Wynalazek niniejszy dotyczy stolu kre¬ slarskiego, umocowanego obrotowo na pod¬ stawie slupkowej, którego rysownica moze byc nastawiana na wysokosc i nachylana za pomoca pedalu lub podobnego narzadu, osadzonego przegubowo na podstawie slu¬ powej.Znane sa juz wprawdzie stoly kreslar¬ skie na podstawie slupkowej. Nastawianie na wysokosc i nachylenia takich stolów odbywa sie jednakze recznie za pomoca srub nastawczych lub podobnych narza¬ dów, przymocowanych do obrotowej gór¬ nej czesci. Stoly kreslar5kie sa osadzone zwykle na czworonoznych stojakach, urza¬ dzenie do nastawiania rysownicy jest po¬ laczone czesciowo z rysownica i musi byc uruchomiane recznie, czesciowo zas z jed¬ na z podpór bocznych albo nawet z oby¬ dwoma podporami bocznymi, aby mozna bylo je uruchomiac dowolnie noga lub reka.Uruchomianie reczne jest przede wszy¬ stkim przy uzyciu duzych rysownic niedo¬ godne, poniewaz nawet przy zupelnym zrównowazeniu rysownicy do przestawia¬ nia jej musza byc uzyte rece, aby ja przy¬ trzymywac lub nastawic w odpowiednie polozenie. Takie nastawianie nie znalazlo wogóle praktycznego zastosowania, ponie¬ waz wymaga duzo czasu i jest uciazliwe.Gdy nastawianie rysownicy w znanych stolach kreslarskich nastepuje za pomoca nogi,1 to kreslarz, chcac uruchomic przy¬ rzad nastawczy na jednej' z podpór bocz-nych, musi zmienic swa pozycje, aby mógj dosiegnac pedalu.Bardzo niepozadana dla kreslarza jest jednak zmiana pozycji, gdy ze wzgledu na lepsze oswietlenie lub wygode przy kre¬ sleniu jakiegos szczególu na rysunku chce zmienic polozenie rysownicy tak pod wzgle¬ dem wysokosci, jak równiez jej nachyle¬ nia. Jednak przy stosowaniu znanych sto¬ lów kreslarskich uruchomienie zalozonego z boku przyrzadu nastawczego wymaga zmiany pozycji, w razie potrzeby zmiany polozenia rysownicy.Obracanie rysownicy okolo jej osi pio¬ nowej jest w znanych stolach kreslarskich, zaopatrzonych w prowadnice równolegla do przesuwania, mozliwe tylko przez zmiane polozenia podstawy stolu.Czesto zachodzi jednakze potrzeba obracania rysownicy okolo jej osi piono¬ wej. Jest to pozadane zwlaszcza w po¬ mieszczeniach, posiadajacych niekorzystne warunki oswietleniowe, albo gdy nie pra¬ cuje sie stale przy stole kreslarskim, a wiec w pomieszczeniach, w których ry¬ sownice nastawia sie pod swiatlo tylko do kreslenia, w przeciwnym razie aby nie przeszkadzala pod wzgledem zajmowania przestrzeni lub oswietlania pomieszczenia przestawia sie ja przez zwykle ohrócenie w inne polozenie, niz to jest potrzebne przy kresleniu.Tym wymaganiom odpowiada pod kaz¬ dym wzgledem stól kreslarski, wykonany wedlug niniejszego wynalazku, z rysowni¬ ca nastawiana na wysokosc i przechylna oraz obrotowa okolo osi pionowej wraz z jej prowadnica równoleigloboczna, za¬ opatrzony w srodkowa podstawe slupko¬ wa, w którym dwie jedna obok drugiej umieszczone dzwignie równoleglobocznej prowadnicy drazkowej sa normalnie zary¬ glowane za pomoca przyrzadów rygluja¬ cych, np. ciernych, zapadkowych lub in¬ nych, znajdujacych sie pod dzialaniem sprezyn i wspóldzialajacych z walkiem glównym równoleglobocznej prowadnicy drazkowej lub z wspólosiowymi czesciami skladowymi stolu, które to przyrzady ry¬ glujace sa dowolnie zwalniane wzglednie ryglowane zia pomoca drazka lub podob¬ nego narzadu, zalozonego na podstawie slupkowej i uruchomianego od jednego tylko pedalu lub podobnego narzadu wsku¬ tek zasadniczo w jednym kierunku na nie¬ go wywieranego dzialania naciskowego al¬ bo ciagnacego.Stól wedlug wynalazku umozliwia po pierwsze obracanie rysownicy wraz z ró- wnolegloboczna prowadnica drazkowa i przyrzad&mi ryglujacymi) \na podstawie slupkowej, przy czym pedal, zalozony ru¬ chomo w dolnym koncu tej podstawy, nie zmienia swego polozenia. Po drugie moz¬ na bez specjalnego zwracania uwagi na pedal przez wieksze lub mniejsze nacisnie¬ cie go zwolnic jeden albo oba przyrzady ryglujace i w ten sposób dowolnie, zalez¬ nie od potrzeby, zmienic wysokosc lub na¬ chylenie rysownicy, albo jedno i drugie.Tak latwej mozliwosci nastawiania nie po¬ siadaja znane stoly kreslarskie, które do uruchomiania przyrzadów ryglujacych sa zaopatrzone w dwa pedaly na jednej pod¬ porze bocznej, a wiec nie dosiegane bezpo¬ srednio z miejsca pracy.Dals2e cechy przedmiotu wynalazku wynikaja z ponizszego opisu, odnoszacego sie do przykladu wykonania, przedstawio¬ nego na rysunku. Na rysunku fig. 1 przed¬ stawia stól kreslarski wedlug wynalazku w wMoku z przodu; fig. 2 — w widoku z boku; fig. 3 — przyrzad ryglujacy z wien¬ cem zebatym w widoku z boku, czesciowo w przekroju, a fig. 4 — podwójny przy¬ rzad ryglujacy w widoku z przodu, czes¬ ciowo w przekroju.Stól kreslarski posiada srodkowa dra¬ zona podstawe slupkowa 1 z trzema no¬ gami 2, 3, 4. Na górny koniec wydrazonej podstawy / jest zalozona oslona 6, zawie¬ rajaca przyrzad ryglujacy, obrotowo za, — 2 —pomoca czopa 7 i moze byc unieruchomio¬ na na podstawie 1 sruba skrzydelkowa 16- Oslona 6 posiada jednoczesnie glówne lozyska osiowe dla znanej równoleglobocz- nej prowadnicy drazkowej, na której gór¬ nym koncu znajduje sie rysownica 5, na dolnym zas koncu odpowiednie ciezarki 8.Dwa sasiednie ramiona 9 i 10 równo- legloboku sa kazde polaczone z wiencem zebatym 17 wzglednie 18, zalozonymi na wspólnym walku glównym 13 w oslonie 6.Z uzebieniem wienców 17 i 18, zalozonych tak samo jak dzwignie 10 na stale na wal¬ ku 13, zazebiaja sie normalnie zapadki lub zeby 19 wzglednie 20, dociskane do wien¬ ców uzebionych 17 i 18 za pomoca sprezyn 21. Sprezyny 21 otaczaja sworznie 11 i 12, polaczone na stale z zapadkami 19 wzgle¬ dnie 20 i zaopatrzone na dolnych koncach w nastawne nakretki 113 wzglednie 14 lub inne narzady sluzace jako zderzaki.Dolne konce sworzni 11 i 12 sa nad na¬ kretkami 113 wzglednie 14, sluzacymi jako zderzaki, wodzone w plytce 15, zaopatrzo¬ nej w dwa otwory i sluzacej jako oparcie dla nakretek 113, 14, nastawianych najle¬ piej na rózna wysokosc.Do plytki 15 jest przymocowany pio¬ nowy drazek 22, polaczony obrotowo z pe¬ dalem 24, osadzonym ruchomo na czopie 23 w nodze 3.Rysownica wraz z oslona 6 przyrzadu ryglujacego moze byc wiec obracana okolo podstawy slupkowej /, nie przeszkadzajac uruchomianiu pedalu.Normalnie zeby 19 i 20 sa sprzezone z wiencami uzebionymi 17 wzglednie 18 pod naciskiem sprezyn 21. Wskutek tego mozna ustalac polozenie na wysokosc, jak równiez nachylenie rysownicy 5.Gdy przy niezmienionym nachyleniu rysownicy 5 ma byc ona przestawiona na wysokosc, naciska sie pedal 24 o tyle, ze za pomoca pociagnietej w dól drazkiem 22 plytki 15 zostaje najpierw zab 20, zabez- pieczajacy polozenie wysokosciowe, wyla¬ czony z wienca uzebionego 18 przez po¬ ciagniecie nakretki 14, sluzacej jako zde¬ rzak, natomiast drugi zab 19 pozostaje na¬ dal sprzezony z wiencem uzebionym 17; dopiero przy dalszym przestawieniu w dól plytki 15 za pomoca pedalu 24 zostaje przez nia pociagnieta takze znajdujaca sie nizej nakretka 113, wskutek czego równiez zab 19 zostaje wylaczony z wienca uzebio¬ nego 17, a kreslarz moze wtedy zmienic takze nachylenie rysownicy 5.Zamiast znajdujacych sie na róznych wysokosciach oporków 113 i 14, jeden z ze¬ bów moze byc podatnie umocowany na swym sworzniu, wskutek czego przy po¬ ciagnieciu przez drazek w dól plytki 15 pozostaje on poczatkowo sprzezony z od¬ nosnym wiencem uzebionym.Oczywiscie, wykonanie stolu kreslar¬ skiego moze byc w granicach niniejszego wynalazku zmienione tak, ze przy uruchom mieniu drazka 22 w kierunku osi podluznej najpierw zostaje zwolniony jeden przyrzad ryglujacy, a nastepnie drugi, przy czym przy dalszym nacisku na pedal 24 pierw¬ szy przyrzad ryglujacy zastaje znowu za¬ ryglowany, np. z przeciwnej strony.W ten sposób mozna bez trudnosci zwalniac kazdy przyrzad ryglujacy od¬ dzielnie i obydwa jednoczesnie zawsze przez uruchomienie tylko jednego pedalu, przy czym rysownica moze byc bez prze¬ szkód obracana wzgledem nieruchomej podstawy slupowej. PL