MclMoS Ogrzewacze Cowpera, uzywane naj¬ czesciej do ogrzewania powietrza wdmu¬ chiwanego do wielkich pieców, zajmuja zwykle duzo miejsca i sa kosztowne, ma¬ terial zas ogniotrwaly ich kratownic wsku¬ tek ciaglych zmian temperatury ulega stosunkowo szybkiemu zuzyciu. Znane zas ogrzewacze metalowe, skladajace sie z szeregu rur do ogrzewanego powietrza, miedzy którymi kraza gazy spalinowe w kierunku zmiennym, lecz zasadniczo poprzecznym, nie sa korzystne, gdyz sto¬ sowanie stosunkowo malej szybkosci prze¬ plywu powietrza i spalin sprzyja osiada¬ niu na rurach pylu i stosunkowo szybkie¬ mu nadzerandu rur, mimo ze sa one wyko¬ nane ze stali o duzej wytrzymalosci i od¬ pornosci na nadzeranie.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest ogrzewacz powietrza nie posiadajacy wad znanych ogrzewaczy, a odznaczajacy sie przede wszystkim tym, ze zajmuje znacznie mniej miejsca, niz wszystkie ogrzewacze dotad stosowane. Ogrzewacz powietrza wedlug wynalazku sklada sie z paleniska zamknietego kopula i otoczo¬ nego dookola szeregiem pionowych rur do spalin, umieszczonych dokola paleniska w przestrzeni lub przestrzeniach do przeply¬ wu ogrzewanego powietrza. Spaliny prze¬ prowadza sie przez wspomniane rury z gó¬ ry ku dolowi, a ogrzewane powietrze przez wspomniana przestrzen lub prze¬ strzenie dookola rur — z dolu ku górze.Zwisajace swobodnie rury do spalin lacza górna czesc paleniska z dolna komorapierscieniowa, polaczona z kanalem wy¬ lotowym do spalin, a przestrzenie dla przeplywu powietrza u dolu ogrzewacza sa polaczone z inna komora o przekroju pierscieniowym, zasilana przez kanal do¬ plywowy sprezonym powietrzem. U góry zas przestrzenie te sa polaczone z kana¬ lem wylotowym do ogrzanego powietrza.Palenisko, sklepienie i cala obudowa ogrzewacza wedlug wynalazku sa wyko¬ nane z materialu ogniotrwalego, a sam ogrzewacz jest tak wzmocniony, np. przez zastosowanie zewnetrznego plaszcza bla¬ szanego, ze spalanie w palenisku gazów grzejnych moze odbywac sie przy cisnie¬ niu wyzszym niz preznosc powietrza wdmuchiwanego do wielkiego pieca.W ogrzewaczu wedlug wynalazku wszystkie rury do przeprowadzania spalin pracuja w warunkach zupelnie jednako¬ wych, a kazda rura jest ze wszystkich stron ogrzewana jednakowo, przy czym 6trumien gazów plynie równolegle do osi rur stykajac sie równomiernie z cala ich powierzchnia ogrzewcza. Nie zachodzi wiec tutaj niebezpieczenstwo miejscowe¬ go przegrzania i uszkodzenia rur posiada¬ jacych moznosc swobodnego wydluzania sie, dzieki czemu zapobiega sie wyginaniu rur. Poniewaz zas preznosc osrodka jest jednakowa z obydwóch stron scianek tych rur, mozna do budowy ich stosowac ma¬ terialy o mniejszej wytrzymalosci niz w innych ogrzewaczach, co ma duze znacze¬ nie, zwlaszcza przy stosowaniu wysokich temperatur.Nastepnie wazna zalete ogrzewacza wedlug wynalazku stanowi moznosc sto¬ sowania bardzo duzych szybkosci prze¬ plywu przez ogrzewacz spalin i ogrzewa¬ nego powietrza. Stosowanie takich szyb¬ kosci zapobiega osadzaniu sie kurzu na powierzchni rur, co zabezpiecza je przed nadzeraniem. Zastosowanie duzych szyb¬ kosci osrodków umozliwia tez zmniejsze¬ nie rozmiarów ogrzewacza. Ogrzewacz wykonany z materialów ogniotrwalych jest otoczony zewnetrznym, wytrzymalym plaszczem blaszanym, dzieki czemu moz¬ na stosowac bez obawy wewnatrz ogrze¬ wacza wysokie cisnienie gazów spalino¬ wych, przewyzszajace preznosc powietrza wdmuchiwanego do wielkich pieców.Zwiekszona jednostkowa wymiana ciepla przez scianki rurek, wynikajaca z duzej preznosci i ze zwiekszonej gestosci gazów spalinowych, przy znacznej ich szybkosci, umozliwia nadanie ogrzewaczowi wedlug wynalazku rozmiarów wielokrotnie mniej¬ szych niz w ogrzewaczach znanych, przy jednakowym wydatku ogrzewanego po¬ wietrza sprezonego.Najkorzystniej jest stosowac ogrze¬ wacz wedlug wynalazku jako komore spa¬ lania turbodmuchawy gazowej. Poniewaz taka turbo dmuchawa odznacza sie duza sprawnoscia cieplna, przeto mozna przez wlaczenie ogrzewacza wedlug wynalazku przed turbodmuchawa zwiekszyc spadek temperatury do tego stopnia, ze odpowia¬ da on spadkowi temperatur 1 000—182° C, co w dalszym ciagu przyczynia sie do zwiekszenia wspólczynnika sprawnosci zespolu, zlozonego z ogrzewacza wedlug wynalazku i turbodmuchawy. Wówczas ilosc ciepla, zawartego w stosowanych ga¬ zach wielkopiecowych, wystarcza nie tyl¬ ko do ogrzewania, lecz takze i do spreza¬ nia wdmuchiwanego powietrza. Poniewaz zas ogrzewacz wedlug wynalazku i dmu¬ chawa stanowia jeden zespól sterowany samoczynnie, nie wymagajacy wiecej ob¬ slugi niz jednego maszynisty, a nie wyma¬ gajacy tez zadnych innych materialów, przeto koszty sprezania i ogrzewania po¬ wietrza wdmuchiwanego do wielkich pie¬ ców zasadniczo sa znacznie mniejsze przy zastosowaniu ogrzewacza wedlug wyna¬ lazku.Na rysunku uwidoczniono, tytulem przykladu, postac wykonania wynalazku, a mianowicie przekrój pionowy ogrzewa- — 2 —cza wzdluz jego pionowej osi, przy czym lewa strona przedstawia przekrój ogrze¬ wacza przez kanal powietrzny, a prawa — przez kanal wylotowy do spalin.Ogrzewacz posiada palenisko 1, utwo¬ rzone stozkowymi sciankami 2 i sklepie¬ nia 3, wykonane z materialu ogniotrwa¬ lego. W sciankach 2 paleniska 1 roz¬ mieszczone sa rury 5, sluzace do odpro¬ wadzania gazów spalinowych z paleni¬ ska 1 do kanalu odplywowego 6, przsd- stawionego po prawej stronie przekroju.Spalmy te sa odprowadzane do rur 5 przez ich górny otwór w miejscu 4 w po¬ blizu sklepienia. Rury 5 sa rozmieszczo¬ ne na obwodzie paleniska 1. Sa one oto¬ czone przestrzenia lub przestrzeniami 7, przez które przeplywa powietrze podle¬ gajace ogrzewaniu. Powietrze to jest do¬ prowadzane przewodem 8 do komory 9 o przekroju pierscieniowym, skad nastep¬ nie przeplywa dookola rur 5 przez prze¬ strzen lub przestrzenie 7, po czym — ogrzane — uchodzi w kierunku strzalsk x kanalami 15 do przestrzeni 16, utworzonej przez oslone 10 i sklepienie 3. Z tej prze¬ strzeni przez kanal odplywowy 11 jest ono nastepnie doprowadzane do wielkie¬ go pieca.Gaz palny, np. gaz wielkopiecowy, do¬ prowadza sie do paleniska 1 przez prze¬ wód 12, z którego palacy sie gaz wyplywa w kierunku strzalek y pionowo w góref a nastepnie przez rury 5 w dól. Z rur 5 spaliny przeplywaja do komory 13 o prze¬ kroju pierscieniowym, a z niej plyna na zewnatrz przez przewody 6.Poniewaz ogrzewane powietrze prze¬ plywa, zgodnie z kierunkiem strzalek x, przez przestrzenie 7 pionowo z dolu ku górze, a spaliny przeplywaja przez rury 5 z góry ku dolowi, jest rzecza jasna, ze wy¬ miana ciepla miedzy ogrzewanym powie¬ trzem w przestrzeniach 7 a spalinami we¬ wnatrz rur 5 odbywa sie w przeciwpra- dzie.Najlepiej jest utrzymywac cisnienie ga¬ zów wewnatrz paleniska 1 wyzsze od ci¬ snienia atmosferycznego, gdyz w tym przypadku mozna nadac gazom spalino¬ wym, plynacym przez rury 5, znaczne szybkosci, przy czym równiez ogrzewane powietrze o preznosci kilku atmosfer przeplywa z duza szybkoscia. Ze wzgle¬ du na duza gestosc i znaczna szybkosc przeplywu spalin uzyskuje sie intensywna wymiane ciepla, umozliwiajaca nagrzewa¬ nie w krótkim czasie znacznej ilosci po¬ wietrza w ogrzewaczu o stosunkowo ma¬ lych rozmiarach.Przy zastosowaniu wyzszych preznosci spalin i powietrza nalezy ogrzewacz wzmocnic, np. przez zaopatrzenie go w zewnetrzny ochronny plaszcz blaszany 14.Wreszcie moze okazac sie korzystnym zaopatrzenie dolnych konców rur 5 w sprezyste podpórki 17, umozliwiajace swobodne wydluzanie sie ich podczas ogrzewania.Przy zastosowaniu ogrzewacza wedlug wynalazku jako komory spalania zespolu turbodmuchawy gazowej spaliny z kana¬ lu 6 plyna do turbodmuchawy, która wtla¬ cza sprezone powietrze do przewodów 8.Jest rzecza jasna, ze ogrzewacz po¬ wietrza wedlug wynalazku moze byc wy¬ konany równiez i w ten sposób, ze spaliny z komory / przeplywaja przez przestrze¬ nie 7 z góry ku dolowi, a ogrzewane po¬ wietrze — przez wewnetrzne rury 5 od dolu ku górze. W jednym i drugim przy¬ padku jest równiez mozliwe odwrócenie kierunków przeplywu powietrza i spalin, oddzialywajacych na siebie zawsze na za¬ sadzie przeciwpradu. PL