Wynalazek dotyczy wozu do smieci z mechanicznym napelnianiem. W pojaz¬ dach tego rodzaju otwór do napelniania znajduje sie w oslonie, której plyta zamy¬ kajaca jest obracalna i z która pokrywa kubla do smieci moze byc sprzegnieta, kiedy sie go zawiesza przy zesypie i prze¬ chyla dla opróznienia. Obrót plyty zamy¬ kajacej zsypu nastepuje przy tym jedno¬ czesnie z otwarciem pokrywy kubla do smieci.Przy tego rodzaju pojazdach do smie¬ ci przymocowany do zesypu kubel trze¬ ba trzymac przy przechylaniu w celu jego opróznienia. W tym celu proponowano juz umieszczanie kleszczy w ksztalcie szczypiec przy zesypie, skierowanych prostopadle do osi obrotu plyty zamyka¬ jacej zesyp i majacych objac i utrzymac zawiasy pokrywy kubla podczas jego przechylania. Podtrzymujace dzialanie ta¬ kich kleszczy jest jednak niedostateczne, gdyz caly ciezar zawieszonego kubla do smieci dziala w kierunku otworu tych kleszczy. Przy zesypach mechanicznych z takim urzadzeniem uchwytowym grozilo stale niebezpieczenstwo zwolnienia sie kubla, zawieszonego podczas jego prze¬ chylania.Aby usunac te niedogodnosc, dawano równiez przy zsypie narzady przytrzymu¬ jace, rozrzadzane przez ruch obrotowy plyty zamykajacej zsyp, które utrzymy¬ waly kubel przez to, ze wchodzily za spe¬ cjalne wystepy lub dodatkowy pierscien brzegu kubla do smieci. Przy tego rodzaju urzadzeniu uchwytowym nalezyte zawie¬ szenie nie bylo zapewnione ze wzgledu nasily dzialajace podczas przechylania ku¬ bla przy jego opróznianiu. Przy tym urza¬ dzenie to wymaga specjalnie skonstruowa¬ nych kublów, to znaczy posiadajacych do¬ datkowe uchwyty. Szczególnie niekorzyst¬ nym jest to, ze narzady, rozrzadzajace uchwyty i slizgajace sie wzdluz scian bocz¬ nych zsypu przy ruchu obrotowym klapy zamykajacej zesyp, daja duzy opór wsku¬ tek tarcia, który nalezy przezwyciezyc podczas przechylania kubla do smieci przy jego wypróznianiu. Wskutek wewnetrzne¬ go zabrudzenia sie zesypu narzady roz- rzadcze scieraja jak szmergiel sciany boczne, wskutek czego powstaja wyzlobie¬ nia, w których narzady rozrzadcze zaci¬ naja sie w stopniu mniejszym lub wiek¬ szym. Wywolane przez to zuzycie pocia¬ ga za soba niepozadana koniecznosc na¬ praw, a wiec i przerw w zbieraniu smieci.Przeciwnie wedlug wynalazku urza¬ dzenie do przytrzymania kubla do smieci podczas jego przechylania posiada sworz¬ nie ruchome w kierunku osi przegubowej, wokól której plyta zamykajaca zesyp jest obracalna. Sworznie te wspólpracuja z odpowiadajacym narzadem uchwyto¬ wym kubla do smieci. Os przegubowa jest wykonana jako rura, do której konców moga sie wsuwac sworznie uchwytowe.Sworznie te podlegaja dzialaniu sprezyny, przywracajacej je w polozenie, jakie maja one zajmowac przy zawieszeniu kubla, oraz prowadnicy ukosnej, kierujacej sworznie z tego polozenia w polozenie, jakie maja one zajmowac przy odchyleniu kubla.Urzadzenie, wykonane wedlug wyna¬ lazku, zapewnia bezpieczne zawieszenie kubla podczas jego przechylania, koniecz¬ nego dla jego opróznienia. Sily wywiera¬ ne przez kubel, a przeciwdzialajace dzia¬ laniu przytrzymujacemu kubel, sa skiero¬ wane prostopadle do sworzni uchwyto¬ wych. Zwolnienie kubla do smieci jest mo¬ zliwe wtedy tylko, gdy odciagnie sie sworznie uchwytowe z polozenia odpo¬ wiadajacego zawieszeniu w polozenie od¬ powiadajace odchyleniu kubla. Poniewaz zarówno sworznie, jak i ukosna prowad¬ nica oraz sprezyny, oddzialywujace na sworznie, leza poza przestrzenia zesypu, czesci te sa wiec uchronione od zabrudze¬ nia i nie podlegaja wydatniejszemu zu¬ zyciu.O ile, jak wyzej podano, sworznie uchwytowe umiesci sie przesuwnie w osi przegubowej plyty zamykajacej zesyp, która to os jest wykonana w postaci rury, przy czym os sworznia nakrywa sie z geo¬ metryczna osia tej osi przegubowej, to po¬ krywa kubla do smieci, trzymana przez sworznie uchwytowe za wydrazona os za¬ wiasów pokrywy, obraca sie dookola tej samej osi, co i plyta zamykajaca zesyp, tj. dookola osi przegubowej. W celu unik¬ niecia niebezpieczenstwa wypadków nie¬ nalezytego przebiegu podnoszenia pokry¬ wy kubla do smieci albo jej zacinania sie, co przy czestszym powtarzaniu moze do¬ prowadzic do wykrecenia zawiasów po¬ krywy i do niedokladnego przymykania kubla do smieci, sworznie uchwytowe ku¬ bla do smieci sa, wedlug odmiany niniej¬ szego wynalazku, przesuniete wzgledem osi geometrycznej osi przegubowej plyty zamykajacej zesyp tak, ze pokrywa kubla do smieci, podczas jego przechylenia przy opróznieniu, obraca sie nie okolo tej sa¬ mej osi co plyta zamyikajaca zesyp, lecz okolo równoleglej, nieco przesunietej osi.W tym celu sworznie uchwytowe, które wedlug wynalazku sa wpuszczone do osi przegubowej plyty zamykajacej zesyp, wykonanej jako rura, moga byc zakonczo¬ ne mimosrodowo osadzonymi czopami koncowymi, które przytrzymuja kubel do smieci przy zesypie i wchodza w wydra¬ zone sworznie osiowe zawiasów pokrywy.W ten sposób zapewnia sie nalezyte podnoszenie pokrywy kubla do smieci bez jej zacinania sie. Nie dopuszcza sie wiec — 2 —do przerw w ladowaniu, jak tez do wygi¬ nania zawiasów pokrywy kubla oraz nie¬ nalezytego przymykania sie tejze po¬ krywy.Na rysunku uwidoczniono przyklad dwu postaci wykonania wynalazku. Fig. 1 uwidocznia widok z przodu oslony zesypu mechanicznego, fig. 2 — przekrój wzdluz linii A — A na fig. 1 z zawieszonym ku¬ blem do smieci, fig. 3 — widok z góry za¬ wieszonego kubla, fig. 4 — przekrój przez os przegubowa w wiekszej podzialce, fig. 5 — przekrój wzdluz linii D — D na fig. 4, fig. 6 — przekrój wzdluz linii B — B na fig. 4, fig. 7 — przekrój wzdluz linii C — C na fig. 1, fig. 8 — przekrój przez kleszcze nastawcze, fig. 9 — przekrój po¬ dluzny przez czesc osi przegubowej plyty zamykajacej zesyp w drugiej postaci wyko¬ nania z przestawionymi sworzniami uchwy¬ towymi, fig. 10 — odpowiedni przekrój poprzeczny, a fig. 11 — schematyczny szkic urzadzenia w drugiej postaci wyko¬ nania.Zesyp kublów sklada sie z dwu scian bocznych 1 i 2, umocowanych na ramie 3.Z przodu scian bocznych znajduja sie li¬ stwy 4, wystajace ponad zesyp. O listwy te opiera sie w polozeniu spoczynkowym rama, zbudowana z rur 5 i 6, z umocowa¬ na na niej plytka przednia 7 zesypu. Ru¬ ra 6 jest osadzona obracalnie w scianach bocznych /, 2 tak, ze plyta przednia 7 jest przechylna okolo osi rury 6. Plyta 7 po¬ siada wyciecie 8, w które wchodzi górna krawedz kubla do smieci po jego przechy¬ leniu. Kubel jest zawieszony w znany spo¬ sób na hakach 10 rury 6 za pomoca swe¬ go strzemienia 11. Z tylu plyty przedniej 7 znajduje sie plyta zamykajaca 12, umoco¬ wana na ramie, skladajacej sie z rur 13 i 14. W wglebienie 15 plyty zamykajacej 12 wchodzi pólksiezycowy wystep 16 pokry¬ wy 17 kubla, gdy jest on tak daleko prze¬ chylony do góry, ze jego górna krawedz styka sie juz z wycieciem plyty 7. Przez wspóldzialanie czesci 15 i 16 przechyla sie pokrywe 17 kubla do smieci i plyte za¬ mykajaca 12 tak, ze przy dalszym prze¬ chylaniu kubla plyta 12 i pokrywa 17 otwieraja sie, tj. wychylaja sie jednoczes¬ nie z dalszym przechylaniem kubla. Z gó¬ ry zesyp jest nakryty pokrywa 18, umoco wana na dwu rurach 19, które sa równo¬ legle do scian bocznych 1, 2 zesypu. Przy opróznianiu kubla rury te slizgaja sie na krazkach 35.Pokrywa 18 i plyta zamakajaca 12 sa obracalne wzgledem plyty przedniej 7 okolo osi przegubowej 20. W tym celu po¬ krywa 18 jest zamocowana na tulei 21 (fig. 4), w której znajduje sie rura 22, wchodzaca swym koncem do tulei 23, na której zamocowana jest rura 5. Rury 14 ramy, na której jest umocowana plyta za¬ mykajaca 12, sa polaczone z tuleja 21 np. przez spawanie.W rurze 22 osadzone sa przesuwnie sworznie uchwytowe 25, a mianowicie z przodu w tarczy 28 zamykajacej te rure, a z tylu w tarczy prowadniczej 27. Pier¬ scien zderzakowy 24 sluzy do ogranicze¬ nia przesuwu sworznia 25 w lewo, tj. w kierunku strzalki, wywolanego dzialaniem sprezyny 26. Na tylnym koncu isworzen 25 posiada poprzeczny czop 29, wystajacy na zewnatrz przez szczeline 30 w rurze 22 i w tulei 21, przy czym na swym koncu czop moze byc zaopatrzony w krazek 31.Krazek ten podczas ruchu obrotowego, wywolanego przez przechylanie, toczy sie wzdluz ukosnej prowadnicy 32, która, jak to uwidocznia fig. 6, czesciowo otacza tu¬ leje 21 i jest wedlug fig. 4 i 5 ukosnie scieta.Os przegubowa 20 ma w srodku prze¬ rwe. Kleszcze nastawcze 33, umieszczone z tylu za tym miejscem, chwytaja odpo¬ wiadajacy narzad uchwytowy kubla do smieci, gdy przy przechylaniu dochodzi on do polozenia, w którym kubel ma byc zawieszony. W ten sposób osiaga sie pew- — 3 —nosc, ze odpowiadajacy narzad uchwyto¬ wy iktibla zawsze lezy osiowo z osia prze¬ gubowa 20 i ze sworznie uchwytowe 25 sa z obu stron dosuniete i wchodza w od¬ powiednie otwory narzadu uchwytowego kubla.Jako odpowiadajacy narzad uchwyto¬ wy kubla do smieci moze sluzyc palalk ksztaltu litery U lub strzemie, które jest tak umieszczone, ze przy ustawieniu ku¬ bla do smieci w polozenie, w 'którym ma on byc zawieszony, narzad ten wchodzi w przerwe miedzy obiema czesciami osi przegubowej 20 tak, ze sworznie uchwy¬ towe 25, po wysunieciu sie, wchodza w wyciecie palaka wzglednie strzemienia ksztaltu litery U. Jako odpowiadajacy na¬ rzad uchwytowy kubla do smieci moze równiez sluzyc palak, posiadajacy z obu stron wystepy, zaglebienia itp., do któ¬ rych wchodza konce sworzni uchwyto¬ wych 25 pod dzialaniem sprezyn 26.Korzystnie jednak wykonuje sie odpo¬ wiadajacy narzad uchwytowy jako wydra¬ zony walek, umieszczony równolegle do osi zawiasu kubla do smieci. Jeszcze lepiej wykonuje sie sama os zawiasu w postaci wydrazonego walka i uzywa sie jej jako narzadu uchwytowego, co jest uwidocznio¬ ne wlasnie na narysowanym przykladzie wykonania. W tym przypadku jako od¬ powiadajacy narzad uchwytowy kubla do smieci sluza zawiasy 36 (fig. 2), za pomo¬ ca których pokrywa 17 jest przymocowana obrotowo do kadluba 9 kubla do smieci.Sworzen zawiasów jest wykonany w posta¬ ci walka wydrazonego 37. Zawieszony u zesypu kubel do smieci jest przechylany w kierunku strzalki X tak, ze sworzen za¬ wiasów w postaci walka wydrazonego 37 wchodzi miedzy sworznie uchwytowe 25.Przechylanie kubla wykonywa sie dalej, a plyta przednia 7 obraca sie wraz z osa¬ dzona w niej górna krawedzia kubla kolo osi 6. Jednoczesnie plyta zamykajaca 12 obraca sie wkolo osi przegubowej 20 za¬ bierajac ze soba pokrywe 17 kubla. Pod¬ czas zachodzacego przy tym obrotu tulei 21 poprzeczny czop 29 wzglednie krazek 31 toczy sie na ukosnej prowadnicy 32, do¬ póki nie zetknie sie z przednim koncem szczeliny 30, jak to uwidoczniono linia kropkowano-kreskowana na fig. 4. Jedno¬ czesnie sworznie 25 zostaja przesuniete dzialaniem sprezyny 26 w polozenie zazna¬ czone linia kreskowano-kropkowana na fig. 4, wchodzac w ten sposób w wydraze¬ nie walka 37, stanowiacego os zawiasów pokrywy kubla. Przez to osiaga sie nieru¬ chome polaczenie kubla do smieci z zesy- pem. Po ukonczeniu przechylania kubla w celu jego opróznienia i po odchyleniu kubla, sworznie 25 wracaja w swe poloze¬ nie spoczynkowe pod dzialaniem czopa po¬ przecznego 29, slizgajacego sie obecnie w przeciwnym kierunku wzdluz ukosnej pro¬ wadnicy 32, wysuwajac sie przez to z od¬ powiada jacego narzadu, tj. wydrazonego walka 37 kubla do smieci.Mysl wynalazku mozna ewentualnie urzeczywistnic i w ten sposób, ze sworznie uchwytowe 25 umieszcza sie na kuble do smieci, w którym to przypadku na zesypie umocowane sa odpowiadajace im narzady uchwytowe w postaci palaków w ksztalcie litery U, wydrazonych walków itp.W ostatnim przypadku mozna wykonac uchwyty, znajdujace sie na zsypie, jako przesuwne i rozrzadzalne. Mozna równiez zastosowac przesuwne sworznie, umiesz¬ czone na kuble do smieci i przeprowadza¬ ne w polozenie odpowiadajace zawieszeniu kubla przy zetknieciu sie kubla do smieci z zesypem.Odmiane wykonania wynalazku uwi¬ doczniaja fig. 9—11. Przy tym, równiez jak poprzednio, sworznie uchwytowe 25 sa przesuwnie umieszczone w rurze 22, a mia¬ nowicie z przodu w tarczy zamykajacej 28 rure, a z tylu w tarczy prowadniczej 27J Pierscien 24 sluzy jako oparcie sprezyny 26, cisnacej sworzen 25 w kierunku strzalki £/. — 4 —Sworzen uchwytowy 25 posiada na przedzie czop koncowy 25a, który jest przestawiony wzgledem osi sworznia 25.Czopy koncowe 25a sluza dla przytrzyma¬ nia przy zesypie kubla do smieci podczas jego przechylenia przy opróznianiu i chwy¬ taja w tym celu os zawiasów pokrywy ku¬ bla wykonana w postaci wydrazonego walka.Przy przechyleniu kubla podczas jego wyprózniania obraca sie plyte przednia 7 zesypu wokolo osi 6 w kierunku strzalki X (fig. 11). Jednoczesnie obraca sie plyte zamykajaca 12 zesypu kolo osi 20 w kie¬ runku strzalki Y. Poniewaz pokrywa ku¬ bla do smieci jest sprzegnieta z plyta zamy¬ kajaca 12, pokrywa ta podnosi sie przy obrocie tej plyty* Obrót pokrywy odbywa sie okolo osi czopa 25a w kierunku strzal¬ ki Z. Poniewaz os 20 i os czopa 25a nie sa identyczne, tj. druga z nich lezy troche wy¬ zej od pierwszej w kierunku osi podluznej kubla, pokrywa kubla przy ruchu obroto¬ wym ulega jednoczesnie pewnemu uniesie¬ niu, ulatwiajacemu uwolnienie brzegu po¬ krywy z kubla do smieci. Próby wykaza¬ ly, ze przy podnoszeniu pokrywy kubla nie zachodzi zacinanie sie. Pokrywa latwo od¬ lacza sie swoim brzegiem od kubla i przy zamykaniu wchodzi zawsze nalezycie w po¬ lozenie zamkniecia. Przy tak wykonanych zesypach ma sie zapewnione nalezyte zamkniecie pokrywy kubla do smieci, co jest konieczne dla oprózniania tego kubla bez przeszkód. PL