Wynalazek dotyczy sposobu i urzadze¬ nia do wytwarzania zdjec fotograficznych przedmiotów, poruszajacych -sie okresowo, w polozeniu fazowym, dajacym sie okreslic wstetpmie.Poslugiwanie sie przy fotografowaniu bardzo szybko poruszajacych sie przedmio¬ tów elektryczna iskra wyladowcza, gdy me¬ chaniczne szybkosci ruchu migawki lub me- ohaniczno-optyczne sposoby wyrównywania nie daja obraizów zadowalajacych, wolnych od nieostrosci, jest rzecza znana. Przy tym zazwyczaj kondensator jest rozladowywa¬ ny poprzez przestrzen gazowa, np. po¬ wietrzna, Czas trwania swietlenia wyla¬ dowczej przestrzeni gazowej jest okresla¬ ny zasadniczo pojemnoscia kondensatora wyladowczego i indukcyjnosciai oraz tlu¬ mieniem obwodu wyladowczego. Dzieki od¬ powiedniemu doborowi tych wielkosci moz¬ na zmniejszyc ozas blysku swietlnego w ta¬ kim stopniu, ze udaje sie uchwycic ostro na obrazie fotograficznym nawet przedmioty, poruszajace sie z mechanicznie mozliwie najwieksza szybkoscia.Nastepnie jest rzecza znana, ze przed¬ mioty, które wykonywaja ruchy okresowe, mozna obserwowac przy pomocy okreslo¬ nych impulsów swietlnych. Jezeli przy tym czestotliwosc impulsów swietlnych jest równa czestotliwosci ruchu przedmiotu lub stanowi calkowita liczbe dzielnikowa tej czestotliwosci, to przedmiot jest widoczny w okreslonym polozeniu fazowym. Jezeliczestotliwosc impulsu swietlnego jest wiek¬ sza lub mniejsza od czestolliwosci ruchu przedmiotu, wó^wczas przedmiot zdaje sie wolno obracac w kierunku przeciwnym lub w kierunku ruchu rzeczywistego. Aparaty, nadajace okresowe impulsy swietlne, sa znane pod nazwa stroboskopów.Jezeli stroboskopowe impulsy swietlne maja byc zastosowane do celów fotogra¬ ficznych, wówczas wystepuja czesto trud¬ nosci. Jezeli mianowicie stroboskop nie ma do rozporzadzenia wiekszej mocy, wówczas z reguly nie udaje sie naswietlac przed¬ miotu w celu zdjecia jednym impulsem swietlnym. W szczególnych przypadkach mozna stosowac wprawdzie do zdjecia serie impulsów swietlnych. Zaklada sie jednak calkowita zgodnosc czestotliwosci ruchu przedmiotu i czestotliwosci impulsów, zre¬ szta nie moze byc ruchów o innych czesto¬ tliwosciach niz o podstawowej czestotliwo¬ sci ruchu przedmiotu, pomijajac calkowite wielokrotnosci lub ruchy nalozone na sie¬ bie nierównomiernie, a to w tym celu, aby impulsy swietlne dostawaly sie na plyte fo¬ tograficzna przy tym samym miejscowym polozeniu przedmiotu. Na ogól ze strobo¬ skopami zwiazana jest ponadto dalsza wa¬ da, ograniczajaca ich stosowalnosc do zdjec fotograficznych. Chodzi o to, ze przy wiek¬ szych szybkosciach przedmiotów nie wy¬ starczaja krótkie impulsy swietlne, wsku¬ tek czego powstaja ruchome obrazy nie¬ ostre.Pomysl wynalazku polega na tym, ze przy zdjeciu fotograficznym przebiegu okresowego wyswietlanie przedmiotu usku¬ tecznia sie przy pomocy pojedynczego bly¬ sku swietlnego o bardzo krótkim czasie trwania i o duzym natezeniu, przy czym jednak blysk swietlny jest sprzezony ze stroboskopem w taki sposób, ze zawsze mu¬ si zachodzic w chwili ruchu, uczynionej wi¬ doczna stroboskopowo.W ten sposób jest rzecza mozliwa na¬ swietlanie stroboskopowe przedmiotu przed zdjeciem i podczas zdjecia oraz wyszuki¬ wanie takiego polozenia fazowego, przy któ¬ rym ma nastapic zdjecie W dalszej czesci opisu opisano pokrót¬ ce przyklad wykonania nowego sposobu wzglednie nowego urzadzenia. Fig. 1 uwi¬ docznia znany przez sie uklad do wytwa¬ rzania krótkiego pojedynczego blysku swietlnego o duzym natezeniu. Kondensator 2, ladowany za posrednictwem opornika 1, jest dolaczony do glównych elektrod 3 i 4 przestrzeni iskrowej. Spowodowanie wyla¬ dowania uiskutecznia sie przy pomocy im¬ pulsu napieciowego, który za posrednic¬ twem zacisków 6 jest nadawany na siatke gazowej lub parowej lampy wyladowczej 7.Wskutek tego lampa ta staje sie przewo¬ dzaca oraz powoduje rozladowanie konden¬ satora 9, naladowanego za posrednictwem opornika 8, poprzez uzwojenie pierwotne transformatora zaplonowego 10. Napiecie, wystepujace w obwodzie wtórnym trans¬ formatora zaplonowego, powoduje przeskok iskry przez przestrzen gazowa miedzy elek¬ troda zaplonowa 5 a jedna glówna elektro¬ da, co powoduje wyladowanie kondensato¬ ra 2 poprzez elektrody 3 i 4.Nalezy wspomniec, ze ten uklad opisa¬ ny nadaje sie wysmienicie nie tylko do fo¬ tografowania przedmiotów poruszajacych sie okresowo, ale równie dobrze do zdjec przebiegów nieokresówych.Fig. 2 uwidocznia nowe urzadzenie do przeprowadzania sposobu wedlug wynalaz¬ ku, polaczone np. wedlug fig. 1. Wskazuje ona polaczenie swietlno-blyskowego strobo¬ skopu 13 w przypadku, gdy przedmiot 14, poruszajacy sie okresowo, np. obracajaca sie tarcza 14, ma byc zdjety przy pomocy kamery 15 w polozeniu fazowym, dajacym sie nastawiac wstepnie. Przy tym strobo¬ skop moze posiadac pare zacisków 16, na których jednoczesnie z impulsem swietl¬ nym, wysylanym z kazdej lampy, wystepu¬ je impuls napieciowy. Ta para zacisków zostaje polaczona z naciskami wejsciowy- - 2 —mi 6 aparatu do wytwarzania blysków po¬ jedynczych za posrednictwem otwartego kontaktu klucza 17, który przy nacisnieciu wyzwala migawke kamery na krótko przed uruchomieniem kontaktu wyzwalajacego blysk swietlny.Zdjecie fotograficzne przedmiotu przy okreslonym polozeniu fazowym uskutecznia sie wówczas w sposób nastepujacy.Po skierowaniu kamery fotograficznej na przedmiot nastawia sie aparat do wy¬ twarzania blysków pojedynczych w faki sposób, aby uzyteczna wiazka swietlna, wy¬ chodzaca z przestrzeni iskrowej, naswietli¬ la dobrze przedmiot. Nastepnie przy pomo¬ cy impulsów swietlnych, wytwarzanych stroboskopem, obserwuje sie przedmiot, znajdujacy sie w ruchu okresowym, oraz mozliwie zbliza sie czestotliwosc impulsu swietlnego do czestotliwosci ruchu przed¬ miotu lub do jej calkowitej liczby dzielni- kowej. Gdy nastepnie przedmiot osiagnal wlasnie polozenie pozadane, przy którym przedmiot mial byc fotografowany, wów¬ czas naciska sie klawisz, który wyzwala najpierw migawke kamery, a krótko potem — blysk swietlny, po czym zamkniecie po¬ nownie zostaje zamkniete samoczynnie wskutek zwolnienia klawisza lub nastawie¬ nia na czas. W celu unikniecia zamazania sie obrazu wskutek jednoczesneigo naswiet¬ lenia stroboskopowego, naswietlenie to mo¬ ze byc czesciowi odekranowane lub odfil¬ trowane w okreslonym zakresie fal, na któ¬ re nieczuly jest material fotograficzny.Zaleta, jaka wykazuje ten sposób przy wytwarzaniu fotograficznych zdjec poszcze¬ gólnych przedmiotów, poruszajacych sie okresowo, jest widoczna z prostej konstruk- cj|i aparatu i z jego nieznacznej mocy za¬ potrzebowania. Jezeli np. zamiast Aparatu do dawania blysków pojedynczych, który moze dawac np. co 10 sekund jeden blysk swietlny, bylby zastosowany stroboskop, który daje na sekunde 100 impulsów swietl¬ nych o tym samym natezeniu swiatla, wów¬ czas stroboskop ten pochlanialby tysiac¬ krotnie wieksza moc niz aparat do dawa¬ nia blysków pojedynczych, poniewaz moc rosnie liniowo z czestotliwoscia.Dalsza zaleta sposobu polega na mozli¬ wosci zdejmowania obrazów szeregowych przed uplywem przebiegu ruchu. W tym celu zdejmuje sie poszczególne obrazy przy róznych nastepujacych kolejno po sobie po¬ lozeniach przedmiotu, które badz natych¬ miast moga byc zdejmowane na zlozonej razem blonce, badz moga byc skladane póz¬ nie j^ PL