Wynalazek dotyczy uksztaltowania dzwigarów, przechodzacych od jednej strony pewnej konstrukcji nosnej samolo¬ tu do innej i skladajacych sie z kilku cze¬ sci, polaczonych ze soba.Takie dzwigary stosuje sie w samolo¬ tach np. w skrzydlach, usterzeniach i po¬ dobnych czesciach. Wykonanie tych dzwigarów z kilku czesci uwarunkowane jest potrzeba rozlaczania czesci, np. po¬ przecznego dzielenia skrzydla na skutek wstawiania kadluba lub dla umieszczania posrednich czesci skrzydlowych. Czesc dzwigara, ciagnaca sie miedzy miejscami rozlaczania, musi posiadac z obu stron zlaczki, do których przylacza sie z obu stron dalsze czesci dzwigara.Zwykle przy wykonywaniu tego ro¬ dzaju miejsc rozlacznych zlaczki umiesz¬ cza sie w dolnym i górnym pasach dzwi¬ gara w ten sposób, ze na kazdym koncu srodkowego odcinka pasa wzglednie gór¬ nej lub dolnej pólki pasowej donitowuje sie odrebna zlaczke, zaopatrzona w gwint, a w tym celu kazda zlaczka musi miec dla polaczenia plaska nakladke, dobrze przy¬ legajaca do srodkowego odcinka pasa dzwigara. Pasy dalsizych odcinków dzwi¬ gara, które maja byc przylaczone do po¬ wyzszych pasów, przymocowuje sie dozlaczek za pomoca nakretek kolpako¬ wych. W kazdym pasie wystepuja przy tym dwa pola nitów, których usuniecie jest wskazane, poniewaz oslabiaja one nie tylko pasy, ale i zlaczki. Oprócz tego zlaczki, znitowane z czescia pasowa, mu¬ sza posiadac pewna dlugosc, aby zape¬ wnic konieczna wytrzymalosc. Na sku^ tek tego, np. w przypadku rurowego wy¬ konania srodkowego odcinka pasa, do którego z obu stron musialyby byc wsu¬ niete stosunkowo dlugie czesci zlaczek o dostosowanej przylegajacej powierzch¬ ni, sluzace do przynitowania, srodkowe odcinki pasa nie moglyby byc utrzymane ponizej pewnej dlugosci, tak ze bardzo krótkie czesci rozlaczne zapewne nie mo¬ glyby byc polaczone w ten sposób. Dla¬ tego tez spawano takze zlaczki z czescia¬ mi pasowymi. Otrzymywano wiec przy tym oczywiscie dwa miejsca spawania, które nalezy usunac nie tylko ze wzgle¬ dów gospodarczych, ale i z uwagi na wy¬ trzymalosc, pomijajac juz nawet to, ze przez spawanie nie da sie uniknac zwiek¬ szonego zapotrzebowania materialu.Celem niniejszego wynalazku jest usu¬ niecie tych wad. Ma zostac wytworzony pas dzwigara, w którym usuniete sa trud¬ nosci i przeszkody, powstajace przy umieszczaniu zlaczek, i który równiez dal¬ by oszczednosc na materiale roboczym i pracy wytwarzania oraz zmniejszalby ciezar, zapewniajac w najwyzszym sto¬ pniu wytrzymalosc i sztywnosc zlaczenia pasowego.Wedlug niniejszego wynalazku zlaczki polaczone sa pasem w jednolita calosc, tak ze odpada wszelkie nitowanie i spa¬ wanie. Uksztaltowanie zlaczek wzgled¬ nie polaczenie pasów miedzy soba moze byc dowolne (np. polaczenie srubowe, po¬ laczenie sworzniowe lub sprzeglo! bagne¬ towe), jak równiez dowolne moze byc uksztaltowanie samego pasa. Korzystne uksztaltowanie osiaga sie przez wykona¬ nie pasów jako tak zwanego profilu otwartego (bez wydrazenia zamknietego wzdluz calego swego obwodu), np. o prze¬ kroju w ksztalcie litery U lub T, przecho¬ dzacego na koncach pasów w stopniowo grubiejacy ksztalt okragly glówki zlaczo- wej pasa, przy czym srodek ciezkosci przekroju profilu lezy mniej wiecej na osi np. glówki nagwintowanej.Na rysunku uwidocznione sa przykla¬ dy wykonania przedmiotu wynalazku, a mianowicie trzy rózne postacie wyko¬ nania polaczenia poszczególnych czesci pasowych miedzy soba.Fig. 1 przedstawia srodkowy odcinek pasa dzwigara, wykonany w postaci otwartego profilu, z polaczeniem srubo¬ wym, fig. la jest przekrojem poprzecznym wzdluz linii I — I na fig. 1, fig. 2 przed¬ stawia kolowy profil pasa z polaczeniem sworzniowym, fig. 3 — równiez profil ko¬ lowy ze zlaczem gwintowanym bagneto¬ wym, a fig. 3a — przekrój wzdluz linii III —III na fig. 3.Wedlug fig. 1 i la odcinek pasa uksztaltowany jest tak, ze przekrój po¬ przeczny ma ksztalt profilu 4 z bocznymi pólkami 5, 6 i srodkowa pólka 7. Profil ten przechodzi przy zlaczach pasowych stopniowo w przekrój okragly glówki zla- czowej, która posiada wystep walcowy stanowiacy gwintowane przedluzenie 8.W celu zmniejszenia ciezaru glówka zla- czowa moze miec wiercone wydrazenie, w którym osadzony jest czlon 9 w postaci grzybka. Z glówkami pasa 1 polaczone sa czesci pasowe 10, 11. Czesci koncowe tych ostatnich utworzone sa w ksztalcie czaszy kulistej tak, ze ich powierzchnie wewnetrzne scisle przylegaja do wypu¬ klosci czlonu 9. Nakretki i2, przewidzia¬ ne na czesciach koncowych pasa 10, 11, moga byc nasrubowane na gwint glówki zlaczowej i w ten sposób trzymaja razem mocno czesci pasowe. Profil pasów la¬ czacych ma wzgledem glówek zlaczo- — 2 —~wych takie ulozenie, ze jego srodek ciez¬ kosci S (fig. la) wypada na osi glówki zlaczowej~ Zamiast polaczenia srubowego zgo¬ dnie z fig. 2 zastosowano znane polacze¬ nie sworzniowe. Z obu stron na koncach pasa sa wykonane stozkowe wydrazenia osiowe 14. Czesci koncowe pasów 109 119 które maja byc przylaczane, utworzone sa w ksztalcie stozka scietego tak, ze mo^ ga byc wsuniete w wydrazenia 14. Obie czesci (glówka zlaczowa pasa i czesc koncowa pasa, który ma byc przylaczo¬ ny) maja prostopadle do ich osi wywier¬ cone otwory, które po wsunieciu, czesci pasa, która ma byc przylaczona do glów¬ ki zlaczowej, zostaja doprowadzone do pokrywania sie, po czym do glówki zla¬ czowej srodkowej czesci pasa w kierun¬ ku srednicy w te otwory zostaje wcisnie¬ ta czesc laczaca 15 (sworzen, klin lub podobny narzad).Glówka zlaczowa czesci pasowej 1 wedlug fig. 3 i 3a wykonana jest jako na¬ kretka 16, a czesc koncowa czesci paso¬ wej, która ma byc przylaczona — jako czlon srubowy 17. Nakretki i czlony sru¬ bowe maja wykroje 18 wzglednie 19 w czesciach gwintowanych, które pozwala¬ ja, bez oslabienia czesci gwintowanych, wsunac latwo obie czesci jedna w druga iat kierunku osi, tak by sruba 17 znalazla oparcie na podstawie nakretki 16 na pa¬ sie. Po osiagnieciu tego polozenia konco¬ wego przez pokrecenie powoduje sie za¬ mkniecie wzglednie zaryglowanie w spo¬ sób znany przy zamknieciach bagneto¬ wych.Na rysunku 3a przedstawiony jest przekrój poprzeczny nakretki 16 pasa 1, a w nim sruby 17 czesci ptosa 11, dajacej sie obracac, celem zaryglowania. PL