos¬ nym 7, przy czym przedluzona dzwignia 38 jest zaopatrzona na jednym koncu w prze¬ suwna przeciwwage 40, przymocowana sru¬ ba ustalajaca 49, a na drugim koncu w sru¬ be ustalajaca 41, zabezpieczona nakret¬ ka 42. Z boku oslony 3 umieszczona jest dzwignia 50 osadzona wahliwie okolo sworznia 51 i wprawiana w ruch wahadlo¬ wy sworzniem mimosrodowym 52 walu 39 (fig. 2); dzwignia ta jest zaopatrzona w dzwignie wlaczajaca 43. Na dzwigni wla¬ czajacej 43 osadzony jest wystep wlacza¬ jacy 44, wspólpracujacy z kolem wlacza¬ jacym (zapadkowym) 45, obracanym oko¬ lo sworznia 48 wskutek ruchów wahadlo¬ wych dzwigni 50, o ile dzwignia wlaczaja¬ ca nie jest podniesiona sruba ustalajaca 41.Z kolem 45 wspólpracuje zapadka zatrzy- mowa 59, uniemozliwiajaca ruch tego ko¬ la w-jednym kierunku. Kolo 45 posiada piaste 47 ze zlobkiem, na która moze sie nawijac ciegno 53, przymocowane do tej piasty. Ciegno to przechodzi dalej po kraz¬ ku prowadniczym 54, uinieszczonym przy wsporniku 8, do nosnika 25 prowadnika nitki, do którego jest ono przymocowane sruba zaciskajaca 55 i krazkiem 56. Z te¬ go miejsca ciegno przechodzi po krazku prowadniczym 57, przymocowanym do oslony 3, ku dolowi i posiada na swym koncu ciezarek naprezajacy 58.Urzadzenie powyzsze dziala w sposób nastepujacy.Wahajacy sie tam i z powrotem pa- lak 20, napedzany bebnem prowadniczym 6 poprzez dzwignie 15 i wal 14, wprawia prowadnik 29 nitki w ruch wahadlowy za pomoca dzwigni widelkowej 30 i sworz¬ nia 27 tak, ze nitka 61, nabiegajaca na obracajaca sie cewke 12, zostaje nawinieta krzyzowo. Ten naped prowadnika nitki jest niezalezny od polozenia nosnika prowadni¬ ka nitki, czyli zachodzi na poczatku i przy koncu przebiegu cewienia w dokladnie ten sam sposób i umozliwia odrazu przesuw nosnika prowadnika nitki.Dalsza korzysc te£o napedu polega na tym, ze dlugosc skoku prowadnika nitki moze byc zmieniana dowolnie, a mianowi¬ cie przez zmiane promieniowego wysiegu palajka 20 za pomoca nakretek 21—24.W tym samym stosunku, w jakim zwieksza sie kopka nawijana, musi sie usuwac w bok czujnik 34, przylegajacy do nawinietej nitki, dzieki temu poprzez dzwignie 33, drazek prowadniczy 35 i dzwi¬ gnie 38 sruba ustalajaca 41 zostaje prze¬ sunieta w dól tak, ie dzwignia wlaczaja¬ ca 43 moze zaczepic swym wystepem 44 o kolo 45 i ptzekrecic je o kilka zebów.W ten sposób ciegno" 53 zostaje nieco na¬ winiete na zlobkowany beben tak-ze nos¬ nik 25 prowadnika nitki, równiez przymo¬ cowany do ciegna 53, zostaje nieco po¬ ciagniety ku przodowi. Wskutek tego czuj¬ nik 34 slizga sie ku przodowi po stozkowej czesci kopki 62 tak, ze równoczesnie po¬ rusza sie dalej ku cewce 12. Ruch ten po¬ woduje, ze podniesiony zostaje palak pro¬ wadniczy 35, a .wraz z nim dzwignia 38 i sruba ustalajaca 41, podnoszaca ze swej strony dzwignie wlaczajaca 43 tak, ie wy¬ step 44 nie znajduje sie juz w obrebie ko¬ la 45 i nie moze go przekrecac. Przy zwiekszaniu sie srednicy kopki 62 caly ten zabieg powtarza sie ciagle, az, do za¬ konczenia nawijania cewki. Wytwarzanie — 3 —tylnefj stozkowej czesci kopki Jest umozli¬ wione dzieki temu, ze palak prowadni- czy 35 posiada z tylu ukosnie wznoszaca sie czesc 63.Gdy przebieg cewienia jest zakonczony zapadke zatfzymowa 59 mozna podniesc recznie lub za pomoca specjalnego urza¬ dzenia samoczynnego tak, ze wskutek dzia¬ lania przeciwciezaru 58 nosnik prowadnika nitki zostaje znów pociagniety ku tylowi do polozenia poczatkowego. Za pomoca przeciwwagi 40 i sruby ustalajacej 41 moz¬ na nastawic urzadzenie czujnikowe tak, ze czujnik dotyka kopki bardzo lekko i jest czuly na kazde jej najmniejsze zgrubienie.Dalsza korzysc tego urzadzenia polega na tym, ze ksztalt kopki, zwlaszcza jej na¬ sady, moze byc dowolnie zmieniany sto¬ sownie do uksztaltowania palaka prowad- niczqgo 35. PL