Wynalazek niniejszy dotyczy uszczel¬ nienia lozyska osiowego do regulatorów cisnienia gazu lub podobnych, w których os regulatora, osadzona obrotowo w lozy¬ sku kulkowym, wystaje na zewnatrz z oslo¬ ny regulatora przez jak najskuteczniej uszczelniony otwór przejsciowy. Taka uszczelniana os obrotowa znajduje sie zwlaszcza w regulatorze cisnienia gazu lub podobnym, w którym uruchomiany za po¬ moca tej osi, wewnatrz oslony regulatora ruchomo zalozony narzad regulacyjny sta¬ nowi przepustnice, umocowana na osi obros¬ lowej.W znanych regulatorach cisnienia ga¬ zu lub regulatorach przepustnicowych te¬ go rodzaju stosuje sie do uszczelnienia osi obrotowej wzgledem atmosfery zwykle komore wypelniona tluszczem, w której jest jednoczesnie umieszczone takze lozy¬ sko kulkowe tej osi. Takie wykonanie re¬ gulatora ma te wade, ze po stosunkowo krótkim czasie pracy zanieczyszczenie i ko¬ rozja utrudniaja bieg lozyska kulkowego, co wplywa szkodliwie na dokladnosc re¬ gulacji!, Ictóra w wielji przypadkach musi wynosi ± 1/10 mm slupa wody.Wynalazek niniejszy ma na celu usu¬ niecie tej wady w znanych regulatorach cisnienia gazu z uszczelnieniem lozyska osiowego, zaopatrzonego w lozysko kul¬ kowe.Wynalazek polega glównie na tym, ze miedzy uszczelniajacym . otworem przej-sciowym w oslonie osi regulatora i nosnym lozyskiem kulkowym tej osi znajduje sie komora, w której niema cisnienia, a która najlepiej jest polaczona z atmosfera. W ten sposób powstaje przerwa miedzy tymi dwiema czesciami, zapobiegajaca nieza¬ wodnie zanieczyszczaniu lozyska kulko¬ wego. Przedmiot wynalazku moze byc za¬ leznie od warunków wykonany i zastoso¬ wany w rózny sposób.Wedlug jednego szczególnie prostego przykladu wykonania przedmiotu wynalaz¬ ku komora bez cisnienia jest utworzona z nasady, zalozonej na oslonie regulatora, utrzymujacej lbzysko kulkowe z zachowa¬ niem dostatecznego odstepu od zewnetrz¬ nego konca uszczelniejnia otworu przejscio¬ wego. To uszczelnienie moze byc przy tym wykonane w prosty sposób jako uszczelka szczelinowa lub labiryntowa. Zaleznie od wysokosci cisnienia w oslonie regulatora uszczelnienie otworu przejsciowego moze byc utworzone z dluzszego wydrazenia, które jest tylko nieznacznie wieksze niz srednica osi, albo tez w otworze osiowym znajduje sie jeden lub kilka zwojów la¬ biryntowych. Mozna równiez zastosowac jednoczesnie obydwa wykonania uszczel- nienlia albo tez uszczelnienie za pomoca podobnych srodków. Uszczelnienie tlusz¬ czowe nie jest w tym przypadku potrzeb¬ ne. Wskazane wykonanie nadaje sie prze¬ de wszystkim do regulatorów powietrza, umieszczonych np. w przewodzie powietrz¬ nym generatora gazu, do regulowania cis¬ nienia gazu. Poniewaz w tym przypadku czynnikiem regulowanym jest powietrze, znikoma nieszczelnosc w otworze przej¬ sciowym na zewnatrz nie ma zadnego zna¬ czenia. Zreszta uszczelnienie szczelinowe lulb labiryntowe moze byc polepszone za pomoca pierscienia uszczelniajacego, zalo¬ zonego na osi na zewnetrznym koncu otworu przejsciowego.Gdy chodzi o regulowanie czystych ga¬ zów i nie ma obawy zanieczyszczenia otworu przejsciowego, mozna zastosowac podobne uszczelnienie szczelinowe lub la¬ biryntowe, które jest jednakze na zewnatrz uszczelnione za pomoca uszczelki slizgo¬ wej, dzialajacej w kierunku osiowym. W \ym celu zaklada sie najlepiej na osi pier¬ scien slizgowy, który jest dociskany za pomoca sprezyny, najlepiej za posrednic¬ twem wlaczonego naciskowego lozyska Aulkowego, osiowo, do zewnetrznej scian¬ ki czolowej' z powierzchnia slizgowa oslo¬ ny, zawierajacej uszczelnienie otworu przejsciowego. Jako uszczelka slizgowa moze byc najlepiej zastosowana w postaci pierscienia weglowego. Gdy chodzi o gazy zimne, wypelnia sie luz w wydrazeniu przejsciowym okolo osi najlepiej tluszczem* Przy takim wykonaniu jest wykluczone za¬ nieczyszczenie lozyska kulkowego dzieki zastosowaniu posredniej przestrzeni bez ci¬ snienia.Wedlug dalszego przykladu wykonania przedmiotu wynalazku, nadajacego sie szczególnie do regulatorów cisnienia gazu w przewodach gazu surowego, przed usz¬ czelnieniem szczelinowym lub labirynto¬ wym w osiowym otworze przejsciowym znajduje sie oddzielna; na zewnatrz zam¬ knieta komora cisnieniowa, utrzymywana przynajmniej pod takim samym, a lepiej pod wyzszym cisnieniem, niz cisnienie w oslonie regulatora. Do tej dodatkowej ko¬ mory cisnieniowej doprowadza sie w tym celu w prosty i korzystny sposób za po¬ moca przewodu pomocniczego gaz zabez¬ pieczajacy, który moze przeplywac przez szczelinowe lub labiryntowe przestrzenie w wydrazeniu osiowym do wnetrza oslony regulatora. Dzieki takiemu wykonaniu za¬ pobiega sie niezawodnie nawet przy moc¬ no zabrudzonych gazach zanieczyszczaniu wydrazenia osiowego i wsktitek tego za¬ kleszczaniu sie osi w tym wydrazeniu przejsciowym. Jest to wazne zwlaszcza przy gadach goracych. Komora cisnieniowa jest wzgledem lozyska kulkowego wzgled- — 2 —nie przestrzeni bez cisnienia przed tyni lozyskiem uszczelniona za pomoca osiowo dzialajacej uszczelki. Do tego moze slu¬ zyc najlepiej rurka rozprezalna lub piersi cien 'slizgowy. Do dodatkowego dociskania pierscienia slizgowego sluzyc moze spre¬ zyna.Rysunek uwidocznia kilka przykladów wykonania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawia regulator cisnienia z prze- pustnica i pojedynczym uszczelnieniem szczelinowym w przekroju podluznym; fig. 2 — regulator cisnienia gazu z przepust- nica i komora cisnieniowa przed uszczel¬ nieniem wydrazenia przejsciowego w prze¬ kroju podluznym; fig. 3 — regulator prze- pustnicowy z uszczelnieniem szczelinowym i labiryntowym i uszczelniajacym pierscie¬ niem slizgowym w przekroju podluznym, a fig. 4 — regulator przepustnicowy z ko¬ mora cisnieniowa miedzy przestrzenia bez cisnienia i uszczelka oslony równiez w przekroju podluznym.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 glówna czesc skladowa regulatora stanowi oslona a, w której znajduje sie ruchoma przepustnica, zalozona na obrotowym wal¬ ku b. Walek b wystaje z oslony a na zew¬ natrz i na jego wolnym koncu znajduje sie krazek napedowy c, na który dziala np. z jednej strony dzwon przeponowy ldb ga¬ zowy, z drugiej zas strony ciezarki da na¬ stawiania cisnienia.Walek b, wystajacy na zewnatrz, jest przesuniety przez dluzsze wydrazenie /, posiadajace nieznacznie wieksza srednice wewnetrzna od srednicy walka 6 i dziala¬ jace wskutek tego podobnie, jak uszczelka szczelinowa. Dzialanie uszczelniajace po¬ wieksza sie za pomoca pierscienia g, pola¬ czonego z walkiem b i zalozonego przed wydrazeniem przejsciowym /.Walek obrotowy b jest osadzony w bo¬ cznym lozysku kulkowym e, zalozonym za pomoca nasadytd, przymocowanej do oslo- ny a w pewnej odleglosci od wydrazenia przejsciowego /, tak ink miedzy tyim wydra¬ zeniem / i lozyskiem kulkowym e znajduje sie przestrzen i bez cisnienia. Odbydwa przeto miejsca uszczelnione sa dostatecz¬ nie oddalone jedno od drugiego, wobec cze¬ go cisnienie z oslony a regulatora nie mo¬ ze dzialac na lozysko kulkowe e.W przykladzie^ wykonania wedlug fig. 2 walek b jest równiez przesuniety przez uszczelke / i osadzony w lozysku kulko¬ wym e, znajdujacym sie w przedniej cze¬ sci nasady d. Ta nasada d otacza jednak¬ ze w tym przypadku dodatkowa komore cisnieniowa r, do której doprowadza sie przewodem pomocniczym h gaz zabezpie¬ czajacy, mogacy przenikac przez nieszczel¬ ne miejsce wydrazenia / do oslony a, co zapobiega zanieczyszczaniu tego wydraze¬ nia /.Aby cisnienie gazu zabezpieczajacego nie dzialalo na lozysko kulkowe e w prze¬ strzeni, zamknietej nasada d, jest utwo¬ rzona druga przestrzen i bez cisnienia, po¬ laczona otworami k z atmosfera. Do uszczelnienia tej przestrzeni i bez cisnie¬ nia wzgledem komory cisnieniowej r moze sluzyc mieszek /, podatny w kierunku osio¬ wym, i pierscien slizgowy m, wykonany najlepiej jako pierspien weglowy.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 na oslonie a przepustnicy znajduje sie ró¬ wniez nasada d, zaopatrzona na przednim koncu w lozysko kulkowe e w dostatecznej odleglosci od wydrazenia przejsciowego /,- wskutek czego miedzy tymi czesciami jest utworzona przestrzen i bez cisnienia. Wy¬ drazenie przejsciowe / jest wzgledem ko¬ mory i bez cisnienia uszczelnione za po¬ moca pierscienia slizgowego n, dociskane¬ go najlepiej za posrednictwem lozyska kulkowego o sprezyna p do gladzi slizgo¬ wej na powierzchni czolowej oslony a.Wydrazenie / moze byc zasilane stale tlu¬ szczem za pomoca smarownicy, wkreconej w ot"iyór ?. - 3 -Na fig- 1 do 3 sa uwidocznione tylko wykonania przedmiotu wynalazku dla przykladu, które moga byc, oczywiscie, w rózny sposób zmienione w ramach niniej¬ szego wynalazku.Mozliwe jest miedzy innymi dalsze ko¬ rzystne wykonanie, wedlug którego mie¬ dzy przestrzenia i bez cisnienia i wydra¬ zeniem / w oslonie znajduje sie komora cisnieniowa r. Takie wykonanie jest uwi¬ docznione na fig. 4.W tym przykladzie wykonania, podob¬ nie jak w poprzednich, lozysko kulkowe e jest oddzielone przestrzennie od wydraze¬ nia osiowego / przez zastosowanie nasa¬ dy d na oslonie a. Komora cisnieniowa jest tutej utworzona w ten sposób, ze nasada d ^est rozdzielona znajdujaca sie w niej przegroda na komore cisnieniowa r i prze¬ strzen i bez cisnienia. Komora cisnieniowa jest na obydwie strony uszczelniona za po¬ moca dluzszych wydrazen, utworzonych z jednej strony w kierunku oslony a przez wydrazenie osiowe /, z drugiej zas strony na zewnatrz przez wydrazenie s w wspom¬ nianej przegrodzie. Wydrazenie s moze, tak samo jak wydrazenie /, byc wykonane jako uszczelka szczelinowa lub labirynto¬ wa albo podobnie. Poza tym po obydwóch stronach wydrazenia osiowego s moga byc zalozone na walku b pierscienie uszczel¬ niajace g lub podobne, celem zwiekszenia dzialania uszczelniajacego.Z komora cisnieniowa r jest polaczony przewód pomocniczy h. Tym przewodem mozna, jak opisano wyzej, doprowadzac gaz zabezpieczajacy do komory cisnienio¬ wej r, co jest wskazane zwlaszcza przy re¬ gulowaniu gazów zanieczyszczonych. Czesc tego gazu przeplywa wtedy przez dlugie wydrazenie / do oslony e regulatora, za¬ pobiegajac zanieczyszczeniu tego wydraze¬ nia /, druga zas czesc tego gazu moze ewentualnie przeplywac przez wydrazenie s do przestrzeni bez cisnienia i stad na ze¬ wnatrz.Jako gaz zabezpieczajacy moze byc uzywane równiez powietrze, poniewaz zmieszanie sie malych ilosci powietrza z gazaimi, przeplywajacymi przez oslone a, nie jest naogól szkodliwe.Komora cisnieniowa r moze byc takze ewentualnie polaczona przewodem pomoc¬ niczym h z przestrzenia mniejszego cisnie¬ nia, np. z powietrzem zewnetrznym. To wykonania jest wskazane szczególnie, gdy przez oslone a przeplywaja gazy oczysz¬ czone. Mala ilosc takiego gazu moze wte¬ dy przenikac przez szczeline w wydraze¬ niu / do komory cisnieniowej r, z której gaz uchodzi na zewnatrz. W ten lub inny sposób mozliwe sa rózne wykonania wed¬ lug niniejszego wynalazku. PL