Wynalazek niniejszy dotyczy ukladu i uksztaltowania elektrod siatkowych w lampach wyladowczych o przynajmniej dwóch siatkach.W lampach o siatkach oslonnych po¬ miedzy aiuoda i siatka rozrzadeza znajduje sie siatka oslonna o potencjale dodatnim.Stwierdzono, ze siatka oslonna nie tylko pobiera stosunkowo duzo pradu, lecz prad ten w róznych lampach tego samego ro¬ dzaju waha sie w bardzo szerokich gra¬ nicach przy tych samych warunkach robo¬ czych. Obydwa zjawiska sa oczywiscie bar¬ dzo niepozadane. Prad siatki oslonnej po¬ woduje dodatkowe obciazenie zródla na¬ piecia, a niestalosc natezenia tego pradu jest niedogodna, zwlaszcza wtedy, gdy siatka oslonna jest polaczona poprzez opornik szeregowy lub dzielnik napiecia ze zródlem napiecia, wówczas bowiem w za¬ leznosci od wielkosci pradu ustalaja sie rózne potencjaly siatki oslonnej, a wiec przy zamianie jednej lampy ma druga zmieniaja sie warunki pracy. Chcac temu zapobiec, stosowano zaslanianie siatki oslonnej przez siatke rozrzadeza w ten sposób, zeby siatka oslonna znajdowala sie w cieniu elektronowym siatki rozrzadczej.Postepowano przy tym w ten isposób, ze obydwie siatki nawijano z tym samym sko¬ kiem, a za ppmoca sprawdzianu nastawia¬ no je tak, zeby druty obu siatek lezaly we wspólnej plaszczyznie srubowej, której osia byla katoda. Wyniki jednak tego za,-biegu zawiodly, gdyz pobieranie pradu przez siatke oslonna pozostalo znacznie wieksze, niz lo, jakiego nalezalo sie spo¬ dziewac po ustawieniu siatki w cieniu elek¬ tronowym. Wedlug wynalazku siatke, któ¬ ra powinna znajdowac sie w cieniu elek¬ tronowym siaitki poprzedzajacej (tj. bliz¬ szej do katody), nawija sie ze skokiem nie takim samym, a stanowiacym calkowi¬ ta nieparzysta wielokrotnosc skoku uzwoje¬ nia poprzedzajacej elektrody siatkowej.Dokladne zbadanie siatki oslonnej po¬ siadajacej ten sam skok co i poprzedzaja¬ ca siatka rozrzadcza wykazaly, ze niespo¬ dziewanie Wielki prad siatki jest spowodo¬ wany malymi rozmiarami oczek tej siatki.Przy nawijaniu i montowaniu siatek oslon- nych utworzonych z koniecznosci z cien¬ kich drutów zdarzaja sie luzy, które nie pozwalaja na calkowite zasloniecie drutów siatki oslonnej przez druty siatki rozrzad¬ czej.Moze wydawac sie dziwnym, ze jest mozliwe zasloniecie wzajemne siatek.po¬ siadajacych rózne skoki. Jednak przy bliz¬ szym zbadaniu stwierdzono, ze jezeli skok zewnetrznej siatki oslonnej jest nieparzy¬ sta wielokrotnoscia skdku siatki polozonej blizej katody, to uzyskuje sie praktycznie zupelnie wystarczajace zacienienie siatki oslonnej. Nalezy najpierw rozpatrzyc pro¬ sty schematyczny obraz obu siatek.Fig. 1 przedstawia rzut obu zwojów siatkowych na plaszczyzne rysunku, przy czym dla uproszczenia poszczególne zwo¬ je sa przedstawiane w postaci linii lama¬ nej zamiast sinusoidalnej- Czesci zwojów polozonych z przodu sa oznaczone liniami ciaglymi, a polozone w glebi rysunku — liniami kreskowanymi. Skok zewnetrznej siatki w ksztalcie sruby 1 jest trzy razy wiekszy od skoku wewnetrznej siatki sru¬ bowej 2. Widac, ze polozona z przodu czesc siatki 1 pokrywa sie zawsze z polo¬ zona z przodu czescia siatki 2, a tak sa¬ mo pokrywaja sie ze soba czesci obu sia¬ tek polozone w glebi rysunku. To zjawi¬ sko ma miejsce jednak tylko wtedy, gdy stosunek skoków jest nieparzysty. Najle¬ piej jest przyjac stosunek skoków 1 :3.Fig. 2 przedstawia w powiekszeniu wy¬ cinek z ukladu elektrod o owalnym zwoju siatkowym. W plaszczyznie poprowadzo¬ nej przez katode k umieszczone sa pod¬ pórki gi siatki rozrzadczej i podpórki g2 siatki oslonnej. Uzwojenie 2 siatki oslon¬ nej posiada trzy razy wiekszy skok niz uzwojenie 1 siatki rofcrzadczeij. Widac od- razu, ze istotnie ma miejsce zadiowalajace zasloniecie siatki oslonnej, gdyz przednia polowa zwoju siatki oslonnej jest zacie¬ niona przez przednia polowe zwoju siatki rozrzadczej, a nastepnie tylna polowa zwoju siatki oslonnej jest zacieniona przez tylna polowe nastepnego zwoju siatki roz¬ rzadczej' Za pomoca podanej konstrukcji lampy osiagnieto wyniki bardzo korzystne. Przy tych samych warunkach roboczych lampy, to jest przy tych samych napieciach obcia¬ zenie siatki oslonnej wynosi polowe w po¬ równaniu z obciazeniem siatki oslonnej na¬ winietej z tym samym skokiem co i siatka rozrzadcza. Oprócz tego otrzymuje sie wieksze nachylenie charakterystyki pradu anodowego, co jest zrozumiale, jezeli wez¬ mie sie pod uwage rozdzial pradu, zacho¬ dzacy pomiedzy anoda i siatka oslonna.Przyjmujac dalej naw^t te same toleran¬ cje w konstrukcji siatek co i poprzednio, odipowiednie odchylenia beda sie obecnie mniej uwydatnialy wobec mniejszej liczby zwojów siatki oslonnej. Zatem polepszenie dzialania lampy jest jeszcze wieksze.Na fig. 3 przedstawiony jest przekrój przez owalna siatke. Obydwie prostopadle wystawione wzgledem uzwojenia siatkowe¬ go w punktach stykowych z poprzeczkami tworza kat a. Pozostala czesc skoku przy¬ padnie na podpórki podtrzymujace. Im mniejszy bedzie kat a tym mniej skoku przypadnie na swobodna czesc uzwojenia - 2 —pomiedzy podpórkami. W przypadku gra¬ nicznym gdy a jest róyvne zeru, to znaczy gdy siatka jest plaska, nie przypadnie zad¬ na czesc skoku na te czesc uzwojenia, a wiec caly skok zostanie zuzytkowany przy nawijaniu drutu na podpórki. Przy tym w siatce plaskiej wszystkie zwoje 'bez wzgle¬ du na to, jaki skok ma siatka, sa w przy¬ blizeniu prostopadle do podpórek. Gdy wiec wedlug wynalazku skok siatki roz- rzadczej tak sie ma do skoku siatki oslon- nej jak 1 :3, to na przemian na przedniej i na tylnej stronie siatki swobodne czesci uzwoijen .siatki oslonnej zostana pokryte stuprocentowo przez zwoje siatki rozrzad- czej. W siatkach dzisiaj stosowanych o przekroju eliptycznym, w których zaw¬ sze zakrzywienie swobodnej czesci uzwoje¬ nia pomiedzy podpórkami jest male, moz¬ na uzyskac praktycznie dostatecznie do¬ kladne zasloniecie uzwojenia pomiedzy podpórkami, a nawet w siatkach o prze¬ kroju okraglym, w którym zachodzi prze¬ cinanie sie zwojów obu siatek, doklad¬ nosc pokrycia jest praktycznie zupelnie wystarczajaca. Poniewaz w lampach wy¬ ladowczych uzwojenie siatki jest nawiniete z malym skokiem, przeto to przecinanie sie przebiega nadzwyczaj plasko, tak iz blad w pokryciu nie gra wiekszej roli. Nalezy przy tym zaznaczyc, ze nie jest konieczne aby najwieksze srednice obu kolejnych sia¬ tek byly w tym samym stosunku co i skoki, gdyz przez dobór kata srodkowego, we¬ wnatrz którego uzwojenie siatkowe wspie¬ ra sie na podpórkach, mozna uzyskac do¬ wolny podzial skoku na swobodna i na opierajaca sie czesc uzwojenia.Nalezy jeszcze dodac, ze podany sto¬ sunek skoku nie stanowi zadnego ograni¬ czenia W wyborze przechwytu przez po¬ szczególne elektrody, gdyz przez zmiane odleglosci elektrod, grubosci drutu siatki, idt. mozna stworzyc dokladnie te same wa¬ runki przechwytu jak i wtedy, gdy siatka oelonna i siatka rozrzadcza posiadaja ten sam skok.Wynalazek zostal opisany w zastoso¬ waniu do lampy z siatka oslonna. Oczywi¬ scie, w lampie moga byc równiez inne siat¬ ki lub tez uklad wedlug wynalazku moze byc zastosowany w jednej lampie dwukrot¬ nie, np. gdy lampa posiada dwie siatki oslonne, a przed kazda znajduje sie siat¬ ka sterujaca. Wówczas skok kazdej siatki oslonnej czyni sie równym nieparzystej calkowitej wielokrotnosci skoku siatki po¬ lozonej blizej katody.Zdarzaja sie równiez przypadki, w któ¬ rych trzeba, aby elektroda siatkowa byla polozona w cieniu jonowym drugiej elek¬ trody siatkowej. W lampach wypelnionych gazem lub para, w których zachodza zja¬ wiska jonizacji czesto powstaje zagadnie¬ nie zabezpieczenia siatki o potencjale ujemnym przed bombardowaniem jonów.Mozna to uzyskac wedlug wynalazku w ten sposób, ze dana siatke umieszcza sie w od¬ niesieniu do miejsca powstawania jonów za inna siatka, przy tym chronionej siatce nadiaje sie skok, który stanowi nieparzysta calkowita wielokrotnosc skoku siatki osla¬ niajacej. Utrzymanie w cieniu elektrody jest poza tym pozadane równiez w lam¬ pach z polem hamujacym, aby zapobiec nadmiernemu pobieraniu pradu przez ano¬ de siatkowa. W tym przypadku pomiedzy katoda i anoda siatkowa umieszcza sie siat¬ ke pomocnicza i stosunek skoków obu sia¬ tek dobiera sie w podany wyzej sposób.Czesto zachodzi równiez odwrotna po¬ trzeba umieszczenia •siatki jak najdoklad¬ niej w otworach innej siatki. Takie warun¬ ki zachodza w lampach, których budowa oparta jest na zasadach elektronowo-opty- cznych, kiedy wyladowanie miedzy kato¬ da i anoda odbywa sie w jednym lub kil¬ ku promieniach elektronowych. Gdy w ta¬ kich lampach dwie siatki musza byc usta¬ wione wzgledem siebie otworami na prze- mianilegle, a z jakichkolwiek wzgledów nie - 3 -mozna stosowac tego samego skoku, to ró¬ wniez i wtedy dobiera sie skoki w sposób podany wyzej. PL