Wynalazek niniejszy dotyczy magne¬ tycznego sposobu sprawdzania bledów w strukturze przedmiotów badanych i nadaje sie szczególnie do stwierdzania rys w cy¬ lindrycznych przedmiotach stalowych.Znane sa magnetyczne sprawdzania, polegajace na wylacznie magjietyczno-in- dukcyjnym badaniu. Namagnesowywanie odzywia sie za pomoca pradu stalego lub zmiennego, przy czym cewkami pomiarowy¬ mi okresla sie namagnesoWanie przedmio¬ tu badanego jako wskaznik, albo tez za po¬ moca cewek czujnikowych, umieszczonych po bokach przedmiotu obrabianego, bada sie strumien magnetycznego rozproszenia, wnioskujac z zmian tegoz o wewnetrznym stanie przedmiotu badanego. Wedlug zna¬ nych sposobów wskazuje sie jednakze nie tylko rysy, lecz jednoczesnie otrzymuje sie ogólnie wskazniki odchylen przekroju po¬ przecznego i róznic napiecia, jako róznice przenikalnosci magnetycznej. Wskazywanie tych wlasnosci jest przewaznie niepotrzeb¬ ne przy ciaglych badaniach masowych.Sposoby badania za pomoca dwóch ce¬ wek namagnesowania przedmiotu badane¬ go w ukladzie kompeitsacyjnym zawodza przy rysach po walcowaniu, znajdujacych sie na pretach i rurach na wiekszych dlu¬ gosciach. Taki blad nie jest wskazywany, poniewaz zachowane sa warunki zupelnej kompensacji. Sposdby z zastosowaniem pobakach cewek czujnikowych, których uzy¬ wano takze w ukladach kompensacyjnych, wskazuja równiez róznice przenikalnpsci magnetycznej, poniewaz wewnetrzny roz¬ dzial napiecia w przedmiocie badanym na przekroju poprzecznym zwykle jest nierów¬ nomierny.Wynalazek niniejszy dotyczy magne¬ tycznego sposobu czujnikowego, wedlug którego szczelina malego magnesu sluzy do badania rys obrotowego cylindrycznego przedmiotu stalowego, magnesowanego po¬ przecznie pradem stalym, dzidki czemu mozliwe jest wskazywanie ograniczone do rzeczywisej szerokosci sprawdzanej rysy, niezalezne od róznic przenikalnosci magne¬ tycznej, na przekroju poprzecznym przed¬ miotu badanego. Szczelina o szerokosci, wynoszacej tylko kilka setnych milimetra, powoduje, iz pole rozproszenia, wytworzo¬ ne przez rysy, jest magnetycznie ostro ogra¬ niczone, dzidki czemu nawet mikroskopowo male rysy sa dokladnie wskazywane. Zmia¬ ny przenikalnosci magnetycznej nie sa przy tym wskazywane, poniewaz róznice napiec powoduja przejscia magnetyczne, które sa stale i przy malej liczbie obrotów przed¬ miotu badanego, wynoszacej 5 do 10 obro¬ tów na sekunde, nie sa juz wskazywane, poniewaz impuls z dotyku rysy odpowiada czestotliwosci jednego lulb kilku rzedów wyzszej.Wazne dla niniejszego wynalazku jest to, ze badanie pola rozproszenia magnetycz¬ nego przedmiotu badanego odbywa sie za pomoca ukladu magnetycznego z szczelina, przy czym nastepuje wzgledny ruch miedzy przedmiotem badanym i ukladem magne¬ tycznym.Najlepiej, gdy poprzecznie.magnesowa- ny przedmiot badany obraca sie wzgledem ukladu magnetycznego z szczelina. Oczywi¬ scie uklad magnetyczny moze sie takze obracac wzgledem nieruchomego przedmio¬ tu badanego.Rysunek przedstawia przyklady wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia przyrzad do badania w widoku per¬ spektywicznym; fig. 2a — przyrzad wedlug fig. 1 z przylaczonym wzmacniaczem; fig. 3b odmiane ukladu polaczen, a fig. 3 — przyrzad z kilkoma magnesami szczelino¬ wymi w widoku z góry.Miedzy nabiegunnikami elektromagne¬ su 1, magnesowanego pradem stalym za po¬ moca cewek 2 (fig. 1), obraca sie badany przedmiot 3 z szybkoscia 5 do 10 obrotów na sekunde. Wedlug wynalazku poprzecz¬ nie magnesowany przedmiot badany jest dotykany przez uklad magnetyczny 4, po siadajacy szczeline czujnikowa 5 o szero¬ kosci kilku setnych milimetra. Prady indu¬ kowane w czujnikowym magnesie 4 sa do¬ prowadzane przez szeregowo polaczona pa¬ re cewek 20 i zaciski 7 do wzmacniacza 21 (fig. 2a). Impuls jest przenoszony za po¬ moca przenosnika 9 na pare plytek pomia¬ rowych 22 lam(py elektronowej 10. Plytki odchylajace 23 lampy elektronowej sa syn¬ chronizowane czestotliwoscia 11 z czestotli¬ woscia dbrotu silnika 24 przedmiotu bada¬ nego 3. Odbicie wzmocnionego impulsu ry¬ sy wystepuje wiec pionowo lub prawie pio¬ nowo na ekranie lampy elektronowej.W przykladzie wedlug fig. 1 pole ma¬ gnetyczne cewek 2, które moze byc takze zasilane pradem zmiennym, sluzy jedno¬ czesnie do wprowadzania magnesu szczeli¬ nowego 4 z uwidocznionego na tej figurze polozenia spoczynkowego przeciw dzialaniu sprezyny 4a w polozenie robocze, w którym szczelina 5 znajduje sie w najodpowied¬ niejszej odleglosci od przedmiotu badane¬ go 3. Topolozenie okresla górna powierzch¬ nia czolowa tulejki prowadniczej 4b. W przedstawionym * przykladzie wykonania uklad magnetyczny 4 znajduje sie na draz¬ ku 17, przesuwnym w tulejce 4b, umoco¬ wanej w magnesie 1. Na drazku 17 znajdu¬ je sie poprzeczka 19, na której jest przy¬ mocowany uklad magnetyczny 4 oraz na- — 2 —biegunniki 18, za pomoca których uklad magnetyczny 4 jest przestawiany przez ma¬ gnetyczne przyciaganie magnesu 1 z przed¬ stawionego polozenia spoczynkowego prze¬ ciw dzialaniu sprezyny 4a w polozenie ro¬ bocze. Sprezyna 4a opiera sie jednym kon¬ cem o kolnierz 6, dolnym zas koncem przy¬ lega do magnesu /.Pole magnetyczne elektromagnesu 1 moze sluzyc ponadto do przytrzymywania przedmiotu badanego 3 w kierunku osio¬ wym i (lub) promieniowym.W ukladzie polaczen wedlug fig. 2a transformator wyjsciowy 9 posiada trzecie uzwojenie 30, z którym jest polaczony aku¬ styczny i (luib) optyczny przyrzad sygna¬ lowy, nip. glosnik 16. Ten glosnik sluzy do akustycznego sygnalizowania rysy w przed¬ miocie badanym 3. Przyrzad posiada tak¬ ze przekaznik 15, który moze powodowac rózne przelaczenia, np. celem usuwania przedmiotu uszkodzonego. Przy uzyciu po- srednio ogrzewanej lampy w wzmacniaczu 7 przekaznik 15 moze takze wlaczac naped, np. silnik 24, do uruchomiania przedmiotu badanego 3, wobec czego cale urzadzenie badawcze jest przygotowane do dzialania dopiero, gdy wzmacniacz 7 moze dostar¬ czac prad.Celem osiagniecia samoczynnego dzia¬ lania'' do uruchomiania samoczynnego urza¬ dzenia sortowniczego, przenosi sie wzmoc¬ niony impuls z wyjscia przenosnika 9 (fig. 2b), najlepiej, przez opornik 12 na siatke lampy 13 (gazowa lampa wyladowcza, ti- ratronowa), której granice dzialania moz¬ na dowolnie nastawic za pomoca napiecia stalego 14, zaleznie od potrzebnej czulosci wskazywania rys. Lampa 13 sluzy do roz¬ rzadzania ukladu przekaznikowego A, AS o opóznionym dzialaniu zwrotnym (opóz¬ nienie przyciagania lub odpychania) celem samoczynnego sterowania urzadzenia sor¬ towniczego.Wynalazek niniejszy moze byc zmienio¬ ny bez zmiany istoty jego w rózny sposób.Zamiast jednego np. zespolu czujnikowe¬ go moga byc zastosowane dwa lulb wiecej, najlepiej polaczone elektrycznie szeregom wo i rozmieszczone w kierunku oisiowym nad przedmiotem badanym 3. Na fig. 3 jest uwidocznione nip. urzadzenie posiadajace trzy uklady magnetyczne 4, 4'-, 4" z przy¬ naleznymi szczelinami 5, 5', 5". Poszcze¬ gólne zespoly magnetyczne moga byc pola¬ czone z oddzielnymi lub wspólnymi wzmac¬ niaczami i wskaznikami, przy czym cewki indukcyjne zespolów magnetycznych 4, 4', 4" sa polaczone szeregowo. PL