Wynalazek niniejszy dotyczy rury, krzywki lub podobnej czesci rurowej, wy¬ rózniajacej sie zwlaszcza tym, ze posiada biezaca czesc z zelazo-betonu lub podobne¬ go materialu oraz dwie glowice metalowe do polaczenia stykowego, zaopatrzone w narzady do zaczepiania konców uzbrojen podluznych.Uzbroijenia te moga byc wykonane z jednego lub kilku zygzakowato wygietych drutów o równoleglych lub krzyzujacych sie odcinkach podluznych lub z osobnych drutów o hakowatych koncach.Wedlug innej cechy wynalazku, do glo¬ wic sa przymocoWane konce metalowego uzwojenia biezacej czesci rurowej, przy czym to uzwo'jenie jest ewentualnie pokry¬ te zewnetrzna powloka ochronna z betonu lub podobnego materialu.Wynalazek dotyczy równiez sposobu wyrobu rur i czesci rurowych powyzszego typu, wyrózniajacego sie tym, ze podluzne uzbrojenia ulegaja naprezaniu przed, pod¬ czas i po odlewie plaszcza betonowego az do stwardnienia betonu, a to przez rozsu¬ niecie metalowych glowic rurowych.Rozsuwanie glowic nastepuje najlepiej po uprzednim ogrzewaniu, np. elektrycz¬ nym, uzbrojen, tak iz uzbrojenia te isie roz¬ ciagaja chwilowo i ulatwiaja tym samymrozsuwanie glowic, podczas gdy napreza¬ nie uzbrojen odbywa sie samoczynnie przy ich ochlodzeniu.Wyndlaizek dotyczy wreszcie urzadze- do wykonywania powyzszego sposobu.Na rysunku wskazano tytulein przykla¬ du postac wykonania przedmiotu wynalaz¬ ku, przy czym fig. 1 przedstawia rure we¬ dlug wynalazku w malej podzialce i cze¬ sciowo w przekroju podluznym, fig. 2 — polaczenie dwóch rur wedlug wynalazku w przekroju promieniowym w wiekszej po¬ dzialce, fig. 3 — czesc rozwiniecia plasz¬ czyzny w przekroju wzdluz linii 3—3 na fig. 2, fig. 4 — w wiekszej podzialce i w widoku z przodu jeden z haków do przy¬ mocowania glowicy koncówek do uzbrojen podluznych, fig. 5 — przekrój promienio¬ wy urzadzenia, potrzebnego do wyrobu rur wedlug wynalazku przy naprezaniu uzbrojen przez podluzne rozsuwanie glo¬ wic rurowych, fig. 6, 7 i 8 — promieniowe przekroje odmian glowic i odpowiednich polaczen, fig. 9 i 10 — dwie oamiany wy¬ konania uzbrojen, W przykladzie wykonania wedlug fig. 1—5 rura zawiera rdzen 1 z betonu, zao¬ patrzony w uzbrojenie podluzne 2. Uzbro¬ jenie to jest wykonane z jednego lub kil¬ ku drutów zygzakowatych, których odcinki podluzne koncza sie petlicami 3 (fig. 2, 5).Petlice te sa zaczepione za wystepy hako¬ wate 4, wystajace z w wewnetrznej scianki cylindrycznego wydrazenia 5 dwóch meta¬ lowych glowic 6, 7, sluzacych do polacze¬ nia rur ze soba. Wystepy 4 (fig. 4) posia¬ daja pólkoliste wyzlobienie 8, w którym miesci sie petlica 3 odpowiedniego drutu.Kazdy hak 4 posiada z obu boków dwa ra¬ miona przyplaszczone 9, których rozstep odpowiada rozstepowi obu odpowiednich odcinków podluznych 2 uzbrojenia tak, iz zaczepienie odcinków odbywa sie bez trud¬ nosci i bez odksztalcenia petlicy 3.Na zewnatrz glowice 6, 7 posiadaja po¬ wierzchnie cylindryczna 10, stanowiaca przedluzenie zewnetrznej powierzchni cy¬ lindrycznego rdzenia / i zaopatrzona w zgrubienia lub lepiej jeszcze w pierscie¬ niowy kolnierz 11.Na cylindryczne powierzchnie 10 obu glowic oraz rdzen / jest nawiniete pod na¬ prezeniem uzwojenie spiralne 12, którego konce sa przyczepione do obu glowic.Przyczepienie poczatkowego konca drutu lub drutów, stanowiacych uzwojenie, usku¬ tecznia sie np. w ten sposób, ze koniec dru¬ tu wzglednie kazdego diutu wprowadza sie do otworu 13, wykonanego w kolnierzu 11 glowicy 7 (fig. 2, 3), po czym zagina sie ten koniec drutu pod katem prostym w ksztalcie haka 14 wewnatrz zaglebienia 15, wykonanego w powierzchni czolowej kol¬ nierza 11. Na drugim koncu uzwojenia drut wzglednie kazdy drut pokrywa ostatnimi swymi zwojami plytke 16, wpuszczona w zaglebienie 17 cylindrycznej powierzchni 10 glowicy 6, igdzie plytka ta jest unierucho¬ miona przykrywajacymi ja zwojami- Ko¬ niec plytki 16 jest wygiety do góry w ksztalcie haka 18, przykrywajacego ostat¬ nie te zwoje uzwojenia. Koniec drutu jest zagiety w miejscu 19 dokola hakowatego konca plytki 16.'Spiralne uzwojenia 12 najlepiej jest pokryc warstwa betonowa 20 lub tej po¬ dobna.Krawedzie czolowe glowic maja taki ksztalt, by pozwolic na szczelne polacze¬ nie dwóch rur. Glowice te moga byc za¬ opatrzone, jak np. przedstawiono na ry¬ sunku, jedna 6 w kielich ksztaltu stozka scietego 21 (fig. 2), druga 7 w wystep 22, dopasowany do wzmiankowanego kielicha.Szczelnosc zlacza, rurowego uzyskac moz¬ na np. przy pomocy pierscienia wyzlobio^ nego 23, osiadzonego w zlobku 23° jednej z glowic i wykonanego w ten sposób, by cisnienie wewnatrz rurociagu przyciskalo oba wystepy pierscienia 23 do powierzchni przeciwleglych obu glowic. — 2 —Pig. 5 uwidocznia w przekroju promie¬ niowym potrzebne ^rzadzenie do nateze¬ nia podluznych uzbrojen 2 i do odlewu rdzenia 1. Urzadzenie to sklada sie z for¬ my cylindrycznej 24, wykonanej z jednej lub kilku czesci i przeznaczonej np. do odsrodkowego odlewu betonu. Na kazdym swym koncu cylinder 24 jest zaopatrzony w zewnetrzne katowniki oporowe 25 i 26, przymocowane przez spawanie lub w inny sposób. Przynajmniej jeden z katowników 26 jest zaopatrzony w diziunki 27V do któ¬ rych wchodzi szereg kolków 27**, dzwiga¬ jacych pierscien 28, wspóldzialajacych ze srubami 29, wkreconymi w kliny 30, wpro¬ wadzone promieniowo do wienca prowad- niczego 31. Urzadzenie to dobrze jest za¬ opatrzyc w zaciski elektryczne 32, pozwa¬ lajace na zasilanie pradem elektrycznym róznych miejsc uzbrojen, przy czym miej¬ sca te znajduja sie najlepiej w równych odstepach od siebie. Np. w przypadku sto¬ sowania pradu stalego lub pradu zmienne¬ go jednofazowego mozna rozmiescic wzdluz uzbrojen po dwa lub kilka par zacisków szczypcowych 32. W przypadku pradu trójfazowego natomiast stosuje sie zaciski równomiernie rozmieszczone, których licz¬ ba jest iloczynem trójki.Urzadzenie stosuje sie w sposób naste¬ pujacy. Najpierw wprowadza sie glowice 6 do cylindra odlewniczego 24. Nastepnie wprowadza sie przez drugi koniec cylin¬ dra uzbrojenia zygzakowate 2, których po¬ szczególne odcinki podluzne przyczepia sie petlicami 3 do wystepów 4 glowicy 6.Do drugiego konca cylindra wprowadza sie druga glowice 7, której wystepy 4 za¬ czepia sie latwo o petlice 3 uzbrojen 2, a to dzieki luzowi, istniejacemu miedzy kolnie¬ rzem 11 koncówki 7 i katownikiem 26 cy¬ lindra odlewniczego 24.Nastepnie wsadza sie pierscien 28 i wieniec 31 i wprowadza sie do tegoz ostatniego z kolei kliny 30, do których wkreca sie pó jednej ze srub 29, a,z ta ostatnia oprze sie o pierscien 28.Konce klinów 30 opieraja sie o kol¬ nierz U glowicy 7 i po oparciu sie o pier¬ scien 28, przylegajacy do cylindra 24, po¬ zwalaja na przesuwanie glowicy 7 w kie- tiuiku strzalki f1. Poniewaz druga glowica 6 opiera sie swym kolnierzem 11 o katow¬ nik 25 oraz o drugi koniec cylindra 24, r zumie sie wiec, ze przez wkrecenie srub 29 mozna naprezac uzbrojenie 2.Naprezanie to da sie korzystnie ulat¬ wic przez uprzednie ogrzewanie, najlepifej elelktryczne, uzbrojen 2 dzieki wzmianko¬ wanym zaciskom 32* W tym przypadku za¬ stosowano wedlug wynalazku izolowanie elektrycizJne tych uzbrojen od wystepów 4, np. przez pokrycie petlic 3 lakierem lub innym materialem izolacyjnym.• Przy tego rodzaju ogrzewaniu wydlu¬ za sie uzbrojenia 2, a nastepnie napreza sie je przy pomocy srub 29, tak iz po ocklodzeniu sie uzbrojenia te sa mocniej naprezone. .Po uzyskaniu naprezenia jednym lub drugim sposobem lub dwoma sposobami równoczesnie odbywa sie odlew rdzenia betonowego 1 np. przy uzyciu sily odsrod¬ kowej. Po stwardnieniu obluznia sie sru-, by 29 i usuwa sie kolejno kliny 30, wie¬ niec 31 i pierscien 28. Od tej chwili na¬ tezenie podluzne, wywarte przez uzbroje¬ nia 2 na glowice 6 i 7, jest wyrównane podluznym zwarciem sie betonu /. Zwar¬ cie to jest zupelnie ujednostajnione dzie¬ ki wewnetrznym powierzchniom oporowym 33 glowic, które to powierzchnie sa dosc szerokie, zapobiegajace nadmiernym nate¬ zeniom miejscowym swiezego' jeszcze be¬ tonu i przyspieszajace jego stezenie, co po¬ zwala na lepsze wykorzystanie urzadzenia odlewniczego i zaoszczedzenie kosztów wy¬ robu.Po wyjeciu rury z formy nawija sie wpierw uzwojenie zewnetrzne i przymoco¬ wuje sie jego konce do glowic 6, 7 w spo- - 3 -eób wyzej opisany, a nastepnie pokrywa sie uzwojenie powloka 'betonowa 20. \ Zaznacza sie, ze w przypadku izolo¬ wania elektrycznego petlic 3 uzbrojen 2 dobrze jest pokryc srodkiem izolacyjnym na pewnej dlugosci odcinki podluzne uzbrojen, wskutek czego unika sie przy¬ czepiania sie uzbrojen do betonu tak, iz odpowiednio odcinki uzbrojen, pociagaja¬ cych za glowice, dzialaja sprezyscie i po¬ zwalaja na podluzne stlaczanie betonu nie tylko w strefie uzbrojen, lecz równiez mie¬ dzy petlicami i wewnetrznymi powierzch¬ niami oporowymi 33 glowic (fig. 2).Fig. 6 przedstawia odmiane wykonania uszczelnienia miedzy dwoma glowicami 6, 7. Wedlug tej odmiany uszczelnienie sta¬ nowi pierscien 34 z olowiu lub podobnego materialu, wlanego miedzy zewnetrzna po¬ wierzchnie cylindryczna glowicy 6t i kie¬ lich 35 przylegajacej glowicy 7 drugiej rury.Fig. 7 przedstawia inna odmiane, wed¬ lug której uszczelnienie stanowia znane sa¬ me przez sie dwa pierscienie uszczelniaja¬ ce 37, scisniete przy pomocy wstawki pier¬ scieniowej 36 miedzy dwoma kolnierzami 39; polaczonymi przy pomocy podluznych .sworzni 40.Fig. 8 wreszcie przedstawia postac wy konania, wedlug której olbie stykajace sie • ze soba glowice 6, 7 sa zaopatrzone w kol¬ nierze 41,' sciagniete sworzniami 42, przy czym czolowe powierzchnie 43 glowic do-' brze jest wygladzic, a miedzy nimi ewen¬ tualnie umiescic pierscien uszczelniajacy.Poza latwoscia naprezania uzbrojen 2 i szybkoscia wykonania odlewu;, rury iub podobne przedmioty wedlug wynalazku maja w szczególnosci nastepujace zalety.Glowice 6, 7 moga feyc latwo odlane w formach i pozwalaj4 na jednoczesne wy¬ konanie jako jednego odlewu tak narza¬ dów do zahaczania uzbrojen podluznych 2 i uzwojen srubowych 12, \ak tez zaglebien do umieszczania pierscienia uszczelniajace¬ go i ewentualnie katowników lub wyste¬ pów do zabierania czyli obracania formy badz w chwili odlewania odsrodkowego betonu 1, 'badz w chwili nawijania uzwo¬ jenia 12, badz tez w chwili zaopatrzenia rury w powloke ochronna 20.Glowice 6, 7 stanowia wzmocnienia na koncach rury* gdyz wlasnie te konce sa najbardziej narazone na uszkodzenia pod¬ czas wykonania rury lub przy ukladaniu rurociagu.Dzieki ich szczelnosci i wytrzymalosci glowice 6, 7 pozwalaja przy laczeniu rur kanalizacyjnych na stosowanie rodzaju pierscieni uszczelniajacych najlepiej od¬ powiadajacych w kazdym poszczególnym przypadku, przy czym wszystkie zalety da¬ nego pierscienia" sa calkowicie wykorzy¬ stane.Oczywiscie, wynalazek nie ogranicza sie do przykladów opisanych i przedsta¬ wionych na rysunku. Tak np. pierscien uszczelniajacy nie musi byc koniecznie je¬ dnego z rodzajów, ^opisanych i przedsta¬ wionych, lecz moze byc wszelkiego innego znanego typu. W przypadku samoczyn¬ nych pierscieni uszczelniajacych pierscien moze byc umieszczony badz miedzy stoz¬ kowatymi koncówkami, jak opisano, badz miedzy powierzchniami pionowymi wzgle¬ dem osi rurociagu.Narzady do naprezania moga byc takie, jakie przedstawiono, lub tez wszelkie inne i umieszczone z jednego lub z obu konców formy odlewniczej.Uzbrojenia 2 moga byc ogrzewane badz pradem elektrycznym, jak przedstawiono i opisano, badz w jakikolwiek inny sposób.W przypadku ogrzewania elektrycznego p:ad elektryczny moze byc doprowadzany badz bezposrednio do uzbrojen, badz do glowic (które wtenczas sa izolowane od siebie), badz tez równoczesnie do glowic i do uzbrojen.Podluzne odcinki uzbrojen 2 moga byc nie tylko równolegle, jak przedstawia fig* / ;5, lecz równiez ukosne lub skrzyzowane, jak przedstawia fig. 9- Zamiast wygiecia zygzakowatego drutu o oznaczonej dlugo¬ sci, mozna tez zastosowac uzbrojenia po¬ dluzne, 2 z pojedynczych drutów z hako¬ watymi koncami, jak przedstawiono na fig. 10. PL