Przedmiotem wynalazku niniej szego jest przyrzad montazowy do wytwarzania platowców, skladany z poszczególnych cze¬ sci wymiennych. Znane sa przyrzady mon¬ tazowe, w których sa stosowane rury jako dzwigary i wsporniki, tworzace razem ra¬ me, do której dolnych i górnych podluz¬ nych dzwigarów przymocowuje sie szablo¬ ny, odtwarzajace ksztalt czesci majacej byc wykonana, a wiec skrzydla lub kadluba, i ewentualnie równoczesnie podtrzymujace poszczególne czesci, a wiec podluznice, ze¬ bra lub ramy czlona majacego byc wyko¬ nanym tak, ze przy skladaniu czesci pla- towca jest scisle utrzymywany ksztalt, ustalony przez przyrzad montazowy. W ce¬ lu uzyskania oszczednosci na kosztach przyrzadu montazowego proponowano' juz umieszczanie szablonów przy glównej ra¬ mie w sposób latwo wymienny tak, aby przy pomocy tego samego przyrzadu moz¬ na bylo wykonywac czesci platowca róznie uksztaltowane. Równiez jest rzecza znana nadawanie glównej ramie wymiarów, mo¬ gacych byc w pewnych granicach zmienia¬ nymi, aby zwiekszyc mozliwosc przystoso¬ wywania przyrzadu montazowego do wy¬ konywania czesci o róznych wymiarach.Celem wynalazku niniejszego jest wy¬ konanie przyrzadu montazowego wspom¬ nianego rodzaju, wyrózniajacego sie szcze¬ gólnie znaczna mozliwoscia dostosowywa-iria go do wytwarzania czesci o róznych wymiarach, skladajacego sie z poszczegól¬ nych czesci prostych, stosunkowo lekkich, tak ze równiez przy stosowaniu przyrzadu montazowego o znacznych wymiarach nie zostaje ograniczona mozliwosc przewozenia przyrzadu. Dalszym celem wynalazku ni¬ niejszego jest takie uksztaltowanie po¬ szczególnych czesci przyrzadu montazowe¬ go, aby do wytwarzania dowolnego rodza¬ ju przyrzadu wystarczal pewien zapas cze¬ sci o stosunkowo malej liczbie typów czescir Wedlug niniejszego wynalazku jako dzwigary i wsporniki rusztowania stosuje sie znane gladkie rury, które przy nieznacz¬ nym ciezarze nadaja przyrzadowi monta¬ zowemu znaczna sztywnosc. Odrebnosc wy¬ nalazku niniejszego stanowi rodzaj zlaczy, sluzacych do laczenia rur. Zlacza te sa naj¬ korzystniej wytwarzane w postaci zasad¬ niczo prostokatnej, przy czym jedna lub kilka powierzchni zewnetrznych posiada pólcylindryczne wydrazenia odpowiednio do zewnetrznej srednicy rur, majacych byc zastosowanymi, a obok tych wydrazen —- plaszczyzny pasowania, do których mozna przylaczyc badz okleszczki w celu uzupel¬ nienia wydrazen do postaci cylindrycznych otworów, badz plaszczyzny pasowania zla¬ czy podobnych. Inne powierzchnie ze¬ wnetrzne tych zlaczy, nie posiadajace zad¬ nych wydrazen dla przylaczanych do nich rur, moga byc wykonane jedynie jako pla¬ szczyzny pasowania w celu przylaczania do nich innych zlaczy. Wspomniany rodzaj budowy zlaczf umozliwia kilkakrotne sto¬ sowanie tej samej czesci. Najprostszy ro¬ dzaj stosowania ma miejsce wówczas, gdy tylko dwie rury maja byc ze soba polaczo¬ ne. Obie rury wklada sie w dwa rózne pól¬ cylindryczne wydrazenia, przewidziane na dwóch zewnetrznych powierzchniach nor¬ malnego zlacza, a wydrazenia te uzupelnia sie okleszczkami dla dopelnienia do calko¬ witego cylindrycznego otworu, obejmuja¬ cego rure. Z kilku czesci tego samego typu mozna zestawic dluzszy dzwigar poprzecz¬ ny, w którym juz przez zwykle zestawienie czesci powstaje pewna liczba rurowych otworów, do których mozna przylaczac dal¬ sze rury za pomoca stosowania okleszczek.Za pomoca jednego typu zlaczy mozna wiec zestawic dzwigar, do którego mozna dolaczac w dowolnej ilosci i w dowolnych odstepach rury dla wytworzenia przyrzadu montazowego. W ten sposób mozna np. na obydwóch dolnych koncach przyrzadu montazowego wykonac fundamentowe dzwigary poprzeczne, do których przyla¬ cza sie celowo osobne czesci dolne do pod¬ trzymywania rusztowania. Te czesci dolne wykonywa sie wedlug niniejszego wyna¬ lazku tak, ze z jednej strony sa one zaopa¬ trzone w nastawne podpory stopowe i kraz¬ ki, z drugiej zas strony w plaszczyzny pa¬ sowania w celu przylaczenia ich do zlaczy normalnych.Przy pomocy dotychczas opisanych zla¬ czy normalnych o postaci prostokatnej, w których pólcylindryczne wydrazenia sa po¬ lozone prostokatnie wzgledem krawedzi, mozna wytwarzac tylko przyrzady monta¬ zowe, których dzwigary i wsporniki tworza rame równiez prostokatna. Moze byc jed¬ nak- rzecza pozadana, np. dla budowy skrzydel o zmniejszajacej sie szerokosci, stosowanie przyrzadu montazowego, które¬ go rurowe dzwigary nie sa prostopadle lub równolegle wzgledem siebie. Do wytwarza¬ nia tego rodzaju przyrzadu montazowego stosuje sie wedlug niniejszego wynalazku dalszy typ zlaczy, w których przynajmniej jedna plaszczyzna pasowania' jest zaopa¬ trzona w takie urzadzenia zamocowujace, które pozwalaja na dowolne ustawianie ukosnie wzgledem plaszczyzny pasowania majacej byc przylaczona. Specjalne uksztaltowanie plaszczyzn pasowania po¬ szczególnych zlaczy umozliwia wiec nada¬ wanie dowolnego ksztaltu przyrzadowi montazowemu, majacemu byc zestawionym.Wedlug niniejszego wynalazku mozna wiec — 2 —utworzyc za pomoca kilku wymiennych zlaczy rusztowania o kazdej pozadanej wielkosci, sztywnosci i pozadanym ksztal¬ cie, a tym samym dopasowac do czesci, majacej w danym przypadku byc wykona¬ na. Zwlaszcza wspornikom i dzwigarom mtozna w najszerszych granicach nadawac pozadane polozenie i dowolny odstep.Przyklady wykonania przyrzadu mon¬ tazowego wedlug niniejszego wynalazku sa uwidocznione na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspek¬ tywiczny niektórych czesci calkowitego przyrzadu montazowego, fig. 2 — widok perspektywiczny odmiennej postaci wyko¬ nania przyrzadu montazowego, fig. 3 — wi¬ dok z boku pewnego typu zlacza, fig. 4 — widok z góry zlacza wedlug fig. 3, fig. 5 — widok z boku czesci stopowej, fig. 6 — wi¬ dok z góry czesci wedlug fig. 5, fig, 7 — wi¬ dok czolowy innego typu zlacza, fig. 8 — widok plaszczyzny pasowania czesci we¬ dlug fig. 7, fig. 9^-widok perspektywiczny innej postaci wykonania zlacza, fig. 10 — widok z boku jeszcze innej postaci wyko¬ nania zlaczia, fig. 11 — widok z góry zla¬ cza wedlug fig. 10, fig. 12 — 17 przedsta¬ wiaja schematycznie dzwigary poprzeczne, zlozone ze zlaczy i czesci stopowych, a fig. 18 przedstawia widok z boku dzwigara poprzecznego wedlug fig. 17.Na fig. 1 uwidoczniony jest widok jed¬ nego konca przyrzadu montazowego we¬ dlug niniejszego wynalazku. Na dolnym koncu znajduje sie fundamentowy dzwigar poprzeczny, zlozony z trzech normalnych zlaczy 1 i dwóch czesci stopowych 3. Dzwi¬ gar ten podtrzymuje dwie pionowe rury wspornikowe 5 i jedna pozioma rure dzwi- garowa 6. Na górnym swym koncu obydwa wsporniki 5 sa ze soba polaczone za pomo¬ ca poprzecznej rury 9, do czesci srodkowej której przylaczona jest dalsza rura 6 jako górny podluzny dzwigar przyrzadu mon¬ tazowego. Drugi koniec przyrzadu monta¬ zowego jest wykonany zupelnie tak samo, jak koniec powyzej opisany, otrzymuje sie wiec mocna rame z dwiema rurami 6 jako glównymi dzwigarami podluznymi. Do tych glównych dzwigarów podluznych mozna przylaczac w dowolnej liczbie i w dowol¬ nych odstepach szablony 20, odtwarzajace ksztalt czesci majacej byc wykonana. Za¬ mocowanie moze nastapic np. za pomoca okleszczek 21. Zlacza., stosowane do pola¬ czenia rur, sa» uwidocznione na dalszych figurach rysunku, a mianowicie zlacza 1 fundamentowego dzwigara poprzecznego na fig. 3 i 4, czesci stopowe 3 tego dzwiga¬ ra — na fig. 5 i 6, a zlacza 10 przy górnym dzwigarze poprzecznym — na fig. 9. Zla¬ cze 1 jest zaopatrzone na czterech po¬ wierzchniach zewnetrznych w pólcylin- dryczne wydrazenia 2, których osie na dwóch przeciwleglych powierzchniach sa skierowane w jednym kierunku, tworzac z wydrazeniami na powierzchniach sasied¬ nich kat prosty. Czesci powierzchni, znaj¬ dujace sie obok wydrazen, sa wykonane jako plaszczyzny pasowania i umozliwiaja polaczenie srubami z plaszczyznami paso¬ wania sasiednich zlaczy lub ze zwyklymi okleszczkami 4. W niniejszym przykladzie wykonania zastosowano rury o srednicach odmiennych, przy czym dolna podluzna ru¬ ra dzwigarowa 6 posiada srednice wieksza od srednicy rur pozostalych, których sred¬ nice sa jednakowe. Wobec tego zlacze we¬ dlug fig. 3 posiada na górnej powierzchni wydrazenia o wiekszej srednicy, wydraze¬ nia zas na pozostalych trzech powierzch¬ niach posiadaja srednice mniejsza. Do gór¬ nego dzwigara poprzecznego wedlug fig. 1 zastosowano zlacza 10, zaopatrzone na przeciwleglych stronach tylko w dwa pól- cylindryczne na krzyz wykonane wydraze¬ nia 2, przez co oszczedza sie na wadze. Jest równiez rzecza mozliwa wykonanie takich samych polaczen za pomoca zlacza 1 we¬ dlug fig. 3 i 4. Czesci stopowe 3 sa zaopa¬ trzone w nastawne podpory stopowe 12 i w krazki 13, przy czym przeciwlegle plasz-czyzny 14 sa tak samo uksztaltowane w ce¬ lu dowolnego zamocowywania podpór sto¬ powych i krazków na jednej z tych dwóch powierzchni. Juz uwidoczniony na fig. 1 prosty fundamentowy dzwigar poprzeczny, zlozony z trzech jednakowych zlaczy 1 i dwóch czesci stopowych 3, wskazuje na mozliwosc wielostronnego zastosowania, umozliwia on bowiem przylaczanie trzech dzwigarów podluznych o znacznej sredni¬ cy do górnej swej strony, trzech dzwigarów podluznych o mniejszej srednicy do dolnej swej strony i czterech prostopadlych rur wspornikowych. Mozliwosci tych polaczen mozna wiec wykorzystywac dowolnie we¬ dlug wyboru lub tez wszystkie lacznie.Na fig. 2 uwidoczniona jest odmienna postac wykonania przyrzadu montazowego, w którym oprócz zlaczy juz wymienionych stosuje sie jeszcze dalszy typ zlacza, a mia¬ nowicie uwidoczniona na fig. 7 i 8 czesc po¬ srednia 7, umozliwiajaca polozenie ukosne plaszczyzny pasowania majacej byc przy¬ laczona. Czesc posrednia 7 posiada na jed¬ nej tylko powierzchni pólcylindryczne wy¬ drazenie 2, na przeciwleglej zas powierzch¬ ni jest ona zaopatrzona w plaszczyzne pa¬ sowania z kolistp wygietymi podluznymi otworami 8, umozliwiajacymi srubowe po¬ laczenie z bocznymi plaszczyznami paso¬ wania zlacza 1, wedlug fig. 3 i 4, pod ka¬ tem, w okreslonych granicach, dowolnie nastawnym. Osiaga sie przez to mozliwosc prostego wykonywania przyrzadu monta¬ zowego, którego rurowe dzwigary nie sa wzgledem siebie prostopadle lub równole¬ gle (fig. 2). W tym przykladzie wykonania fundamentowy dzwigar poprzeczny po¬ wstal na skutek polaczenia ze soba czesci stopowej 3, czesci posredniej '7, zlacza 1, jednej dalszej czesci posredniej 7 i jeszcze jednej dalszej czesci stopowej 3. Górny dzwigar poprzeczny sklada sie tylko z jed¬ nego zlacza 1 i dwóch czesci posrednich 7 wraz z przynaleznymi okleszczkami 4 do przylaczenia rur 5.Na fig. 10 i 11 uwidoczniony jest dalszy typ zlacza, a mianowicie katownik 11. Za pomoca takiego zlacza mozna polaczyc ze soba rury, których osie wzajemnie sie prze¬ cinaja.Odnosnie uwidocznionej na fig. 5 czesci stopowej 3 nalezy jeszcze nadmienic, ze jednostronne przedluzenie 15 plaszczyzny pasowania z wydrazeniem 2 wzgledem srodkowej linii czesci stopowej 3 umozliw wia uzyskanie szczególnej zalety, a miano¬ wicie regulowanie polozenia na wysokosc przylaczonych czesci przyrzadu montazo¬ wego zaleznie od nastawienia przedluzenia 15 do góry lub do dolu. Dlugosc plaszczyz¬ ny pasowania i zastosowanie wiekszej licz¬ by otworów na sruby w równych odstepach umozliwia dalsze jeszcze regulowanie po¬ lozenia czesci majacych byc ze soba pola¬ czonymi. Za pomoca równoleglego przesu¬ wania mozna wiec uzyskac rózne poloze¬ nia (fig. 12 — 16). W przykladzie wyko¬ nania wedlug fig. 16 ukladanie zlacza / jednego na drugim umozliwia jeszcze umie¬ szczenie dwóch lub wiecej dzwigarów po¬ dluznych jeden nad drugim. Wskazane na figurach mozliwosci osiaga sie przy tym je¬ dynie przez polaczenie jednego zlacza / i dwóch czesci stopowych 3. Oczywiscie liczba mozliwosci zmian wzrasta jeszcze bardzo znacznie przy stosowaniu znaczniej¬ szej liczby czesci, np. w urzadzeniu we¬ dlug fig. 1. Dalsze mozliwosci zmiany wy¬ nikaja tez ze stosowania czesci posrednich 7, umozliwiajacych dodatkowo ukosne po¬ lozenie czesci wzgledem siebie. Fig. 17 uwidocznia schematycznie fundamentowy dzwigar poprzeczny z zastosowaniem tych czesci posrednich 7, przy czym w stosunku do fig. 2 polozenie na wysokosc zlacza 1 jest .zmienione przez odwrócenie czesci stopowej 3. Fig. 18 przedstawia widok boczny czesci wedlug fig. 17, a przy tym takze mozliwosc zmiany ukosnego poloze¬ nia dzwigara podluznego 6.Przyklady wykonania wykazuja wiec, — 4 .—ze juz nieliczne dajace sie znormalizowac czesci pojedyncze umozliwiaja uzyskanie znacznej liczby odmian przyrzadu monta¬ zowego, wystarczajacej dla wszystkich, praktycznie biorac, przypadków stosowa¬ nia. Szczególnie wazna zalete przedmiotu wynalazku niniejszego stanowi wiec to, ze maly objetosciowo sklad o nielicznych ty¬ pach czesci umozliwia proste i szybkie wy¬ twarzanie przyrzadu montazowego dla kaz¬ dego mozliwego przypadku, przy czym wszystkie czesci mozna jeszcze ponownie stosowac. PL