Wynalazek dotyczy przyrzadu do przyj¬ mowania i oddawania tonów droga elek¬ tryczna.Wiadomo, ze na zródlo swiatla, np, luk swietlny lampy lukowej, mozna wy¬ wierac wplyw zapomoca pradów mikro¬ fonu, przyczem wahania temperatury i ja¬ snosci luku swietlnegoi, wywolywane temi pradami, mozna; spozytkowac do bezpo- sredniiego oddawania tonów, albo do wytwa¬ rzania fotograficznych znaków, których od¬ danie odbywa sile zapomoca naswietlenia ogniwa selenowego wlaczonego w prze¬ wód telefonu.Wiadomo równiez, ze u przyrzadów do przyjmowaala i oddawania tonów droga e- lektryczna wlaczona jest w obwód pradu telefonu lampka katodowal w celu wzmoc¬ nienia wahan pradu.Proponowano tego rodzaju przyrzady, do rozwiazania problemu filmu mówiace¬ go, spiewajacego i grajacego. Wszystkie te próby udaremniala dotychczas trud¬ nosc osiagniecia zadawalniajacego odda¬ nia tonu i wylaczenia zjawisk ubocznych.Nawet gdy wahania pradu sa w&moc~ nicne zapomoca lamp katodowych^ telefon trzeba uwazac za niezdatny do doskona¬ lego oddawania tonów z powodu nieharmo- nicznych stosunków waha!ni&, istniejacych pomiedzy tonem zasadniczym membrany, a jej bardzo licznemi tonami górnemi, co powoduje rozdzwiekowy, nieczysty i szorst¬ ki charakter tonu, tern bardziej im sil¬ niej jest wizbudzaina membrajna,, a wiec im glosniejszy ma byc ton. Dalsza wiajda mem¬ brany jest to, ze tylko przy nadzwyczajnie malych amplitudach, amplitudy wahania%^ membrany i od nich zalezne siiy tonu sa **** proporcjonalne do sil elektromagnetycz¬ nych, wzbudzajacych membrane, wskutek czego rozmaite tony skladowe dzwieku nie sa oddawane membrana w nalezytym sto¬ sunku, sizczególmie przy oddawaniu glo- snem. Oddalwamie tonu jest wadliwe, a barwa tonów zostaje zeszpecona równfez wskutek dzialan pojemnosci i samoindukcji oraz wskutek magnetycznej opornosci i tworzenia sie pradów wirowych.Z powodu tych wad nie mogly dopro¬ wadzic do pozadanego wyniku wszelkie v próby % jtelefomanii1 do przyjmowania i od¬ dawania tonów nawet wtedy, gdy w obwód pradti telefonu wlaczone sa lampki kato¬ dowe do wzmocnienia! wahan pradu.Dotychczasowe prftby przyjmowania i oddawania tonów zapomoca, tak zwanej, spiewajacej lalmpy lukowej daly tylko o- gralniczony wynik. Wprawdzie luk swietl¬ ny lampy lukowej przy stallym prajdzie moze oddawac falle glosowe, gdy nai staly prad zasilajacy lampe lukowa nalozy sie prady zmienne, przyczem oddawane fale glosowe posiadaja taka sama ilosc drgan, jak nalozony prad zmienny i przy uwzgled¬ nieniu pewnych warunków moga oddawac wszystkie tony przyjete mikrofonem nad¬ zwyczaj czysto i wyraznie. Jednak przy pomocy wykonanych dotychczas urzadzen, gdzie prady mikrofonu nalozone sa wprost na prad zais&jacy lampe lukowa nie moz¬ na osiagnac silniejszych dzwieków, np. do¬ statecznie silnych do bardzo wielkich sal.Azeby przy zastosowaniu mikrofonu u- mozliwic dobre oddanie przyjetych mikro¬ fonem tonów, koniecznem jest zrobic am¬ plitudy wahan pradu mikrofonu mozliwie wielkie i z mozliwie wielkim skutkiem u- zytecznym przensesc je na obwód pradu lampy lukowej. Azeby przytem osiagnac czyste i wyrazne tony, bezwarunkowo jest koniecznem, azeby powstajace wskutek wahania oporu mikrofonu wahania pradu przebiegaly w zgodnosci z przyjetemi fala¬ mi tonu w formie sinusoidalnej, a calkowi¬ ty obwód pradu mikrofonu byl wolny od samoindukcji Te warunki nie mogly byc jednak do¬ tychczas równoczesnie spelnione, W ce¬ lu osiagniecia tego, azeby wahania pradu mikrofonu przebiegaly w siniusoildzie,, nalezy opór przejsciowy styków weglowych mikro¬ fonu zmieniac równiez dokladnie sinu- soidajlniiie. To zachodzi jednak tylko przy nadzwyczaj malych wahaniach oporu, dzid¬ ki czemu powstaja tylko bardzo male wa¬ hania pradu, które nile wystarczaja, azeby pobudzic luk swietlny do silniejszych wal- han dzwiekowycn. Pomijnjac te warunki, mozna wprawdzie osiagnac silne dzialania dzwiekowe, zyskujac przytem na sile glo¬ su, ale tracac na wyraJzilstosci.Wynalazek polega na tern, ze wahania pradu, odpowiadajape falom glosowym, od¬ dzialywujace na prad lampy lukowej (a wiec przyrzadu do zamieniania pradu c- lektrycznego na cieplo, wzgledlnie swiatlo), wytwarza sie zapomioca lajmpld) katodowej, której napijcie siatkowe jest regulowane za¬ pomoca mikrofonu, ogniwa elektro-swietlne- go lub podobnego urzadzenia!. Prad lampki katodowej regulowany siatka lampki zosta¬ je odgaleziony od pradu zasilajacego luk swietlny, t. j. lampka katodowa jest wla¬ czona bocznikowo wzgledem luku swietl¬ nego. Zaleznie od wywolywanych mikro¬ fonem wiahan elektrycznego ladunku siat¬ ki1, przez lampke katodowa plynie wieksza lub mniejsza czesc calkowitego pradu. Od¬ powiednio do pratwal rozgalezienia pradu powstaja odpowiednie wahania pradu od¬ galezionego, przyczem amplitudy tych wa¬ han sa wielokrotnoscia wahan pradu mi¬ krofonu. Szczególnie wazniem jest, zeby ani w obwodzie pradu mikrofonu, ani w u- puscie, zalwierajacym lampke katodowa, nie istniala samoijndukcja.Nowy przyrzad przeznaczony jest doprzyjmowania i oddawania znaków gloso¬ wych, szczególnie do kinemaitograficzmych przedstawien obrazów glosowych, lecz na¬ daje sie talk saitno do przenoszenia rozmów, wykladów, koncertów i t d.f które z pew¬ nego miejsca centralnego moga byc prze¬ noszone elektrycznie w dowolnie miejsca i na kazdem z tych miejsc moga] byc wiiek- sfcemu zdbrainiu wiernie reprodukowane.Wahainiia pradu mikrofonu odbiorczego mo- ga byc (przenoszone zapomoca malozeniai Ich naJ elektryczne drgania; o wiblkiej czestotli¬ wosci. To przemoszewile moze sie takze od¬ bywac bez drutu.Kaizda odpowiednia lampkaJ katodowa nadaje sie do wyzej opisanego celu. Przy dostatecznie silnem dzialaniu i stosownie dobranym potencjale wyladowania moze znalesc zastosowamie foto-elektryczne o- gniwo, które jest Wtedy niietylko przekaz¬ nikiem (relais) swietnym, lecz regulato¬ rem.We wszystkich innych wypadkach po¬ trzebna jest specjalna lampa katodowa, która moze byc lampa o zarowej katodzie (z czystym pradem elektronów w wysoko stopniowej prózni) albo tez moze byc lam¬ pa z pradem zarzacym (z sajnoczynnem wyladowaniem i napelnieniem szlachetnym gazem, np. helium o cisnieniu 0,1), Lampy ostatniego typu nadaja si^ szczególnie do¬ brze wskutek wysokiej zdblnosci przewo¬ dzenia gazu szlachetnego, co umozliwia re¬ gulacje znacznych Ilosci energji. Regulalcja lampy katodowej odbywa sie w znany spo¬ sób zapomoca elektrody regulacyjnej (siat¬ ki), wstawionej pomiedzy anoda i katoda i sluzacej jako zródlo elektrostatycznego pola, którego waihanlaJ potencjalu maja wplyw na sile pradti, przechodzacego przez lampe.W nowemj urzadzeniu unika sie wszyst¬ kich, nie nadajacych1 sie do niniejszego celu srodków, jak membrany, plyty glosniko¬ wej, zwojn*'lc indukcyjnych, elektromagne¬ sów, magnetycznych fonogramów, galwa- nometrów, ogniw selenowych i t. d.Zalaczony rysunek przedstawia sche¬ matycznie dwa przyklady wykonania przedmiotu wynalazku, a mianowicie: fig. 1 przedstawia urzadzenie odbiorcze; fig. 2 — urzadzenie do oddiawania zna¬ ków glosowych; fc'|g. 3 — 5 przedstawiaja szczególy cal¬ kowitego urzajdzemia.Litera M (fig. 1) oznaczono umieszczo¬ ny w odpowiedniem miejscu mikrofon od¬ biorczy, zasilamy pradem z galwanicznego ogniwai Blt którego sila pradu moze byc regulowana oporem W±. Litera R oztna- cza lampe, z której powietrze zostalo u- suniete, zaopatrzoneji w (katbde zarowa.Lilteraf B2 oznacza1 baterje grzejna dla ka^ tody zarowej regulowana oporem W2, Li^ tera K oznacza katode zarowa, A — ano^ de a G — siatke lampy katddbwej. Siatka1 R lezy w obwodzie pradu mikrofonowego /. Lampa katodowa R jest wlaczona do bocznikowego pradu // obwodu pradu lampy lukowej /// i równolegle do elektrod lampy lukowej L, która jest zasilana pra¬ dem barterj I B3 regulowanym oporem W.Wahania pradu, powstajace w mikrofonie pod wplywem padajacych nan fal gllosoi- Wych, wywolywuja w siatce G lampy R al- nalogiczne wahania elektrostatycznego la¬ dunku i powoduja wskutek tego wahania pradu w obwodzie pradu anody, dokladnie proporcjonalnie do wahan w obwodzie pra¬ du mikrofonu. Zmiany w lampie katodo¬ wej, t. j. w oporze bocznikowym lampy lu¬ kowej (luku swietlnego), wywolywuja ana¬ logiczne wahania w galezi pradu, przecho- dzacego przez luk swietlny, przyczem am¬ plitudy tych wahan maja sie do siebie od¬ wrotnie, jak opory obydwu pradów cze¬ sciowych.Lampa lukowa L jest lampa projekcyj¬ na z ukosnie ustawionemi elektrodami, przyczem uzywa sie celowo elektrod we- — 1 -glowych z rdzeniem z soli] zelaza, które po¬ woduja wzmocnienie luku swietlnego. Pro¬ mienie luku swietlnego skupiaja sie w kon¬ densatorze a, utworzonym z dwóch plasko- wypuklych soczewek cylindrycznych, po¬ miedzy któremi znajduje sie filtr b z nie¬ bieskiego szkla. Promienie swiatla spro¬ wadzone do równoleglosci soczewka cylin¬ dryczna c chwyta achrotmatyczna soczewka cylindryczna d aparatu odbiorczego g i koncentruje zaj posrednictwem blendy e na filmie, znajdujacym sie w aparacife od¬ biorczym, tak, ze na filmie na calej jegb szerokosci powstaje cienka linja. Stopnio¬ we naswietlenie filmu, odpowiednio do u- trwalanych fal glosowych, uskutecznia sie przy pomocy walcaJ transportowegoi /, który z kinematoigraficzinym aiparatem odbior¬ czym przesuwa pasek filmowy z jednostaj¬ na predkoscia przez miejsce naswietlania i jest sprezony przymusowo z kinematogra¬ ficznym alparatem odbiorczym. Powstajacy w ten sposób fonlogralm skladiai sie z niezli¬ czonej ilosci paisków siwieilnych; kazdy ton wywolywuje odpowiednio do formy swych drgan pewne ugrupowanie paisków swietl¬ nych, które (po wywolanfti i1 utrwaleniu fil¬ mu) mozna dokladnie odróznic podlug wy- sokoscil i sily tonu.Urzadzenie,, sluzace do oddawania zna¬ ków glosowych (fig. 2), rózni sie od przy¬ rzadu odbiorczego w ogólnosci tylko* urza¬ dzeniem do przemiany wahan oswietlenia fotoelektrycznego ogniwa, odpowiadaja- cych róznicom jasnosci filmu tonowego na fale glosowe.Litera R oznacza znowu dokladnie wy¬ pompowana lampke katodciwa, a litera S4— baterje grzejna dla katody zarowej regu¬ lowana oporem W3* Litera K2 oznaczono katode zarowa, A^—ainode, zas Gx — siatke laimpy katodbwej. Lampa katodowa jest znowu wlaczona w prad bocznikowy II\ ob¬ wodu pradu lampy lukowej III±. Do zasi- lagaa lampylufeowej L sluzy haterja aku¬ mulatorów 55, zas przed lampa lukowa znajduje sie opór dodatkowy Wr Oprócz galezi pradu llx istnieje jeszcze galei pra¬ du Zlf która prowadzi przez fotoelektrycz- ne ogniwo Z. / oznacza atotode tego ogniwa, k — katode wykenatoa z metalu alka¬ licznego, np. z potasu lub rubidu, pH laczona przewodnikiem z siatka Gt lam¬ py katodowej, m oznacza nieprzezroczy¬ sta oslone ogniwa Z, i — pfenskowypukla soczewke cylindryczna, zrobiona celowo ze szkla kwarcowego lub ze szkla uwiolonego (Uviolglas). Soczewka i skupia swiatlo rteciowej lampy kwarcowej Q na przepro¬ wadzany przez prowadnice film Flf który przesuwta sie synchronicznie z kinemato¬ graficznym filmem obrazowym zaponioca sprezonego z kitnoprojektorem walca trans¬ portowego h.Jesli film Ft przesuwa sie z ta sama predkoscia, jak przy fotografowaniu, to wskutek rozmaitej przepuszczalnosci swia¬ tla filmu powstalja w fotoelektrycznem ogni¬ wie z wahania pradu, które odpowiadaja dokladnie cieniiowaJniu filmu. Gdy swiatlo przechodzi przez jasniejsze miejsce filmu, to wskutek silniejszego promieniowania kato^ dy k plynife silniejszy prad z anody / do katody fe, natomiast slabszy wtedy, gdy swiatlo przechodzi przez miejsca ciemniej¬ sze. Fotoelektryczny prad, który powsta¬ je na katodzie k, wystawionej na dziala^- nie wahan swiatla, jest dokladnie proporcjo- najlny do dzialania! swiatla. Wskutek tego przebieg foto elektrycznych wahan pradu jest dokladnie taki sam, jak wahania nn krcfonowe aparatu odbiorczego.Zalpomoca galwanicznego sprezenia ka¬ tody k z siatka regulacyjna Gx lampy kató^ dowej i?x osiaga sie takiez same oddzialy¬ wania na luk swietlny lampy lukowej L1% jak w opisanym juz aparacie odbiorczym.Wskutek tego luk swietlny oddaje znowu — * -Wszystkie tohy dokladnie tak glosno i wy¬ raznie, Jak je odebral mikrofon aparatu odbiorczego, W szczególnie wielkich salach mozna zamiast jednej takiej lampy lukowej zasto¬ sowac wieksza ich ilosc, W razie potrze¬ by mozna tez zastosowac wiecej lamp ka¬ todowych.Azeby uniknac szkodliwego wplywu zwojnfcy regulacyjnej lampy lukowej, mo¬ gacej ewentualnie dlawic wahania pradu, wplywajape na] luk swiletlny, stosuje sie roz¬ galezienie pradu zapomoca zwojnicy regu¬ lacyjnej, przez która wskutek tego przeply¬ wa tylko niezmienny prad glówny.Przewietrzanie lampy lukowej odbywa sie zapomoca (nie pokazanego) wywietrz- nikai zwyklego typu, który za posrednic¬ twem skrzyni wiatrowej, regulujacej stru¬ mien powietrza, jest polaczony z lampa lu¬ kowa zapomoca przewodu rurowego, 0- bydwa dzwony T i S sluza równoczesnie jako reflektor swiatla i glosu, wzglednie na przedstawieniach kinowych do zupelnego o- sloniecia swiatla lukowego, W celu osiagniecia jednostajnego elek- tromotrycznego napedu dla mechanizmów posuwajacych film uzywa sie przewaznie silnika bocznikowego z regulatorem od¬ srodkowym, który przy przekroczeniu pewnej oznaczonej ilosci obrotów skrótuje opór dodatkowy w obwodzie elektroma¬ gnesów, i dzieki temu zmniejsza predkosc obrotowa twornika. Na fig. 4 przedsta¬ wiony jest taki regulator. Sklada sie on z umocowanej na osi 1 motoru ramy 2, w której na osi 3 znajduje sie latwo przesu- walne cialo obrotowe 4, któremu przeciw¬ dziala sprezyna 5 nastawialna zapomoca poprzeczki 6. Regulator jest bardko czuly i przy najmniejsizem przekroczeniu okre¬ slonej predkosci katowej zamyka zalpomoca styków 7 obwód pradu, który ustala ilosc obrotów.Na Kg. 5 przedstawiono jeszcze zastaw¬ ke e, która sluzy do dokladnego nastawia¬ nia sily cienkiej smugi swiatla rzucanego soczewka d (fig. 1). Zastawka sklada sie z dwóch plyt 8, które wraz z obydwoma lacznikami 9, obracalnemi okolo swoich punktów srodkowych, tworza równoleglo- boki przesuwaja sie wskutek tego zawsze równolegle do siebie. Odstep 10 obydwu plyt 8 okresla wielkosc otworu zastawki i moize byc bardzo dokladnie nastawiany za¬ pomoca sruby mikrometrycznej 11, wbrew dzialaniu sprezyny 120 PL