Znane urzadzenia wbudowane na stale do zapalnic elektrycznych skladaja sie zwykle z mechanizmu napedowego i me¬ chanizmu kontaktowego, a jezeli wymaga¬ ne jest ograniczenie czasu dzialania pradu, urzadzenia te sa zaopatrzone równiez w mechanizm zegarowy* Mechanizm nape¬ dowy sluzy do uruchamiania pradnicy, sta¬ nowiacej zródlo pradu, podczas gdy me¬ chanizm kontaktowy sluzy do przelaczania pradu oraz uruchamiania urzadzenia po osiagnieciu przez pradnice najwiekszej liczby obrotów na minute.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest urzadzenie do uruchamiania zapalnic elektrycznych. Urzadzenie to stanowi jako takie odrebna calosc i nadaje sie do umie¬ szczania w zapalnicach elektrycznych roz¬ maitego rodzaju, a szczególnie w zapalni¬ cach uruchamianych bezposrednio recznie za pomoca odpowiedniego klucza.Glówna cecha wynalazku polega na tym, iz mechanizmy napedowy, zegarowy i kontaktowy sa osadzone na wspólnym wale kolejno jeden za drugim.Jest rzecza konieczna, aby uruchamia¬ nie mechanizmu zegarowego i kontaktowe¬ go nastepowalo wtedy, gdy rozpoczyna sie wlasciwe dzialanie zapalnicy wzglednie gdy pradnica, stanowiaca zródlo pradu, osiaga najwieksza liczbe obrotów na mi¬ nute. Pó uruchomieniu dzialanie wymie¬ nionych mechanizmów powinno byc samo* czynne. Jest równiez rzecza niezbedna, aby */ Wlascicielka patentu oswiadczyla, ii wynalazca jest dr August Smolanski, Katowicechwila wlaczenia pradu oraz okres czasu, w ciagu którego trwa wlaczenie, hyly stal 2 i niezalezne od osoby uruchamiajacej urza¬ dzenie i nie zmienialy sie w znacznym stopniu przy dlugotrwalym uzywaniu za¬ palnicy, W dalszym ciagu nalezy zapobiec dzialaniu zapalnicy przy uszkodzeniu me¬ chanizmu zegarowego lub kontaktowego.Styki mechanizmu kontaktowego powinny dzialac nienagannie, jak tez byc odporne na dzialanie utleniajace i zanieczyszczenia, wzglednie nalezy osiagnac samoczynne oczyszczanie styków, oraz zapobiec mozli¬ wie uszkodzeniu ich. Konieczna jest rów¬ niez rzecza, aby zaciski zewnetrzne zapal¬ nicy byly zwykle zwarte, a zwarcie to mo¬ glo byc usuniete dopiero w chwili wlacze¬ nia pradu. Rzecza korzystna zas jest, jezeli mechanizmy zegarowy i kontaktowy przy odpowiedniej zmianie ich wykonania na¬ daja sie do rozmaitych ukladów polaczen, okresów czasu, w ciagu których trwa wla¬ czenie, i warunków pracy rozmaitych rodza¬ jów zapalnic.Wynalazek niniejszy czyni zadosc po¬ wyzszym warunkom- Mechanizm zegarowy jest zaopatrzony w sprezyne uruchamiaja¬ ca bebenek, napinana i zwalniana przez mechanizm napedowy. Dzieki zastosowaniu odpowiedniego sprzegla napinanie sprezyny moze rozpoczac sie tylko w pierwszym okresie obrotu klucza, uruchamiajacego mechanizm napedowy, a obrót bebenka me¬ chanizmu zegarowego jest mozliwy dopiero wtedy, gdy klucz zostal obrócony zupelnie, a wiec pradnica osiagnela najwieksza liczbe obrotów na minute. Uruchomienie me ha- nizmu zegarowego przy czesciowym obro¬ cie klucza jest wiec niemozliwe.Dzialaniu urzadzenia w razie uszkodze¬ nia mechanizmu zegarowego lub m^chani^- mu kontaktowego zapobiega sie przez ha¬ mowanie obrotów sprzegla wzgled°m be¬ benka, tak iz przy dalszym obracaniu klu¬ cza powstaje odpowiedni opór.Aby osiagnac pewne przyleganie do sie¬ bie styków mechanizmu kontaktowego, sa one wykonane jako sprezyny, przylegajace do pasków stykowych lub odpowiednich sprezyn, przy czym jako powierzchnie przylegania sprezyn sluza wystepy ze szla¬ chetnego metalu, odporne na dzialanie utle¬ niajace i zanieczyszczenia. Wystepy te przesuwajac sie wzdluz pasków stykowych lub jeden wzdluz drugiego powoduja samo¬ czynne oczyszczanie sie powierzchni sty¬ kowych oraz zapobiegaja uszkodzeniu ich.Usuwanie zwarcia zacisków zapalnicy dopiero w chwili wlaczenia pradu jest do¬ konywane dzieki odpowiedniemu rozmiesz¬ czeniu styków.Na rysunku przedstawiono przyklady wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia w przekroju mechanizm napedowy i me¬ chanizm zegarowy, fig. 2 — mechanizm ten w widoku z góry, fig. 3 — w widoku z dolu, fig. 4 — zamocowanie tego mechanizmu w kadluibie zapalnicy, fig. 5 — schemat mechanizmów napedowego, zegarowego i kontaktowego w perspektywie, fig. 6, 7, 8 — kolejne fazy dzialania narzadów za¬ rysowujacych, fig. 9, 10, 11, 12 i 16 — od¬ miany wykonania mechanizmu kontakto¬ wego, a fig. 13, 14, 15 — odmiany wykona¬ nia narzadu do regulowania obrotów bebna mechanizmu.Cyfra 1 (fig. 1) oznacza oslone mecha¬ nizmu napedowego, a 2 — wal przeprowa¬ dzony przez oslone 1 i zaopatrzony na gór¬ nym koncu w krazek talerzowy 80, w któ¬ rym, jak tez w wale, wykonany jest otwór 81 na klucz uruchamiajacy mechanizm. Na czopie 82 dolnego konca walu 2 osadzony jest mechanizm kontaktowy i zegarowy.Jeden koniec sprezyny srubowej 3, otoczo¬ nej tuleja 4 i wstawionej pomiedzy kraz¬ kiem a kolnierzem oslony 1, jest przymo¬ cowany do krazka 80, a drugi jej koniec — do kolnierza 83 oslony. Zarówno krazek 80, jak tez kolnierz 83, posiadaja wieksza licz¬ be otworów na konce sprezyny 3, co umoz¬ liwia regulowanie wstepnego napiecia spre- — 2 —±yny. Ponizej tej oslony na wale 2 zakli¬ nowano zebatke 5 o ksztalcie odcinka kola, zazebiajaca sie z kólkiem zebatym 6 {fig. 5), osadzonym na czopie 11 wraz z tar¬ cza 7, zaopatrzona w wciecia, w których osadzone sa kulki 8. Przy obrocie tarczy w kierunku strzalki kulki 8 sprzegaja kolo 6 z kolem zebatym 9, zazebiajacym sie z kolem 10. Czop 77 jest zamocowany w kolnierzu 83 oslony 1. Do ograniczania obrotów zebatki 5 w obu kierunkach sluzy wystep 84 oslony 1 (fig. 4 i 5).Oslone 7 umieszcza sie szczelnie w po¬ krywie zapalnicy (fig. 4). W tym celu prze¬ strzen pomiedzy tuleja 4 a oslona 1, w któ¬ rej osadzona jest sprezyna 3, wypelnia sie gestym smarem, po czym oslone wsuwa sie w nasade pokrywy zapalnicy, tak iz tuleja 4 przylega szczelnie do wewnetrznej po¬ wierzchni nasady. Przed wprowadzeniem oslony w nasade ponizej górnej scianki na¬ sady umieszcza sie pierscien uszczelniaja¬ cy 95, nasycony smarem 85. Oslone zamo- cowuje sie srubami 86, których glówki sa wpuszczone w kolnierz 83, dzieki czemu pierscien 95 zostaje stloczony pomiedzy górna scianka pokrywy a krazkiem 80, a górna powierzchnia kolnierza 83 przyle¬ ga szczelnie do obrobionej powierzchni po¬ krywy zapalnicy.Mechanizm zegarowy, osadzony na czo¬ pie 82, posiada sprzeglo dzialajace w jed¬ nym kierunku, skladajace sie z krazka 12 i tulei 15, umieszczonej ponizej krazka i zaopatrzonej na górnym koncu w pierscien 87 otaczajacy krazek 12. W krazku 12, po¬ laczonym z zebatka 5 za pomoca czopa 13, wpuszczonego w krazek i zebatke, znajduja sie promieniowe otwory na zaopatrzone w sprezyny trzpienie 14, które wspóldzia¬ la!ja z wykrojami 88 powierzchni wewnetrz¬ nej pierscienia 87, zaopatrzonego na po¬ wierzchni zewnetrznej w zeby 89, 90. Tu¬ leja 15 jest otoczona pierscieniem 16, do którego przymocowany jest jeden koniec sprezyny 17, podczas gdy jej drugi koniec jest polaczony z bebenkiem 18, obracaja* cym sie naokolo tulei 15 o kat, odpowiada¬ jacy calkowitej czesci kata 360°. Bebenek ten jest zamkniety pokrywa 19, ustalona srubkami 20, i posiada na powierzchni gór¬ nej wykrój lukowaty 91, w który wchodzi czop 21 zamocowany w piescieniu 87.Na narzadzie ryglujacym 24, skladaja¬ cym sie z dwóch pierscieni, polaczonych na stale ze soba i otaczajacych krazek 12 wzglednie bebenek 18, znajduja sie obra¬ cajace sie rygle, na które wywieraja na¬ cisk sprezyny 23 i które wspóldzialaja z wystepem lukowym 92 bebenka 18 oraz z zebami 89 i 90 powierzchni zewnetrznej pierscienia 87. Nasada 25 narzadu 24 jest wpuszczona w wykrój podluzny 93 wyste¬ pu 94 kolnierza 83 i opiera sie o sprezynke 26, tlumiaca dzialania uderzen o rygle i u- mozliwiajaca obrót narzadu 24 w granicach kilku stopni. Liczba rygli 22, rozmieszczo¬ nych na narzadzie równomiernie, zalezy od kata obrotu bebenka 18 i odpowiada liczbie, otrzymanej przez podzielenie 360° przez kat obrotu bebenka.Mechanizm kontaktowy moze byc wy¬ konany w sposób rozmaity i sklada sie z czesci nieruchomej, przymocowanej do powierzchni zewnetrznej narzadu 24, i z czesci ruchomej, polaczonej z beben¬ kiem 18.Mechanizm kontaktowy, przedstawiony na fig. 9, sklada sie z pierscienia 27 z ma¬ terialu izolujacego, osadzonego na obwo¬ dzie bebenka 18. Na powierzchni obwodo¬ wej tego pierscienia za pomoca nitów 29 wmocowane sa sprezyny 28 tak, iz tworza obrecz, od której prowadza na zewnatrz konce sprezyn, zaopatrzone w guziki sty¬ kowe 30 ze szlachetnego metalu stykowego.Na powierzchni wewnetrznej pierscienia 31 z materialu izolujacego, przymocowanego do narzadu 24, osadzone sa paski stykowe 32, 34, 36. których konce 33, 35, 37 sa prze¬ prowadzone przez pierscien 31 i wystaja na zewnatrz tego pierscienia. Z koncami — 3 —tymi polaczone sa zaciski zewnetrzne za¬ palnicy wzglednie zródlo pradu. Liczba sprezyn 28 zalezy od skoku roboczego be¬ benka 19 wzglednie odpowiada liczbie ry¬ gli 22, podczas gdy paski 32, 34, 36 sa roz¬ mieszczone odpowiednio do ukladu pola¬ czen. Nacisk guzików stykowych 30 na pa¬ ski stykowe osiaga sie dzieki dzialaniu sprezyn 28 i sile odsrodkowej, powstajacej przy obrocie bebenka 18. Zmieniajac odpo¬ wiednio liczbe i dlugosc pasków stykowych mechanizm kontaktowy mozna dostosowy¬ wac do róznych ukladów polaczen.W wykonaniu wedlug fig. 10 i 5, w ob¬ wód pierscienia 38 z materialu izolacyjne¬ go, osadzonego na bebenku 18, wpuszczone sa równomiernie paski stykowe 39 o dlu¬ gosci dostosowanej do czasu trwania pola¬ czenia. Na pierscieniu 40 z materialu izo¬ lacyjnego, zamocowanym na narzadzie 24, zastosowano sprezyny stykowe 41, przyle¬ gajace stycznie do obwodu pierscienia 38 \ zaopatrzone na koncach w guziki styko¬ we 42. Przy obrocie bebenka 18, a wiec i pierscienia 38, paski 39 wytwarzaja pola¬ czenia pomiedzy sprezynami 41 lub prze¬ rywaja te polaczenia, co umozliwia osiaga¬ nie koniecznych przelaczen wzglednie ich zestawianie ze soba. Liczba sprezyn 41 i ich rozmieszczenie zalezy od ukladu po¬ laczen zapalnicy. Z jedna para sprezyn 41, zwartych w stanie spoczynku, a rozlacza- riyclh podczas obrotu bebenka 18, polaczo¬ ne sa zaciski zewnetrzne zapalnicy.Wykonanie, przedstawione na fig. 11, nadaje sie przy wiekszej liczbie polaczen i odpowiada wykonaniu wedlug fig. 10, z ta róznica, iz paski stykowe 44, zastosowane na pierscieniu 43 z materialu izolacyjnego, posiadaja wieksza wysokosc niz paski 39, a sprezyny stykowe 46, 48, zaopatrzone w guziki 47, 49, sa umieszczone odpowied¬ nio na obwodzie pierscienia 45 po dwie jedna nad druga.Mechanizm kontaktowy, przedstawiony na fig. 12, zawiera pierscien 50 z materialu izolacyjnego, zaopatrzony w nasady 51, które oddzialywaja na sprezyny stykowe 53, powodujac stykanie sie guzików 54 z guzikami 55 sprezyn stykowych 56. Spre¬ zyny 53 i 56 sa rozmieszczone na obwodzie pierscienia 52 z materialu izolacyjnego' od- powiednio do wymaganych przelaczen, Dzieki ocieraniu sie guzików 54 i 55 jeden o drugi oczyszczaja sie one samoczynnie.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy.Przy obrocie klucza 96 (fig. 5) obraca sie wal 2 wraz z czopem 82 napinajac spre¬ zyne 3. Zebatka 5 za posrednictwem prze¬ kladni 6, 7, 8, 9, 10 uruchamia pradnice 110y a równoczesnie trzpien 14 zaczepia o scian¬ ke wykroju 88 pierscienia 87 i obraca te tarcze napinajac jednoczesnie sprezyny 17.Wystep 92 bebenka 18 naciskajac rygiel 97 obraca narzad 24, którego nasada 25 sci¬ ska sprezyne 26, wskutek czego narzad 24 obraca sie tylko o stosunkowo' maly kat.Czop 21 przesuwa sie w wykroju 91 od je¬ go jednego konca do drugiego. Skoro przy koncu obrotu klucza 96 pradnica 110 osia¬ gnie najwieksza liczbe obrotów na minute, zab 89 pierscienia 87 wzglednie lukowata zewnetrzna powierzchnia tego zeba obraca rygiel 97 tak, iz zostaje on zwolniony z wy¬ stepu 92. Dzieki temu sprezyna 26 zostaje zwolniona z nacisku, narzad 24 obraca sie w polozenie pierwotne, a rygle 97 zapada* ja pod dzialaniem sprezyny 23 poza. zeby 89 wziglednie 90. Uniemozliwia to obrót tulei 15 wstecz i rozluznienie sprezyny 17 po zwolnieniu klucza 96 z nacisku, gdy klucz ten pod dzialaniem sprezyny 3 obra¬ ca sie wstecz wraz z krazkiem 12. Sprezy¬ na 17 powoduje nastepnie obrót bebenka 18, zwolnionego z oparcia o rygiel 97, tak dlugo, az wystep 92 oprze sie o rygiel 98.Podczas tego obrotu mechanizm kontakto¬ wy wykonywa odpowiednie przylaczenia.Uderzenie wystepu 92 o rygiel 98 zostaje zlagodzone za pomoca sprezyny 26.Szybkosc obrotu bebenka 18, miarodaj- — 4 —na dla szybkosci przelaczen i czasu dopro¬ wadzania pradu do zacisków zapalnicy, za¬ lezy od napiecia sprezyny 17 i dzialania ciernego w mechanizmach zegarowym i kontaktowym. Regulowanie napiecia spre¬ zyny 17 osiaga sie przez odpowiednie prze¬ stawianie pierscienia 16 (fig. 1), a do ha¬ mowania bebenka sluza narzady reguluja¬ ce (fig. 13, 14, 15).Poniewaz sprzeglo 12, 14, 15, jaik tez przekladnia 7, 8, 9 dzialaja tylko w jednym kierunku, stad wiec obroty klucza 96 wstecz nie posiadaja wplywu na dzialanie mechanizmów napedowego i zegarowego.Napinanie sprezyny 17 i obrót bebenka 18 odbywaja sie stale w jednym i tym sa¬ mym kierunku. Konieczna jest rzecza na¬ turalnie, aby okres czasu dzialania mecha¬ nizmu kontaktowego byl jednakowy przy kazdym uruchamianiu zapalnicy. W tym celu kat obrotu bebenka 18, a wiec i napi¬ nanie sprezyny 17 powinny odpowiadac calkowitej czesci kata 360°. Poniewaz, jak powyzej zaznaczono, liczba rygli 22 odpo¬ wiada liczbie otrzymanej przez podzielenie kata 360° przez kat obrotu bebenka, a kat ten w opisanym wykonaniu wynosi 120°, wiec na narzadzie 24 zastosowano trzy ry¬ gle. Calkowity obrót bebenka 18 osiaga sie wiec po trzykrotnym uruchomieniu zapal¬ nicy. Odpowiednio do tego kat obrotu klu¬ cza 96 i zebatki 5 musi byc wiekszy od kata obrotu bebenka 18. W opisanym przykla¬ dzie kat ten odpowiada 150°. Stosunek po¬ miedzy katami obrotów mozna zmieniac stosujac odpowiednia przekladnie pomie¬ dzy walem 2 a krazkiem 12. Mozna wiec osiagac calkowity obrót bebenka 18 przy kazdym uruchomieniu zapalnicy; w tym przypadku wystarcza jeden rygiel 22.Na fig. 6, 7 i 8 przedstawiono kolejne okresy dzialania narzadu ryglujacego, a mianowicie wspóldzialanie rygli 22 z pierscieniem 87 oznaczone litera a, wspóldzialanie tych rygli z bebenkiem 18 oznaczone litera b. W stanie spoczynku (fig. 6), a wiec przed uruchomieniem za¬ palnicy, sprezyna 17 dziala na rygle 22 w kierunku strzalek. Zab 89 naciska rygiel 99, a wystep 92 — w kierunku przeciw¬ nym — rygiel 97. Naciski te równowaza sie wzajemnie. Wystep 92, umieszczony po¬ miedzy ryglami 97, 98, posiada taika dlu¬ gosc, iz uniemozliwia niepozadane przesta¬ wienie bebenka 18, a tym samym zmiane nastawionego czasu przelaczania. Trzpien 21 znajduje sie w jednym koncu wykroju 91 i moze przesuwac sie nastepnie wzdluz calej dlugosci tego wykroju ograniczajac obrót bebenka 78 wzgledem pierscienia 87.Fig. 7 przedstawia polozenie narzadu ryglujacego, gdy zab 89 po obróceniu ry¬ gla 97 w bok obraca sie w kierunku strzalki wraz z bebenkiem 18, którego obrót jest czesciowo hamowany za pomoca rygla 97, przyciskanego sprezyna 23. Sprezyna 26 znajdiuje sie w toku rozprezania sie i obra¬ ca narzad 24 wstecz. Po uruchomieniu za¬ palnicy narzad ryglujacy przybiera poloze¬ nie wedlug fig. 8, odpowiadajace polozeniu przedstawionemu na fig. 6, z ta róznica, iz po obrocie bebenka 18 o 120° wystep 92 przesuwa sie pomiedzy dwa nastepne rygle.Przebiegi te powtarzaja sie okresowo przy kazdym uruchamianiu zapalnicy.Jak wynika z powyzszego, dzieki zasto¬ sowaniu sprezyny 17, uruchamiajacej me¬ chanizm zegarowy, a napinanej i zwalnia¬ nej mechanizmem napedowym, przebieg pracy mechanizmu zegarowego, a wiec i kontaktowego' jest zupelnie uniezaleznio¬ ny. Sprzeglo 12, 14, 15 umozliwia rozpo¬ czecie napinania sprezyny tylko na po¬ czatku obrotu klucza 96, a mechanizm ze¬ garowy moze byc uruchomiony dopiero po zupelnym obrocie klucza, a wiec skoro pradnica osiagnie najwieksza liczbe obro¬ tów. Uruchomienie mechanizmu zegarowe¬ go przy niewlasciwym, to znaczy czescio¬ wym obrocie klucza, jest wiec niemozliwe.Jezeli w razie pekniecia sprezyny 17, uszkodzenia mechanizmu kontaktowego lub — 5 —z powodu podobnego bebenek 18 pomimo przesuniecia rygla w bok nie wykona pra¬ widlowego obrotu, to trzpien 21 opierajac sie o scianke koncowa wykroju 91 zapobie¬ ga dalszemu obrotowi pierscienia 87. Urza¬ dzenie zostaje wiec unieruchomione. Obra¬ canie klucza 96 natrafia na zwiekszony opór, co wskazuje na bledy w mechanizmie zegarowym i kontaktowym.Mechanizm kontaktowy, przedstawiony na fig. 9, dziala w sposób nastepujacy.W stanie spoczynku paski 32 i 34, do któ¬ rych przylaczone sa zaciski zapalnicy, sa zwarte sprezynami 28. Paski 34 i 36 sa po¬ laczone ze zródlem pradu. Przy obrocie urzadzenia sprezyna 28 przesuwa sie z pa¬ ska 34 na pasek 36 i laczy ze soba paski 32 i 36, dzieki czemu podczas przesuwania sie guzika 30 wzdluz paska 36 obwód pradu jest zamkniety. Aby zapobiec opalaniu po¬ wierzchni paska 36 przez luk, powstajacy przy przerwaniu pradu, w powierzchni we¬ wnetrznej pierscienia 31 wykonane jest wglebienie 109, w które wskakuje guzik 30 sprezyny 28 tak, iz luk oddzialywa na za¬ gieta czesc 100 paska.W podobny sposób dzialaja inne opisa¬ ne uklady kontaktowe.Do regulowania szybkosci obrotowej bebenka 18 sluzy narzad regulujacy (fig. 13, 14, 15), który sklada sie z czesci rucho¬ mej, przymocowanej do bebenka 18, i z czesci nieruchomej, osadzonej na na¬ rzadzie 24.Przy wykonaniu wedlug fig. 13 do re¬ gulowania stosuje sie dzialanie cierne. Do bebenka 18 przymocowane sa sprezyny 57 w liczbie dwóch do czterech, zaleznie od pozadanego stopnia hamowania. Na kon¬ cach sprezyn zastosowano nasady 58, przy¬ legajace do pierscienia 59, osadzonego na narzadzie 24. Nasady 58 sa przyciskane do pierscienia 59 dzialaniem sprezyn 57 i sily odsrodkowej, powstajacej przy obrocie be¬ benka 18. Zaopatrujac wewnetrzna po¬ wierzchnie pierscienia 59 we Wzniesienia lub wglejbienia mozna zmieniac stopien ha¬ mowania, a wiec i szybkosc obrotowa be¬ benka 18.Narzad regulujacy, przedstawiony na fig. 14, nadaje sie przy dluzszych okresach obrotu bebenka. Kólko zebate 60, zamoco¬ wane na bebenku 18, za posrednictwem przekladni 61, 62, 63 uruchamia skrzydel¬ ka 64, regulujace w znany sposób szybkosc obrotowa bebenka 18. Przekladnia, której wal moze byc zamocowany na narzadzie 24, moze byc wykonana tak, iz os obrotu skrzy¬ delek 64 odpowiada osi obrotu bebenka 18, a wiec osi ukladu napedowego.Na fig. 15 uwidoczniono narzad regulu¬ jacy, zmniejszajacy szybkosc obrotu be¬ benka 18 na poczatku jego ruchu, a zwiek¬ szajacy te szybkosc przy koncu ruchu be¬ benka. Tarcza 65, osadzona na bebenku 18, jest zaopatrzona w równomiernie osadzone czopy 66. W obracajacym sie walcu 69 przesuwa sie drazek 67 zaopatrzony na górnym koncu, jak tez przy wale 69 w po¬ przeczne plytki, pomiedzy którymi osadzo¬ na jest sprezyna 68. Plytka górna posiada ksztalt pólkolisty. Walec 69 jest zaopatrzo¬ ny w ramie 70, do którego przymocowany jest jeden koniec sprezyny 71, polaczonej drugim koncem z wystepem nieruchomym 72. Na poczatku obrotu bebenka czop 66 oddzialujac na górna plytke drazka 67 sci¬ ska sprezyne 68 i obraca równoczesnie wa¬ lec 69 powodujac napinanie sie sprezyny 71. Szybkosc obrotowa b^bna zmniejsza sie tak dlugo, az os drazka 67 osiagnie poloze¬ nie odpowiadajace osi x — x. Po przekro¬ czeniu tego polozenia sprezyna 68 zastaje zwolniona, naciska czop 66 i udziela be¬ benkowi dodatkowego przyspieszenia. Sko¬ ro po ukonczeniu obrotu czop 66 wysunie sie z pólkolistej plytki drazka 67, sprezy¬ na 71 otraca walec 69, a wiec i drazek 67 do polozenia pierwotnego, przy czym zab 101 walca opierajac sie o nasade 73 ustala poczatkowe polozenie drazka.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje — 6 —sie równiez do zapalnic, w którycli jako zródlo pradu shtóy bateria lub akumulator.Zbedna jest przy tym przekladnia 5, 6, 7, 8, 9, 10.Jezeli zapalnica nie wymaga ograniczen co do sposobu polaczen i dlugosci ich okre¬ sów, to zbedny jest mechanizm zegarowy, stosuje sie natomiast mechanizm kontakto¬ wy, przedstawiony na fig- 16. W pierscie¬ niu 74 z materialu izolacyjnego, osadzo¬ nym na czopie 82, zamocowany jest styko¬ wy pasek metalowy 75. Pierscien 74, osa¬ dzony wewnatrz pierscienia 76 z materialu izolacyjnego, przymocowanego do wystepu 84, posiada tuleje metalowe 79, rozmiesz¬ czone w kierunkach promieni; w tulejach tych przesuwaja sie tloki 77, przyciskane sprezynami 78 do pierscienia 74. W stanie spoczynku pasek 75 zwiera tloczki stykowe 102 i 103, do których przylaczone sa zaci¬ ski zewnetrzne zapalnicy. Bieguny zródla pradu wzglednie pradnicy sa polaczone z tloczkami 103, 104. Skoro pradnica osia¬ gnie najwieksza liczbe obrotów, pasek 75 laczy ze soba tloczki 102 i 104 i doprowa¬ dza prad do zacisków zapalnicy. Przy obro¬ cie klucza 96, a wiec i zebatki 5 wstecz, po¬ laczenie tloczków 102, 104 zostaje prze¬ rwane, a zaciski zapalnicy zostaja ponow¬ nie zwarte przez polaczenie tloczków 102, 103. Doprowadzanie pradu do zacisków za¬ palnicy trwa w tym przypadku tak dlugo, jak dlugo klucz jest utrzymywany w po¬ lozeniu koncowym. PL