Znane pociski oswietlajace posiadaja zazwyczaj kadlub cylindryczny, w którym umieszczone sa, kolejno liczac od przodu do tylu: spadochron, ladunek oswietlajacy oraz ladunek zapalajacy.Gdy pociski takie sa wyrzucane z moz¬ dzierzy o lufie gladkiej, to ich ladunek miotajacy umieszczony jest w ogonie poci¬ sku, zaopatrzonym w poprzeczne otwory, przy czym oigon ten przymocowany jest na stale do dna pocisku. W chwili strzalu luska, w której znajduje sie ladunek mio¬ tajacy, zostaje mocno przycisnieta przez gazy prochowe do scianek ogona, wskutek czego pocisk zabiera ja ze soba, tak iz lu¬ fa zostaje zwolniona dla nastepnego po¬ cisku.Pociski tego rodzaju posiadaja te wa¬ de, ze donosnosc strzalu jest niedostatecz¬ na, a to z powodu niekorzystnego profilu pocisku, doznajacego znacznego oporu ze strony powietrza. Pociski takie obracaja sie w powietrzu dookola swej osi poprzecznej i wierzcholkowa ich toru nie przekracza zazwyczaj wysokosci kilkuset metrów.Wynalazek niniejszy dotyczy pocisku, który przy zachowaniu bez zmiany innych wlasciwosci moze osiagnac znacznie wiek¬ sza wysokosc oraz odleglosc.Glówna ceche znamienna pocisku wed¬ lug wynalazku stanowi okolicznosc, ze po¬ siada on brzechwy oraz skorupe z kilku czesci, zwezajaca sie ku przodowi i ku ty¬ lowi, przy czym przednia i tylna czesc sko¬ rupy polaczone sa ze soba cylindryczna czescia srodkowa, wykonana tak, iz skoru-pa roztwiera sie pod dzialaniem ladunku zapalajacego, za którym umieszczony jest ladunek oswietlajacy, przy czym spado¬ chron umieszczony jest jeszcze z tylu za tym ostatnim i zajmuje pewna czesc tyl¬ nej, zwezajacej sie .stopniowo czesci sko¬ rupy.Takie wykonanie pocisku daje w wyni¬ ku korzystne rozmieszczenie masy i wply¬ wa korzystnie na jego stabilizacje. Ponie¬ waz spadochron jest bardzo ldtki (jest on najczesciej wykonany z'jedwabiu) i umie¬ szczony w tylnej czesci pocisku, przeto sro¬ dek ciezkosci (przesuniety jest ku przodowi pocisku.Wedlug innej cechy znamiennej wyna¬ lazku skorupa pocisku sklada sie z ostro- lukowej tylnej czesci, przed która umie¬ szczony jest cylindryczny pierscien, przy czym na przedni koniec tego pierscienia nalozona jest przednia czesc cylindrycznej skorupy, zawierajaca glowice wkleslo-wy- pukla, której przednia wklesla czesc prze¬ chodzi stycznie w laczaca sie z nia czesc wypukla. Taka konstrukcja zapewnia nie¬ zawodne roztwieranie sie skorupy pocisku podczas lotu i latwe zwalnianie zawarte¬ go w nim ladunku oswietlajacego wraz ze spadochronem.Jeszcze inna cecha znamienna wyna¬ lazku polega na tym, ze ladunek oswietla¬ jacy opiera sie z tylu o przednia czesc wspomnianego pierscienia cylindrycznego.Ladunek ten przyciskany jest w chwili wy- strzalu wskutek bezwladnosci jedynie do tego pierscienia i nie moze, wskutek tego sciskac spadochronu.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój osiowy po¬ cisku oswietlajacego, fig. 2 — jego widok z tylu, fig. 3 — ladunek oswietlajacy, za¬ wieszony na spadochronie, fig. 4 — prze¬ krój osiowy odmiany wykonania, pocisku wedlug wynalazku, fig. 5 — widok per¬ spektywiczny czesci tworzacych oslone, w której umieszczony jest spadochron.Na rysunku cyfra 1 oznaczono ostrolu- kowy tyl pocisku, do którego przymocowa¬ ne isa w dowolny sposób brzechwy 2. Do tylu 1 przymocowany jest pierscien cylin¬ dryczny 3, na którego przedni koniec na¬ lozona jest przednia czesc 4 skorupy poci¬ sku, posiadajaca na pewnej czesci swej dlugosci ksztalt cylindryczny i zakonczona z przodu wkleslo-wypukla powierzchnia obrotowa, przy czym wklesla jej czesc 5 la¬ czy sie z czescia wypukla 6 stycznie w miejscu przegiecia.Wkleslo-Wypukla czesc skorupy 4 za¬ wiera wydrazona w srodku glowice o od¬ powiednim ksztalcie zewnetrznym, w któ¬ ra wkrecony jest dowolnego typu zapal¬ nik pocisku. Ponizej zapalnika 8 umiesz¬ czony jest ladunek zapalajacy 9, osadzony na ladunku oswietlajacym 10, z którym jest on polaczony kanalem 11, wykonanym w przegrodzie 12, przykrywajacej z góry la¬ dunek oswietlajacy. Lonty 13 ulatwiaja za¬ plon ladunku oswietlajacego 10, przymo¬ cowanego do spadochronu 14 linkami 15 i 16.Spadochron 14, odpowiednio zlozony, umieszcza sie z tylu poza ladunkiem oswietlajacym 10, który opiera sie o przed¬ nia czesc pierscienia 3.Podatny pierscien 17, umieszczony w pierscieniowym zlobku 18a pierscienia 3, sluzy do uszczelnienia pocisku w lufie dziala.Przednia czesc 4 najlepiej jest przy¬ mocowac do pierscienia 3 przez wtlocze¬ nie jej w zlobek 19, obiegajacy dookola pierscienia 3, za pomoca kilku uderzen mlotkiem lufo innym odpowiednim narze¬ dziem w miejscach 18.W opisywanym przykladzie wykonania ladunek miotajacy umieszczony jest w lu¬ sce 20, osadzonej w ogonie 21 pocisku, za¬ opatrzonym w poprzeczne otwory 22 i osa¬ dzonym z tylu pocisku w sposób odlaczal- - ? -ny. Zamocowanie Ogona osiaga sie dzieki tarciu jego kolnierza 23 0 wewnetrzne kra¬ wedzie 'brzechw 2, w talki sposób, jak to opisano w patencie polskim nr 32145, do¬ tyczacym pocisków, zaopatrzonych w brze¬ chwy.Opisany wyzej pocisk dziala w sposób nastepujacy.Z chwila zaplonu ladunku miotajacego 20 gazy prochowe przedostaja sie przez otwory 22 i powoduja wyrzucenie pocisku z lufy. Ogon 21 oddziela sie od pocisku i zostaje odrzucony od niego wskutek dzia¬ lania gazów po opuszczeniu lufy przez po¬ cisk, tak jak to objasniono we wspomnia-. nym wyzej patencie. Pierscien podatny 17 porusza sie wraz z pociskiem pod dziala¬ niem gazów i zapewnia uszczelnienie po¬ cisku w lufie. Ladunek oswietlajacy 10, opierajacy sie o pierscien 3, nie moze wskutek bezwladnosci zgniatac spadochro¬ nu w chwili wystrzalu.Po uplywie pewnego czasu, wyznaczo¬ nego z góry przez odpowiednie nastawie¬ nie zapalnika czasowego 8, zapalnik ten zapala ladunek 9, który wybucha w glowi¬ cy 7 i wyrzuca ladunek oswietlajacy 10 z przedniej czesci 4 skorupy, oddzielaja¬ cej sie przy tym od pierscienia 3. Spado¬ chron 14, pociagniety przez ladunek 10, wysuWa sie wówczas ze swojej komory i rozwija sie tak, jak to przedstawiono na fig. 3. Ladunek oswietlajacy 10, zapalony za pomoca lontów 13, spala sie nastepnie, dajac w wyniku potrzebne oswietlenie.Ogon 21 móglby tez byc na stale przy¬ mocowany do pocisku. Jednakze stosowa¬ nie ogona odlaczanego daje w wyniku zmniejszenie ciezaru tylnej czesci pocisku i poprawe jego stabilizacji, przyczyniajac sie w ten sposób do osiagniecia wiekszej donosnosci strzalu.Glowica 7 musi miec scianki dosc gru¬ be, poniewaz winna ona opierac sie sku¬ tecznie cisnieniu gazów, powstajacych przy spalaniu ladunku zapalajacego; osiagniety w ten sposób stosunkowo Znaczny ciezar glowicy daje równiez te korzysc, ze sro¬ dek ciezkosci przesuwa sie jeszcze bar¬ dziej ku przodowi pocisku.W odmianie wykonania wedlug fig. 4 spadochron 14 umieszczony jest w oslonie 24, której scianki rozszerzaja sie nieznacz¬ nie w kierunku od tylu do przodu. Ta oslo¬ na spadochronu sklada sie z kilku czesci '24a (fig. 5), oddzielajacych sie od siebie w chwili wybuchu ladunku zapalajacego.Sprezyna 25, opierajaca sie jednym kon¬ cem o dno pocisku, drugim zas koncem o przegrode 26, na której spoczywa dno oslony 24, zapewnia niezawodne wyrzuce¬ nie spadochronu.Sprezyna 25 osadzona jest wspólsrod- kowo z osia pocisku w wydrazonej wklad¬ ce 28 z drzewa lub z dowolnego lekkiego materialu, która sluzy zarazem za oparcie dla oslony 24, przy czym wkladka ta, któ¬ rej ksztalt zewnetrzny odpowiada ksztal¬ towi pocisku, jest do scianek pocisku przy- * klejona lub polaczona z nimi w dowolny sposób. Tylny koniec sprezyny 25 przynio^ cowany jest do trzpienia 27, wkreconego w dno pocisku.W przykladzie wykonania wedlug fig. 4 ogon 21y w którym umieszcza sie nabój, przymocowany jest na stale do pocisku, przy czym brzechwy 2 sa przymocowane do tylnego konca ogona, tak iz pozosta¬ wiaja one wolna przestrzen z przodu, w której mozna umiescic dodatkowe ladunki miotajace, posiadajace np. ksztalt pod- icowy.Przednia czesc 4 skorupy pocisku jest calkowicie wypukla, przy czym do tylnej czesci skorupy jest ona przymocowana sru¬ bami 29, tak iz polaczenie to zostaje zer¬ wane wskutek wybuchu ladunku zapala¬ jacego 8a, zapalanego z kolei przez zapal¬ nik 8.Jest oczywiste, ze wynalazek dopusz¬ cza liczne odmiany, nie opisane wyzej i nie - 3 -przedstawione na rysunku, które jednak nie wykraczaja, poza jego ramy. PL