W stosowanej obecnie ksiegowosci roz¬ róznia sie zasadniczo dwa rodzaje, a mia¬ nowicie ksiegowosc pojedyncza i podwój¬ na, prowadzona róznymi systemami. Ksie¬ gowosc pojedyncza, polegajaca jedynie na pojedynczym zapisywaniu wplywów, wy¬ plat, otrzymanego lub udzielonego kredy¬ tu itp., przy której zapisy w róznych ksie¬ gach nie stoja ze soba w zadnym bezpo¬ srednim zwiazku, nie wymaga wprawdzie specjalnego wyksztalcenia ksiegujacych, ale natomiast latwo daje bledne ksiegowa¬ nia z trudnoscia dajace sie odszukac, tak ze dokladne zestawienie bilansu nieraz nie jest mozliwe. Z tego powodu stosuje sie podwójna ksiegowosc, w której dla kazdej tranzakcji przeprowadza sie dwa ksiego¬ wania, tj. jedno obciazajace, a drugie uzna¬ jace, a kazde konto posiada w tym celu kolumne ,,Winien" na zapisy obciazajace oraz kolumne „Ma" na zapisy uznajace.Wprawdzie tego rodzaju ksiegowosc nie posiada wymienionych wad ksiegowosci pojedynczej, ale natomiast wymaga ona fa¬ chowego personelu, orientujacego sie we wlasciwym stosowaniu pojec ,,Winien" i „Ma".Wynalazek niniejszy wprowadza nowy zespól ksiag handlowych, który jest latwo zrozumialy dla kazdego niefachowca i bez trudnosci daje sie przezen prowadzic, przy czym mimo swej prostoty stanowi on ca¬ losc i z tego powodu nadaje sie zwlaszcza dla wszelkiego rodzaju drobnych przed¬ siebiorstw rzemieslniczych i handlowych.Ten system ksiegowosci wymaga przedewszystkim tylko pojedynczego (a nie pod¬ wójnego) zapisu kazdej tranzakcji i nie stosuje zupelnie kolumn ,,Winien" i ,,Ma", jak równiez tych okreslen, których wlasci¬ we zastosowanie osobom nie znajacym do¬ brze buchaltera sprawia najwiecej trudno¬ sci. Celowe oznaczenie wzglednie numera¬ cja kolumn i linii umozliwia równiez nie¬ fachowcom zestawienie zupelnego prawi¬ dlowego bilansu w dowolnym terminie, przy czym omylki w ksiegowaniu sa pra¬ wie wykluczone i osiaga sie zasadniczo ulatwiony przeglad stanu ksiag dla kon¬ troli i ewentualnego prowadzenia staty¬ styki.W tym celu w mysl wynalazku stosu¬ je sie trzy ksiegi, bedace w systematycz¬ nej) lacznosci ze soba przez odpowiednie rozmieszczenie i oznaczenie kolumn, a mia¬ nowicie jeden dziennik, jedna ksiege bi- lanfsowa oraz jedna ksiege kont biezacych, których przyklad wykonania ukladu przed¬ stawiony jest na rysunku.Dziennik (fig. 1) laczy w sobie ksiege kasowa, ksiege wplywów .towarowych i wlasciwy dziennik. Zawiera on dla kaz¬ dego rodzaju tranzakcji odrebna kolumne kontowa, tak ze ksiegujacy tylko jednora¬ zowo ksieguje kazda tranzakcje w odnos¬ nej pionowej kolumnie zatytulowanej w na¬ glówku jasno i niewatpliwie, co kazdy nie¬ fachowiec z latwoscia dokonywac moze.Jak przedstawiono na fig. 1 kolumny kon¬ towe zebrane sa w cztery grupy, które obejmuja wplywy gotówkowe, obrót bez¬ gotówkowy, wyplaty gotówka oraz wy¬ platy gotówkowe na koiszt prowadzenia przedsiebiorstwa. Kolumny kontowe sa nadto w mysl wynalazku odpowiednio ko¬ lejno numerowane, np. w podanym przy¬ kladzie od 1 do 38. Wszystkie te kolum¬ ny kontowe przedstawiaja jedynie czesci rzeczywistych kont zawartych w ksiedze bilansowej, której uklad bedzie dalej wy¬ jasniony. Kolumny te oczywiscie tak co do ich oznaczenia (tytulu i numeracji), jak równiez co do ich liczby moga byc odpo¬ wiednio zmienione i dostosowane do wy¬ mogów rodzaju przedsiebiorstwa. Zastoso¬ wana tu byc moze oddzielna kolumna zwrotna 17 na bledne zapisy storna, zwro¬ ty towarów, która jest w ogóle nowoscia i daje sie równiez zastosowac z powodze¬ niem w dotychczasowych znanych syste¬ mach ksiegowosci, zamiast uzywanych tam przekisiegowywan.Przez zastosowanie tej kolumny zwrot¬ nej 17 osiaga sie to, ze kolumny, w któ¬ rych nastapilo bledne zaksiegowanie, po¬ siadaja wlasiciwa sume koncowa w prze¬ ciwienstwie do dotychczasowych sprosto- wywan przez wyrównywujace ksiegowa¬ nia, przy czym wprawdzie uzyskuje sie wy¬ równanie w saldzie, ale koncowe sumy w kolumnach „Winien" i „Ma" nie sa scisle.W sposobie [ksiegowania wedlug wynalaz¬ ku sume znajdujaca sie w kolumnie zwrot¬ nej 17 odlicza sie zwyczajnie w odpowied¬ niej kolumnie w wienszu zatytulowanym ,,Po odliczeniu storn", umieszczonym u do¬ lu kartki dziennika tak, ze stale pozostaje do przeniesienia wlasciwa suma koncowa (zawarta w najnizszym wierszu pod tytu¬ lem ,,Suma koncowa do przeniesienia").Jest to ze wzgledu na kontrole bardzo wazne.Ten celowy podzial kont na szereg ko¬ lumn kontowych posiada jednoczesnie te zalete, ze umozliwia on jasne wykazanie dla celów statystycznych kazdej grupy tranzakcji (wszystkich gotówkowych za¬ kupów, towarów, surowców, zakupów kre¬ dytowych itp.). Opisane wykonanie dzien¬ nika, które dotyczy jego systematycznego ulozenia w celu przenoszenia do ksiegi bi¬ lansowej, nie wyczerpuje jeszcze specjal¬ nego ukladu dziennika. Przez dalsze roz¬ rózniajace oznaczenia wydzielone sa wy¬ raznie te jego kolumny kontowe, które maja podlegac przeniesieniu do ksiegi kont biezacych, a ponadto wszystkie kolumny dziennika, które przenosi sie jako obcia- — 2 —zenia da ksiegi kontowej, jednolicie i wy¬ raznie odrózniaja sie od kolumn, które przenosi sie do ksiegi kontowej jako uzna¬ nia. Najodpowiedniej osiaga sie to przez rózne zabarwienie naglówka, nip. przez wykonanie go w kolorze zielonym dla ob¬ ciazen, a w kolorze czerwonym dla uznan.W podanym przykladzie zastosowano w tym celu poziome wzglednie pionowe za- kreskowanie czesci kolumn w naglówku ponizej tytulu kolumny. Do dalszego zwiekszenia przejrzystosci i pewnosci ksiegowania przy przenoszeniu z dzienni¬ ka do ksiegi bilansowej moga ponadto np. grupy wplywów—gotówkowych i obrotu bezgotówkowego róznic sie od grup wy¬ datków gotówkowych i wydatków na pro¬ wadzenie przedsiebiorstwa róznokoloro¬ wym (np. zielonym i czerwonym) kresko¬ waniem. W przykladzie wykonania od¬ dzielono od siebie te grupy pionowymi li¬ niami podwójnymi. Na koncu miesiaca ko¬ lumny kontowe dziennika dodaje sie i na¬ stepnie przenosi do nizej objasnionej ksie¬ gi bilansowej.Ksiega bilansowa (fig. 2) podzielona jest na przedstawionym przykladzie na 17 ramek, które celowo oznaczone sa litera¬ mi A do V. Ramki od A do D zawieraja miesieczne zestawienia sum koncowych kolum dziennika; odpowiadaja one do¬ kladnie dziennikowi pod wzgledem roz¬ mieszczenia numeracji pionowych kolumn i sluza do wniesienia miesiecznych sum koncowych kolumn dziennika. Sume mie¬ sieczna zawarta w najnizszym wierszu ko¬ lumny kontowej dziennika przenosi sie do tej kolumny tego miesiecznego zestawie¬ nia, która ma jednakowy numer z dana kolumna kontowa.Ramki E do V przedstawiaja uklad kont. W mysl wynalazku kazde konto po¬ siada kolumne na oznaczenia odpowiada¬ jace oznaczeniom naglówka miesiecznego zestawienia A—D np. w koncie kasowym E pojedyncze wiersze oznaczone przez A/l do A/6, C/25 do C/32, D/39. Nadto wier¬ sze dla sald sa w tej kolumnie oznaczone np. przez liczby rzymskie (n|. w koncie kasowym E przez XV, w koncie towaro-' wym F przez XVII itd.)t z którymi to oznaczeniami wprowadza sie te salda na konto zysków i strat M lulb na konto bi¬ lansowe N. Na koncu roku (lub w dowol¬ nym terminie bilansowym) sumy koncowe kolumn miesiecznego zestawienia A—D wprowadza sie do wierszy kont, oznaczo¬ nych odpowiednia litera i cyfra naglówka tego zestawienia, przez co uzyskuje sie zu¬ pelnie samoczynnie wllasciwe obciazenie lub uznanie odnosnych kont. Nastepnie po obliczeniu sald pojedynczych kont i wniesieniu tych sald do wiersza ozna¬ czonego liczba rzymska przystepuje sie do przenoszenia tych sald do oznaczonych ta sama liczba rzymska wierszy konta zy¬ sków i strat M.lub konta bilansowego, po czym salda tych kont przenosi sie na kon¬ to kapitalu L. W rezultacie uzyskuje sie zupelnie prawidlowy i wyczerpujacy bi¬ lans, dajacy dokladny i calkowity obraz majatku. Kontrola polega na tym, ze saldo konta kapitalu L musi byc równe róznicy pomiedzy aktywami i pasywami na koncie bilansowym (majatek wlasciwy). Do kaz¬ dej kartki ksiegi bilansowej dolaczona jest przebitka, która sklada sie w urzedzie po¬ datkowym wraz z zeznaniem podatkowym, co ulatwia wladzy podatkowej sprawdze¬ nie tego zeznania.Ksiega kont biezacych (fig. 3) nie po¬ siada kolumn z oznaczeniem ,,Winien" i „Ma", ale natomiast zastosowane sa w nieij kolumny obciazenia wzglednie uzna¬ nia oznaczone analogicznie jak odpowied¬ nie kolumny dziennika przez rózne kolory, np. przez kolor zielony dla obciazen, a czerwony dla uznan, co w przykladzie wykonania zastapiono przez poziome wzglednie pionowe kreskowanie. Ponadto kolumny kont biezacych nosza numery od¬ powiadajacych im kolumn dziennika, tak ze bledne zaksiegowanie jest prawie wy¬ kluczone. W celu wlasciwego bowiem — 3 —przenoszenia zapisów z dziennika do kont biezacych, przenosi sie tylko sumy zielo¬ nych kolumn dziennika do zielonych ko¬ lumn kont biezacych, a sumy czerwonych kolumn dziennika wpisuje sie do czerwo¬ nych kolumn kont biezacych, przy czym równiez i numery kolumn kont musza sie ze soba zgadzac, W przykladzie wykonania przeprowa¬ dzone jest calkowite ksiegowanie na mie¬ siac styczen we wszystkich szczególach.Saldo konta kapitalu L wykazuje zgodnie z róznica aktywów i pasywów wedlug kon¬ ta bilansowego N sume 7080. PL