«nT W kotlach parowych o wymuszonym obiegu czynnika roboczego znane jest umieszczanie rur w ten sposób, iz tworza one w komorze ogniowej powierzchnie grzejna, ogrzewana przez promieniowanie, i powierzchnie grzejna, ogrzewana bezpo¬ srednio spalinami, przy czym wzdluz po¬ wierzchni tych czynnik roboczy przeply¬ wa kolejno. Takie wykonanie jest jednak ze wzgledów konstrukcyjnych nie zawsze mozliwe, tak iz w wielu przypadkach po¬ wierzchnia, ogrzewana przez promienio¬ wanie, i powierzchnia, ogrzewana bezpo¬ srednio spalinami, musza byc umieszczone równolegle. Jak wiadomo, powstaje wów¬ czas trudnosc rozdzialu wody, poniewaz przy zmianach obciazenia stosunek zdol¬ nosci pobierania ciepla przez kazda z tych powierzchni znacznie sie zmienia- Tak np. przy malym obciazeniu powierzchnia opromieniowywana pobiera najwieksza czesc ciepla, wytwarzanego w komorze ogniowej, natomiast powierzchnia, ogrze¬ wana bezposrednio spalinami, pobiera za¬ ledwie nieznaczna jego czesc. Poniewaz w rurach, tworzacych te powierzchnie, nie wytwarzaja sie znaczniejsze ilosci pary, opory zas przeplywu czynnika roboczego sa bardzo male, przeto zachodzi niebez¬ pieczenstwo, ze najwieksza czesc przetla-czanej wody przeplywac bedzie przez ru¬ ry, tworzace powierzchnie, ogrzewana bez¬ posrednio spalinami, w wyniku czego po¬ wierzchnia opromieniowywana nie bedzie dostatecznie chlodzona przez wode.Wedlug Wynalazku proponuje sie takie wykonanie powierzchni opromieniowywa- nej przy równoleglym polaczeniu jej z po¬ wierzchnia ogrzewana bezposrednio spali¬ nami w kotle o wymuszonym obiegu, aby obok przymusowego obiegu pracowala ona jeszcze z obiegiem naturalnym, podczas gdy powierzchnia, ogrzewana bezposred¬ nio spalinami, jest wykonana jako po¬ wierzchnia grzejna, pracujaca z obiegiem przymuszonym, a wykazujaca bardzo tyl¬ ko maly albo nie wykazujaca zadnego obiegu kolowego. Zaleca sie przy tym sto¬ sowanie srodków potegujacych obieg na- iuralny czynnika roboczego na powierzch¬ ni opromieniowywcinej. Jeden z tych srod¬ ków moze np. polegac na tym, ze rury powierzchni opromieniowywanej otrzymuja wiekszy przekrój niz rury powierzchni ogrzewanej bezposrednio spalinami. Za¬ leta wykonania kotla wedlug wynalazku polega na tym, ze przy malym obciazeniu, przy którym powierzchnia opromieniowy¬ wana pobiera najwieksza czesc calego ciepla, obieg naturalny poteguje niejako wydajnoisc przetlaczania pompy. Zakla¬ da sie tu oczywiscie, ze beben, z którego woda plynie do pompy, lezy powyzej po¬ wierzchni opromieniowywanej lub w po¬ blizu jej czesci górnej i ze miejsce wply¬ wu cieczy do rur, tworzacych te po¬ wierzchnie, znajduje sie znacznie nizej niz miejsce wyplywu z tych rur mieszaniny pary z woda. Pozadane dzialanie w mysl wynalazku wystepuje wyraznie zwlaszcza wtedy, gdy ciecz, która nalezy przepro¬ wadzic przez rury powierzchni opromie¬ niowywanej, czerpie sie z bebna zbiorcze¬ go, wzglednie jezeli jest ona juz goraca, a wytworzona mieszanina pary z ciecza wplywa z powrotem do tegoz bebna, tak iz doprowadzanie ciepla sluzy istotnie do wytwarzania pary i powoduje powstawa¬ nie obiegu naturalnego, Powierzchnia, ogrzewana bezposred¬ nio spalinami, jest wykonana wzglednie umieszczona w ten sposób, iz czynnik ro¬ boczy, znajdujacy sie w zakresie oddzia¬ lywania tej powierzchni, posiada na ogól tylko obieg przymusowy, nie wykazujac zadnego lub zaslugujacego na jakakolwiek wzmianke obiegu naturalnego. W tym przypadku o ilosci wody, przeplywajacej przez rury, tworzace te powierzchnie, de¬ cyduje jedynie opór przeciw przeplywowi czynnika roboczego, tak iz jakkolwiek opór tego rodzaju w rurach, tworzacych powierzchnie ogrzewana bezposrednio spalinami, dla malych obciazen jest mniej¬ szy niz opór w rurach powierzchni opro¬ mieniowywanej, to jednak przez rury po¬ wierzchni opromieniowywanej przeplywa wieksza ilosc wody, poniewaz w rurach tych wystepuje z powodu obiegu natural¬ nego niejako dodatkowe dzialanie pompu¬ jace, które ulatwia przeplywanie cieczy przez rury opromieniowywane.Przy wiekszym obciazeniu kotla opór w rurach, tworzacych powierzchnie ogrze¬ wana bezposrednio spalinami, wzrasta sto¬ sunkowo bardziej w porównaniu ze wzro¬ stem obciazenia. Opór w rurach opromie- niowywanych wzrasta równiez co do swej wartosci bezwzglednej, tak iz obieg na¬ turalny nie wywiera w porównaniu z ninv zadnego wiekszego wplywu. Za pomoca odpowiedniej konstrukcji kotla mozna do¬ brac opory ruchu dla obu powierzchni grzejnych w ten sposób, aby przy normal¬ nym obciazeniu przez wszystkie rury prze¬ plywala ilosc wody, odpowiadajaca ilosci pobieranego przez nie ciepla.Wynalazek daje moznosc rozdzielania calej ilosci przeplywajacej wody pomie¬ dzy powierzchnie opromieniowywana i po¬ wierzchnie, ogrzewana bezposrednio Spa¬ linami, odpowiednio do chwilowego obcia- - 2 -zenia kotla i to pomimo zmiany stosunku ilosci ciepla, pobieranych przez te dwie równolegle ze soba polaczone powierzch¬ nie. Wskutek tego mozliwe jest tez i zmniejszanie calej ilosci przetlacza¬ nej wody przy zmniejszonym obciazeniu kotla.Jezeli otwory wlotowy i wylotowy ze¬ spolu rur, tworzacych powierzchnie ogrze¬ wana bezposrednio spalinami, znajduja sie na tej samej wysokosci, to obieg natural¬ ny w rurach, tworzacych powierzchnie grzejna, nie moze oczywiscie wystepowac.Do tego celu korzystne jest stosowanie wiszacego osadzenia rur, tworzacych po¬ wierzchnie ogrzewana bezposrednio spa¬ linami i uksztaltowanych w postaci we- zownic.Otwór wlotowy zespolu rur, tworza¬ cych powierzchnie ogrzewana bezposred¬ nio spalinami, moze tez lezec nizej lub wyzej od otworu wylotowego tego zespo¬ lu, tak iz moze powstac obieg naturalny, który moze zachodzic badz to w kierunku obiegu naturalnego, badz w kierunku od¬ wrotnym, w zaleznosci od wzajemnego po¬ lozenia wlotu i wylotu czynnika robocze¬ go. W tym przypadku jest rzecza ko¬ rzystna w celu zmniejszenia obiegu natu¬ ralnego w rurach, tworzacych powierzch¬ nie ogrzewana bezposrednio spalinami, który zreszta w porównaniu z obiegiem naturalnym przy powierzchni opromienió- wywanej jest i tak niewielki, nadac tym rurom stosunkowo znaczna dlugosc, a mianowicie dlugosc równa co najmniej pieciokrotnej róznicy wysokosci pomiedzy otworem wlotowym a wylotowym ze¬ spolu rur, tworzacych powierzchnie ogrze¬ wana bezposrednio spalinami. Spowodo¬ wane przez to zwiekszenie oporu prze¬ ciwko przeplywowi wody zapobiega nie¬ jako sumowaniu sie sil, powstajacych wskutek przetlaczania wody przez pompe i wskutek róznicy temperatur, tak iz w praktyce przez rufy, tworzace powierzch¬ nie opromieniowywana, przeplywa wiek* sza ilosc czynnika roboczego.Jezeli otwór wlotowy zespolu rur, two¬ rzacych powierzchnie ogrzewana bezpo¬ srednio spalinami, lezy wyzej niz otwór wylotowy tego zespolu, to sila, wywoluja¬ ca obieg czynnika roboczego wskutek róznicy temperatur, wystepujaca przy ewentualnym tworzeniu sie pary, przeciw¬ dziala juz sama przetlaczaniu czynnika za pomoca pompy i daje gwarancje, ze i przez rury,. tworzace powierzchnie opromie¬ niowywana, która przy slabszym ogrze¬ waniu poddana jest stosunkowo wieksze¬ mu obciazeniu, przeplywa równiez zawsze dostateczna ilosc cieczy.Na rysunku przedstawiono przyklady wykonania przedmiotu wynalazku, Fig. 1 i 2 przedstawiaja kociol o wy¬ muszonym obiegu z paleniskiem ruszto¬ wym, fig. 3 przedstawia kociol o wymU' szonym obiegu z paleniskiem na mial we¬ glowy lub z paleniskiem mlynowym wzglednie innym.W kotle wedlug fig. 1 i 2 woda plynie z bebna 1 przewodem 2 do pompy prze¬ tlaczajacej 3, która przetlacza ja przewo¬ dami 4, 5, 6 do rozdzielników 7, 8, 9. Roz¬ dzielniki 8 i 7 rozdzielaja wode pomiedzy rury opromieniowywane 10 scian bocz¬ nych. Rury te sa tak wykonane, ze jezeli sa one ogrzewane, to wystepuje w nich takze obieg naturalny czynnika robocze¬ go, poniewaz zbiornik wylotowy 11 lezy znacznie wyzej niz rozdzielniki 7 i 8. Ze skrzynki zbiorczej 11 mieszanina wody i pary jest odprowadzana z powrotem przewodem 12 do bebna L Rury 13 powierzchni, ogrzewanej bez¬ posrednio spalinami, przylaczone do roz¬ dzielnika 9, odprowadzaja wytworzona mieszanine wody z para bezposrednio do bebna 1. W rurach tych nie moze wyste¬ powac obieg naturalny, poniewaz otwór wlotowy zespolu tych rur lezy miniej wie- — 3 —cej na tej samej wysokosci, co i jego otwór wylotowy do mieszaniny wody z para.Pomiedzy zwojami rur 13 pozostawio¬ na jest pewna przestrzen, w której umiesz¬ czony jest przegrzewacz 14.Kociol, przedstawiony na fig. 3, po¬ siada równiez beben V oraz pompe prze¬ tlaczajaca 3* z przewodem doplywo¬ wym 2\ Zamiast jednej pompy mozna oczywiscie zastosowac kilka pomp lub tez równowazne urzadzenie przetlaczajace.Z pompy woda wplywa do ukladu roz¬ dzielczego, do którego przylaczone sa ru¬ ry opromieniowywane 15. Powstajaca w tych rurach mieszanina wody z para zbie¬ ra sie w zbiorniku 16 i jest odprowadzana przewodem 17 do bebna /'. Kociol ten posiada dwie powierzchnie grzejne, ogrze¬ wane bezposrednio spalinami, a utworzo¬ ne za pomoca rur 18, umieszczonych przed przegrzewaczem 20, oraz za pomoca rur 19', umieszczonych równiez za tymze prze¬ grzewaczem. Przewód 5* doprowadza obiegowa wode do rur 18, tworzacych po¬ wierzchnie, ogrzewana bezposrednio spa¬ linami. Rury 18 sa przylaczone do roz¬ dzielnika 21 i oddaja mieszanine wody z para zbiornikowi 22, z którego odplywa ona z powrotem przewodem 23 do bebna 1\ Druga powierzchnia grzejna parowa¬ nia, ogrzewana bezposrednio spalinami i utworzona z rur 19, otrzymuje wode z przewodu 6\ Rury te sa przylaczone do rozdzielnika 24 i do zbiornika 25. Prze¬ wód 26 odprowadza mieszanine wody i pary z powrotem do bebna V.Rozdzielnik,21 przy powierzchni, utwo¬ rzonej z rur 18, jest polozony zaledwie nieco nizej niz zbiornik 22 do mieszaniny wody z para. Poniewaz dlugosc kilkakrot¬ nie zagietych rur 18 jest wielokrotnie wieksza niz róznica poziomów pomiedzy rozdzielnikiem 21 a zbiornikiem 22, prze¬ to obieg naturalny jest tak nieznaczny, ze w porównaniu z obiegiem przymuso¬ wym mozna go pominac i w zadnym razie nie móglby on wystarczyc do przezwycie¬ zenia oporu, stawianego przeplywowi mie¬ szaniny. Przy drugiej grzejnej powierzch¬ ni parowania, ogrzewanej bezposrednio spalinami, rozdzielnik 24 lezy wyzej niz zbiornik 25, tak iz wystepujace pecherze pary przeciwdzialaja niejako obiegowi przymusowemu.Nalezy przy tym zaznaczyc, ze w ta¬ kich kotlach o obiegu wymuszonym decy** duje wylacznie róznica poziomów pomiec dzy otworem wlotowym a wylotowym ze^ spolu rurowego, w zalozeniu jednak, ze ogrzewanie rur rozpoczyna sie na wysoko¬ sci równiez w przyblizeniu takiej samej, jak wysokosc otworu wlotowego. Ewen¬ tualne uplywy mieszaniny wody z para ze zbiornika nie maja zadnego wplywu na obieg naturalny, poniewaz rury uplywowe posiadaja w kotlach o wymuszonym obie¬ gu znacznie mniejszy przekrój w porów¬ naniu z przekrojem pozostalych rur i sta¬ wiaja przeto znaczny opór przeplywowi cieczy. Pozadany wynik osiaga sie zwla¬ szcza wtedy, jezeli rury ustawione sa tak, iz ciecz przeplywa przez nie o ile toozno- sci zawsze do góry. PL