Pierwszenstwo: 9 sierpnia 1938 dla zastrz. 1^3, 5—10, 13, 14; 24 listopada 1938 dla zastrz. 11, 12: 2 grudnia 1938 dla zastrz. 4, 15 (Francja) Wynalazek niniejszy dotyczy pilki do gry i sposobu jej wyrobu, a zwlaszcza pil¬ ki tenisowej.Pilka tenisowa powinna spelniac sci¬ sle okreslone warunki, to jest posiadac okreslona twardosc, odpowiednie hamo¬ wanie w powietrzu, zeby mogla odskoczyc na oznaczona wysokosc, i (oraz) posiadac scisle okreslony ciezar i srednice.Twardosc nadaje sie pilce przez na- pompowywanie. W chwili uderzenia ra¬ kieta pilka posiada bardzo wielka szyb¬ kosc poczatkowa, leoz jest hamowana wlo¬ sami pokrycia filpoWego, przy czym hamo¬ wanie jest tym silniejsze, im wlosy sa dluz¬ sze, i tym slabsze, im wlosy te sa krótsze.Nalezy zauwazyc, ze od poczatku do konca swioljej pracy pilka nie pozostaje bez zmiany. Pilka powoli mieknie, wsku¬ tek czego jej szybkosc poczatkowa male¬ je. Wloski filcu ^iimiejlszaja sie co do dlu¬ gosci i gestosci wskutek zuzycia filcu.Pilka z biegiem czasu staje sie coraz mniej hamowana i skacze wyzej, a poczatkowe warunki, to jest wielka szybkosc poczat¬ kowa, szybkosc hamowania w powietrzu i powolny odbiór na rakiecie przeksztal¬ caja sie w sposób zupelnie nieregularny.Obydwie wady, a mianowicie zmiek-czenie pilki i zuzycie tasmy filcowej, po¬ woduja dzialanie pilki krótkotrwale i nie¬ regularne.Z powyzszego mozna wywnioskowac, ze znane pilki nie sprzyjaja dobrej grze i nie przyczyniaja sie do lepszego wyzy¬ skania mozliwosci tenisu, to znadzy moz¬ liwosci gry szybkiej i równomiernej.Miala trwalosc pilki zwieksza koszt tej gry. Pilka wedlug wynalazku niniejszego natomiast wyróznia sie swymi wlasciwos¬ ciami i zaletami.Przede wszystkim pilka taka nie miek¬ nie z tego powodu, ze w ogóle nie jest napompowana.Skok tej pilki jest regularny i nie zmie¬ nia sie zaleznie od wahan temperatury.Szybkosc poczatkowa, zawsze jedna¬ kowa, jest bardzo wielka i jpozostaje nie¬ zmienna przez caly czas igry.Na ziemi nie zauwaza sie wcale tlu¬ mienia powodowanego filcem, przez co szybkosc przebiegu od ziemi do rakiety odbiorczej jest bardzo wielka.Odbicie od ziemi do rakiety jest wiec szybkie.i regularne, poniewaz filc nie zu¬ zywa sie.Pilka jest latwo widoczna dzieki stalej bialosci. Pilka ta nadaje sie do mycia.Pilka nie jest wrazliwa ani na zimno, ani na goraco, ani tez na "vyilgoc. *.Pilka pozostaje wiec niezmienna przez czas nieograniczony.Cecha znamienna tej pilki jest to, ze jej scianka jest wykonana z tkaniny prze¬ syconej na podstawie gumowej. W ten sposób zapewnia sie soiance taka sztyw¬ nosc, ze nie ma potrzeby nadawania po¬ krycia wlókienniczego iz zewnatrz pilki, a poza tym nie trzeba jej nadymac. Ewen¬ tualnie moze byc nawet korzystne pola¬ czenie wnetrza pilki z atmosfera jednym lub kilkoma otworami. W tych warun¬ kach pomiedzy atmosfera i wtaetrzem pil¬ ki ustalane wyrównanie cisnienia i tem¬ peratury, co zapewnia nadzwyczajna sta¬ losc odbicia pilki.Jest rzecza oczywista jednak, ze chcac nadymac pilke, mozna ta uczynic w ra¬ mach wynalazku niniejszego.Powierzchnia zewnetrzna pilki jest za¬ opatrzona we wzór wypulklo-wglebiotay, który reguliije szybkosc i zapewhia regu¬ larnosc kierunku w powietrzu.Sposób wyrobu polega zasadniczo na tym, ze tkanine nasyca sie emulsja lub roztworem kauczulku naturalnego, synte¬ tycznego lub regenerowanego, wulkanizo¬ wanego calkowicie lub czesciowo albo niewulkanizowanego i zawierajacego w tym przypadku skladniki niezbedne do wuilkanizaqi lub konserwacji, wycina sie z tej tkaniny nasyconej kawalki odpowie¬ dniego ksztaltu i zaciska sie je w czaszach pólkulistych po wywolaniu w ztaany spo¬ sób koagulacji Ikauczulku, przy czym to zacisniecie ma ha celu usuniecie czesci wody koagulacji, po czym czasze pólkuli- ste suszy sie, dwie takie czasze laczy sie przez sklejenie i pilke ewentualnie pokry¬ wa sie pokryciem zlozonym z tkaniny spawanej przez ^kalandrowanie warstwa kauczu/ku niewulkanizroiwanego i calosc la¬ czy sie za pomoca wulkanizacji.Tkanina ta moze 'byc wykonana z ma¬ terialu roslinnego lub zwierzecego, snute¬ go, tkanego lub spilsnionego. Material ten moze byc pojedynczy lub skladac sie z wielu warstw. Najlepiej jesCt gdy skrzy¬ zowanie nitek lub wlókien jest takie, aby tkanina byla równomierna we wszystkich kierunkach.Nasycanie uskutecznia sie za pomoca dowolnych znanych srodków, tak jednak, aby rozlozyc równomiernie i regularnie ta sama ilosc (ciezar) emulsji lub roztworu na równa powierzchnie przy okreslonej gruboisci.Koagulacje uzyskuje sie za pomoca znanych metod, przy czym wyciecie i wy¬ tloczenie czasz pólkulistych nacteipuje na- - 2 —tychmiast pó koagulacji, to znaczy, gdy kauczuk jest zestalony w materiale, Jecz jeszcze otoczony woda koagtjlacyjna. Pod¬ czas odksztalcenia spowodowanego wgnie¬ ceniem formy czesc wody zostaje wyzeta, lecz ^pozoistaje jeszcze pewna jej ilosc, która usuwa sie przez wysuszenie.Podczas suszenia nastepuje z koniecz¬ nosci odksztalcenie czasz pólkulistych.Z tego wzgledu przy tak dokladnej fabry¬ kacji, jak wyrób pilek tenisowych, stosuje sie wedlug wynalazku suszenie w formie pólkulistej, posiadajacej dokladnie taki sam ksztalt i rozmiary, jak czasza. Jest rzecza pozadana, aby przez caly czas wy¬ sychania brzeg czaszy byl utrzymywany na foirmie, np. za pomoca pierscienia po¬ ciaganego w dól tak, alby zapewnic do¬ kladne przyleganie czaszy do formy i uni¬ knac (skurczenia nieregularnego.Polaczenie dwóch czasz pólkulistych na brzegach uskutecznia sie np. za pomo¬ ca roztworu kauczuku niewuikanizowa- nego.Najlepiej naklada sie nastepnie na spo¬ jenie tasme tkaniny spojiohej przez kalan¬ drowanie z warstwa kauczuku miewulka- nizowanego, a na pólkule — krazek koli¬ sty z tej samej tkaniny równiez spawany przez kalandrowanie z warstwa kauczu¬ ku niewulkanizowanego, tak iz w ten spo¬ sób otrzymuje sie calkowicie pokrycie, po czym wulkanizuje isie calosc w formie gladkiej lub pokrytej odpowiednimi sch-ro- powaceniami dla nadania zewnetrznej po¬ wierzchni pilki pozadanej chropowatosci w celu zwiekszenia lub zmniejszenia jej szybkosci w powietrzu.Podczas tej wulkanizacji w autokla¬ wie, korzystne jest zachowanie polacze¬ nia pomiedzy wnetrzem pilki i zewnetrz¬ na strona formy, przez co dzieki cisnieniu par Wchodzacych do pilki uzyskuje sie lepsze przyleganie scianek pilki do wgle¬ bienia formy i wulkanizacja staje sie szyb¬ sza. Poza tym uniknie sie w ten sposób zetkniecia sie powietrza ze scianka w cza¬ sie wulkanizacji pilki, powietrze bowiem, jak wiadomo, jest szkodliwe przy wulkani¬ zacji.Znaczna zaleta pilki wedlug wynalaz¬ ku polega na tym, ze mozna regulujac od¬ powiednio sztywlnosc scianek przez odipo- wiedni dobór wzglednych ilosci materialu wlókienniczego, kauczuku i skladników obciazajacych lub skladników wulkanizu¬ jacych, wchlonietych przez material, otrzy¬ mywac pilki dokladnie wywzorcowane co do szybkosci poczatkowej i wysoko¬ sci skoku. W ten sposób mozn£. miec caly wybór pilek, uzywanych przez gra¬ czy w zaleznosci od ich zrecznosci i do¬ swiadczenia.Jako przyklad podaje sie, ze dla otrzy¬ mania twardosci porównywalnej z twar¬ doscia pilki stosowanej obiera sie mate¬ rial wlókienniczy o ciezarze 435 g na 1 m2/f nasycony w kapieli z mleczka kauczuko¬ wego o stezeniu 58% i uksztaltowany ró¬ wnomiernie za pomoca walca o ciezarze 1 kg na tasme o szerokosci 10 cm. Nalo¬ zenie dwóch ^ zakladek daje pozadana twardosc.Rysunek wyjasnia schematycznie spo¬ sób wyrobu pilki. Fig. 1 i 2 przedstawiaja w przekroju w dwóch kolejnych poloze¬ niach urzadzenie do wytlaczania czasz, fig. 3 przedstawia równiez w przekroju urzadzenie do suszenia, fig. 4 — przekrój poprzeczny pilki w chwili nakladania pa¬ ska wzmacniajacego, fig. 5 — odcinek pa¬ ska wzmacniajacego w widoku z góry, * fig. 6 przedstawia w widoku z góry jeden z krazków pokrycia i fig. 7 przedstawia w przekroju forme wulkanizacyjna pod¬ czas wulkanizacji pilki.Po nasyceniu tkaniny emulsja lub roz¬ tworem kauczuku naturalnego, syntetycz¬ nego lub regenerowanego, zawierajacego skladniki niezbedne do wulkanizacji i kon¬ serwacji, wywoluje sie koagulacje za po¬ moca odpowiednich srodków i wycina sie - 3 —z tkaniny okragly krazek 1 ffig. 1), który wklada sie w maszyne do wytlaczania, zawierajaca matryce 2 i tlok 3. Matryca posiada kanaly 8 do usuwania wody.Po wytloczeniu (fig. 2) otrzymuje sie czasze 4 z obrzezem 5. Czasze 4 kladzie sie na formie do suszenia 6 (fig. 3), która posiada dokladny ksztalt i rozmiary, ja¬ kie ma miec czasza. Dokola formy /kla¬ dzie sie pierscien 7 o takim ciezarze, zeby dociskal mocno brzegi czaszy 4 do formy.Na tej formie czasza wysycha ostaftecznie.Po wysuszeniu obcina sie obrzeze 5.Dwie czasze 4 zanurza sie calkowicie, np. zawieszajac je za pomoca odpowied¬ niego zaczepu w roztworze kauczuku, po czym po wysuszeniu sklada sie czasze ra¬ zem, jak widac na fig. 4. Nastepnie bie¬ rze sie tasmy z tkaniny, np. tasme kan¬ wowa 10, spojiona przez kalandrowanie z arkuszem 11 kauczuku niewulkanizowa- nego. Tasma ta ma dlugosc niezbedna do utworzenia opaski dokola pilki, przy czym obydwa konce zachodza nieznacznie na siebie, a konce te ewentualnie obcina sie plomieniem, aby nie bylo zgrubienia. Tas¬ my te naklada sie na spojenie pomiedzy czaszami 4. Nastepnie naklada sie na cza¬ sze dwa krazki 12 o 'tym samym skladzie, co i tasma 10, to znaczy utworzone z tej samej tkaniny spojonej przez kalandrowa¬ nie z arkuszem kauczuku niewulkanizo¬ wanego. Wymiar krazków 12 dobiera sie tak, zeby po nalozeniu na czasze pólkuli- ste ich brzegi pdkrywaly nieznacznie v brzegi tasmy 10.Nastepnie umieszcza sie pilke w for¬ mie wulkanizacyjnej (fig. 7).Forma ta sklada sie z dwóch polówek 15, 16, polaczonych zawiasa 11 i utrzymy¬ wanych w polozeniu zamkniecia za pomo¬ ca rygla 18. Iglica wydrazona 19 wchodzi do wnetrza formy utrzymujac polaczenie wnetrza formy z wnetrzem autoklawu.Iglica moze byc otoczona narzadem me¬ talowym 21 w miejiscu, w którym styka sie ze scianka pilki. Forma ta posiada wyste¬ py 22 lub wglebienia 23 rozmieszczone wedlug odpowiedniego wzoru.Po otwarciu formy pilke przygotowa¬ na do wulkanizacji umieszcza sie w po¬ lówce 16, przy czym scianka zostaje wów¬ czas przebita iglica 19. Nastepnie forme zamyka sie, rygiel 18 zaciska sie i prze¬ nosi sie forme do autoklawu parowego w celu wulkanizaqi.Po wulkanizacji wyjmuje, sie pilke i wprowadza isie we wglebienie pozosta¬ wione po usunieciu narzadu 21 pastylke o otworze kalibrowanym, co pozwala na dowolne zmniejszenie przekroju przeply¬ wu powietrza przez scianke pilki.Ewentualnie mozna w ten sposób w ra¬ zie potrzeby zamknac calkowicie kanal pozostawiony po przebiciu pilki iglica. PL