W urzadzeniach dalekopisowych do la¬ czenia ze soba central lub stacyj abonen¬ ckich z centralami stosowane sa linie róz¬ nych rodzajów. Zwykle aparaty abonen¬ ckie wlacza sie w petle jednokierunkowego pradu spoczynkowego, podczas gdy cen¬ trale laczy sie liniami czteroprzewodowy- mi. W poszczególnych przypadkach sto¬ suje sie równiez polaczenia dupleksowe, Wszystkie tego rodzaju linie wymagaja stosunkowo duzych nakladów, o ile nie jest mozliwe wyzyskanie ich do telekomu¬ nikacji na falach nosnych. Linia abonencka miedzy aparatem abonenckim a centrala musi byc dwuzylowa, linia czteroprzewo- dowa ma nawet cztery zyly, a polaczenie dupleksowe jest, wobec koniecznosci stoso¬ wania równowazników, bardzo klopotliwe w eksploatacji. Z tego powodu polaczenie dupleksowe stosuje sie dotad tylko w u- rzadzeniach obslugiwanych stale przez personel fachowy.Wynalazek opiera sie na spostrzezeniu, ze w telekomunikacji dalekopisowej nie jest na ogól konieczne, aby telegrafowanie od¬ bywalo sie jednoczesnie w obu kierunkach, lecz wystarczy, gdy telegrafuje sie na przemian, tj. co pewien odstep czasuw jednym z kierunków. Niezbedne jest na¬ tomiast, aby kryteria montujace polacze¬ nie; np. kryteria wywolawcze i kryteria konca telegrafowania, mogly byc przesyla¬ ne w obu kierunkach jednoczesnie.W znanych urzadzeniach duplekso¬ wych, pracujacych jednoczesnie w obu kie¬ runkach, powstaja zaklócenia na ogól przez to, ze przy wadliwym zrównowazeniu skla¬ dowych rzeczywistej i urojonej przy na¬ dawaniu pracuje wlasny przekaznik od¬ biorczy. Wada ta wystepuje zwlaszcza wtedy, gdy nie jest dostatecznie zrówno¬ wazona skladowa urojona. Jezeli wiec wy¬ eliminuje sie skladowa urojona, to zrówno¬ wazenie mozna bedzie przeprowadzic tyl¬ ko oporem czynnym, przy czym trzeba be¬ dzie tylko odpowiednio wyregulowac w linii natezenie pradu.Znany jest równiez uklad polaczen abonenckiego urzadzenia telegraficznego do telegrafowania w obu kierunkach na przemian, pracujacy na wzór polaczenia dlupl&ksowego przy niezupelnym zrówno¬ wazeniu. W tym znanym urzadzeniu prze¬ kaznik odbiorczy zostaje w okreslonych okresach czasu znieczulony, aby przy na¬ dawaniu nie wspólpracowal. To znane u- rzadlzenie ma te wade, ze jego przekaznik odbiorczy na poczatku nadawania nie jest jeszcze zwarty, lecz zwarcie (go nastepuje ^dopiero po pewnym czasie zwloki, w zalez¬ nosci od przekaznika pomocniczego.Wynalazek usuwa te wade i podaje srodki, za pomoca których mozna prze¬ szkodzic przy nadawaniu nawet najkrót¬ szej wspólpracy przekaznika odbiorczego.Wedlug wynalazku przekaznik odbior¬ czy przy nadawaniu zwiera srodki lacze* niowe, a siec opózniajaca jest w ten spo¬ sób wlaczona miedzy styki nadawcze prze¬ kaznika nadawczego i przekaznik odbior¬ czy oraz czas jej opóznienia jest tak wy¬ mierzony, ze przekaznik odbiorczy zostaje jeszcze przed wzbudzeniem impulsu na¬ dawczego odlaczony.Rysunek przedstawia przyklad zasto¬ sowania wynalazku w telegrafii podaku- stycznej. Urzadzenie jest rozrzadzane dwu¬ biegunowo za pomoca dwóch par styków si i S2 przekaznika nadawczego. Pracuje ono bez ziemi i zawiera filtr zwloczny AS, przekazniki pomocnicze Hi i #2, przekaz¬ nik odbiorczy E, dwuprzewodowa linie L i jej równowaznik N. Poniewaz normalnie czule przekazniki obojetne sa zbudowane ,na wzór polaryzowanych przekazników te¬ legraficznych i posiadaja zatem po jednej parze styków, urzadzenie jest zaopatrzone w dwa przekazniki pomocnicze. Styki hi i hz. przekazników pomocniczych Hi i Hi przy odpowiednim rozrzadzaniu tydh prze¬ kazników zwieraja uzwojenia I i II wzgled¬ nie /// i IV przekaznika odbiórczego E, le¬ zace w obwodzie równowaznika i linii. Je¬ zeli styki si i S2 przekaznika nadawczego przechodza w polozenie przeciwne do przedstawionego, to przekazniki pomocni¬ cze Hi i H2 otrzymuja poprzez kondensa¬ tory Ci i C2 impuls pradu, wskutek czego styki hi i A2 zostaja zamkniete. Miedzy styki nadawcze si i S2 i srodki uzwojen przekaznika odbiorczego E wlaczony jest filtr AS. Czas zwloki tego filtru jest talk dobrany, ze impuls, wysylany przy prze¬ kladaniu styków si i S2, dziala na uzwoje¬ nia przekaznika odbiorczego, a tym samym dostaje sie na linie wzglednie do równo¬ waznika dopiero wtedy, gdy styki hi i h% sa zamkniete, a uzwojenia przekaznika zwarte. W ten sposób zapewnia sie to, ze przekaznik odbiorczy E zostaje zwarty je¬ szcze przed dojsciem do niego impulsu na¬ dawanego, podczas gdy przekazniki po¬ mocnicze Hi i H2 odbieraja impuls nada¬ wany bez zwloki.Wynalazek mozna zastosowac bez zmian równiez i w innych urzadzeniach, niz przedstawione na rysunku, np. takich, w których znaki przesyla sie poprzez jeden przewód i ziemie. W tego rodzaju urzadze¬ niu odpadaja dwa uzwojenia przekaznika — 2 —odbiorczego, jak równiez staje sie wtedy zbytecznym jeden z przekazników- pomoc¬ niczych. Trzeba tylko, aby filtr zwloczny AS byl wlaczony miedzy styki sx, $2 prze¬ kaznika nadawczego i uzwojenia przekaz¬ nika odbiorczego. Przekaznik pomocniczy jest przylaczony wtedy swym jednym kon¬ cem uzwojenia poprzez kondensator do --styków nadawczych, a drugim koncem uzwojenia do ziemi. PL