Uszczelnienie na ciecz i na gaz walów wzgledem nieruchomej oslony, które obra¬ caja sie stale w tym samym kierunku, nie przedstawia zadnych trudnosci, natomiast brak jest jeszcze niezawodnego uszczel¬ nienia walów w przypadku czestej zmiany kierunku obrotu. Wedlug wynalazku stosu¬ je sie pomiedzy walem, obracajacym sie w zmiennym kierunku, tarcze szczelna w dowolny sposób uszczelniona, napedzana stale w jednym kierunku i co najmniej z szybkoscia obwodowa, odpowiadajaca szybkosci obwodowej uszczelnianego walu.Osiaga sie przez to staly kierunek obrotu na obu powierzchniach uszczelniajacych tarczy szczelnej. W ogólnosci wzgledna szybkosc poslizgowa na jednej z obu po¬ wierzchni uszczelniajacych bedzie sie wa¬ hac pomiedzy dwoma wartosciami o tym samym znaku albo w przypadku kranco¬ wym pomiedzy 0 i wartoscia najwieksza.W tym przypadku mozliwe jest zastoso¬ wanie z dobrym wynikiem dowolnego zna¬ nego uszczelnienia. Do uszczelniania moz¬ na zastosowac dlawniee, pierscienie uszczelniajace z metalu albo z innego two¬ rzywa, uszczelnienia labiryntowe itd. Moz¬ na równiez wedlug wynalazku zastosowac uszczelnienie za pomoca skretu sruby, dzia¬ lajacej jak pompa osiowa, podczas gdy ten rodzaj uszczelnienia nie nadaje sie wog|óle przy zmianie kierunki* obrotu.*) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest Friedrich Mayer.W jednej ]ostaci wykonania przedmiotu wynalazku obracajaca sie tarcza szczelna jest polaczona z? panewka lozyskowa.Naped tarczy szczelnej jest dostosowa¬ ny do kazdorazowych okolicznosci i moze byc pobierany od dowolnej obracajacej sie czesci. Ewentualnie moze byc tez zastoso¬ wany naped, od samego uszczelnionego wa¬ lu za pomoca kóf' zapadkowych.Szczególnie dobrze nadaje sie uszczel¬ nienie wedlug wynalazku do znanych srub okretowych Vbigt-Schneidera, których lo¬ patki posiadaja osie w obracajacej sie oslo¬ nie, wykonywujace ruch wahadlowy; do¬ tychczas brak jest nienagannego uszczel¬ nienia tych osi.Nalezy zaznaczyc, ze uszczelnienie we¬ dlug wynalazku daje sie tak polaczyc z ullozyskowaniem uszczelnionego walu, ze zamiast jednej powierzchni poslizgowej o zmiennym kierunku ruchu stosuje sie dwie powierzchnie poslizgowe o niezmien¬ nym kierunku ruchu; wskutek tego rów¬ niez i smarowanie lozyska staje sie lep¬ sze i zwieksza sie jego trwalosc.Na rysunkach wskazano przyklady wy¬ konania przedmiotu wynalazku, a miano¬ wicie na fig. 1.— przekrój wzdluz osi uszczelniania wedlug wynalazku, na fig. 2 — przekrój wzdluz osi odmiennego wyko¬ nania uszczelnienia, na fig. 3 — przekrój wzdluz osi sruby" okretowej Voigt-Schnei¬ dera, uszczelnionej wedlug wynalazku.Na fig. 1 liczba 1 oznacza wal uszczel¬ niany, który ma ruch obrotowy w obu kie¬ runkach, liczba 2 oznacza stala albo tez ru¬ choma oslone, wzgledem której ma byc uszczelniony wal 1; liczba 3 oznacza nie¬ ruchoma panewke lozyskowa w oslonie 2.Wedlug wynalazku pomiedzy walem 1 i oslona 2 znajduje sie obracajaca sie tar¬ cza szczelna 5. Jest ona napedzana po¬ przez wieniec zebaty 6 dowolnym napedem o niezmiennym kierunku obrotu i szybko¬ sci, odpowiadajacej co najmniej najwiek¬ szej szybkosci walu w tym kierunku. Tar¬ cza szczelna 5 jest uszczelniona wzgledem oslony 3 za pomoca np. pierscienia uszczel¬ niajacego 7, dociskanego pierscieniem 8 do oslony 2. Drugi pierscien uszczelniajacy 9 uszczelrfia wal 1 wzgledem tarczy szczel- nej 5 i jest do niej dociskany przysrubo¬ wanym pierscieniem 10.Na obu pierscieniach uszczelniajacych 7 i 9 nie zachodzi nigdy zmiana kierunku ruchu.Na fig. 2 przedstawiono inne wykona¬ nie przedmiotu wynalazku, wedlug które¬ go tarcza szczelna 12 posiada wydluzenie, które równoczesnie tworzy panewke lozy¬ skowa. Ta budowa wymaga wprawdzie wiekszej mocy napedowej dla obracajacej sie tarczy szczelnej, daje jednak lepsze ulbzyskowanie. Uzebienie 13 na tarczy szczelnej 12 jest stozkowe. Dalsza odmia¬ na polega na tym, ze oba pierscienie uszczelniajace 7 i 9 sa wspólnie dociskane pierscieniem 14, umocowanym na obraca¬ jacej sie tarczy szczelnej. Mozna tez za¬ stosowac tylko jeden pierscien uszczelnia¬ jacy odpowiedniego ksztaltu, który rów¬ niez obraca sie razem z tarcza 12.Na fig. 3 przedstawiono czesciowo sru¬ be okretowa Voigt-Schneidera; liczba 16 oznacza obracajaca sie oslone sruby, a 17 — czesc poszycia okretu. Uszczelnienie po¬ miedzy tymi dwiema czesciami moze byc wykonane w dowolny sposób i nie przed¬ stawia trudnosci, poniewaz kierunek obro¬ tu oslony 16 pozostaje stale ten sam. Na¬ tomiast lopatki 18 maja ruch wahadlowy naokolo ich osi obrotu 19, tak ze wyma¬ gaja one uszczelnienia, które moze byc do¬ konane wedlug wynalazku. Zgodnie z wy¬ nalazkiem stosuje sie do uszczelnienia osi obrotu 19 wzgledem oslony 16 po jednej obracajacej sie tarczy szczelnej 12 wedlug fig. 2, któlra równoczesnie tworzy ulozy- skowanie osi 19. Naped tarczy szczelnej 12 dokonywa sie za posrednictwem walka 20, zazebiajacego sie za pomoca kola stozko¬ wego 21 z wiencem zebatym tarczy szczel- - * -nej i2 i za pomoca kola stozkowego 22 z wiencem zebatym 23, umieszczonym na nieruchomej czesci lozyska 24; ruch obro¬ towy oslony 16, a tym samym i walka 20 naokolo osi 25 powoduje obracanie sie tarcz szczelnych 12 w niezmiennym kie¬ runku. PL