Wynalazek dotyczy sposobu zrównowa¬ zania smigiel z dajacymi wymieniac sie ze¬ spolami smig wzglednie z wymiennymi pia¬ stami, w celu ich wykonczania, oraz urza¬ dzenia do wykonywania tego sposobu.Zrównowazenie smigla, które ma byc napedzane z duza liczba obrotów, musi byc bardzo starannie przeprowadzane, gdyz juz stosunkowo nieznaczne niezrównowaze- nia prowadza do drgan, których oddzialy¬ wanie zwrotne na silnik napedowy lub na kabine moga stanowic niebezpieczenstwo dla pracy samolotu. Dlatego tez piasty i smigi zostaja zrównowazone po ich wyko¬ naniu. Z teoretycznych rozwazan wynika jednak, ze smiglo, zlozone ze zrównowazo¬ nej piasty i zrównowazonych smig, moze byc jednak niezrównowazone jako calosc, doswiadczenie zas wykazuje, ze smiglo, zlozone ze zrównowazonych czesci sklado¬ wych, prawie zawsze jest niezrównowazo¬ ne. Zjawisko to moze byc wyjasnione — oprócz geometrycznym dodawaniem sie do siebie tolerancyj niezrównowazenia po¬ szczególnych smig — miedzy innymi, tole¬ rancjami naciec gwintu w ramionach pia¬ sty oraz bledami w podziale gwiezdnym piasty. Dlaitego tez kazde smiglo musi byc zrównowazone po swym zestawieniu, aby wyrównac niezrównowazenie, które wyste¬ puje wskutek polaczenia ze soba poszcze¬ gólnych skladowych czesci smigla. Z po-wyzszego wynika jednak niemozliwosc wy¬ mieniania smig, to jest przy uszkodzeniu jednej smigi smiglo musi byc ponownie zrównowazone po odjeciu calego smigla i wymianie uszkodzonej smigi. Zrównowa¬ zenie smigla moze byc jednak polaczone ze specjalnymi trudnosciami, gdy chodzi o smiglo przestawne. Olej smarowniczy i ewentualnie równiez hydrauliczny srodek prezny do napedzania silnika przestawcze- go w piascie uniemozliwiaja ustalenie sie wartosci zmierzonych. W zwiazku z tym przy wielu rodzajach smigiel przestawnych istnieje koniecznosc wymiany calego smi¬ gla przy uszkodzeniu jednej smigi. Nie tyl¬ ko ze zabiera to duzo czasu, ale jest rów¬ niez kosztowne, gdyz wymaga utrzymywa¬ nia skladu smigiel co najmniej w poblizu lotniska, z którego startuje samolot, jezeli gotowosc do startu tego samolotu nie ma byc narazona na niebezpieczenswo wiek¬ szych przerw.Sposób wedlug wynalazku usuwa te trudnosci oraz w taki sposób umozliwia zrównowazenie smigla, ze jego smigi daja sie wymieniac zespolami. Osiaga sie to glówne dzieki temu, ze na smigle, zrówno¬ wazonym jako calosc, ponownie wytwarza sie niezrównowazenie przez cykliczne prze¬ stawienie jego smig, które moze byc uwa¬ zane jako wypadkowe niezrównowazenie z dwóch równych co do wielkosci niezrów- nowazen, z których jedno zostaje wyrów¬ nane na piascie, a drugie na smigach.Sposób wedlug wynalazku jest wyjas¬ niony w zwiazku z rozpatrywaniem fig. 1 i 2 rysunku.Smiglo, skladajace sie z poszczególnych zrównowazonych smig oraz zrównowazonej piasty, zaklada sie na koziol w celu wy ba¬ lansowania. Smiglo to ustawia sie tak, aby wypadkowa R niezrównowazenia, powsta¬ jacego wskutek polaczenia ze soba poszcze¬ gólnych czesci, dzialala od punktu obrotu smigla w kierunku pionowym ku dolowi.Wypadkowe niezrównowazenie R moze byc przy tym uwazane jako wypadkowa z nie¬ zrównowazenia N, przylozonego do piasty i z drugiego niezrównowazenia F, posiada¬ jacego wylacznie swe zródlo w czesciach smig, wystajacych z piasty. Z chwila, gdy wypadkowe niezrównowazenie R bedzie wyrównane na smigle np. przez nalozenie plasteliny, wówczas znikna obie skladowe TV i F, gdyz niezrównowazenie moze byc usuniete tylko silami, które dadza sie roz¬ lozyc na dwie skladowe Ni i Fu posiada¬ jace te same wielkosci, co i skladowe N i F, lecz przesuniete wzgledem nich o 180°. Gdy nastepnie smigi zostana przestawione o pe¬ wien kat a przy zachowaniu ich kolejnosci i ich wzajemnego odstepu katowego, wów¬ czas nadal równiez beda wyrównywaly sie skladowe F i F,, gdyz ich wzajemne dziala¬ nie nie jest zalezne od ich polozenia w przestrzeni, lecz tylko od ich wzajemnego polozenia. Tak wiec dzialanie to pozostaje takie samo, gdyz wszystkie smigi winny byc przestawione o te sama wartosc. Co inne¬ go jednak sie dzieje z obydwiema sklado¬ wymi sil TV i Nlf Wskutek umieszczenia plasteliny na smigach powstala skladowa Nu a zatem wedruje ona z smiga dokola kata a. Skladowe N i N1 nie znosza sie juz wzajemnie, lecz w stosunku do osi obrotu smigla tworza nowa sile wypadkowa R, to jest smiglo jest znów niezrównowazone.Obie skladowe N i N, tworza ze soba kat (180—a)". Poniewaz oprócz tego kata jest równiez znana sila wypadkowa R, przeto latwo jest okreslic wielkosc i kierunek obu skladowych N i N,. Gdy nastepnie sklado¬ wa N bedzie wyrównana na piascie, a skla¬ dowa N1 na smigach, wówczas zespól tych smig mozna zastosowac w kazdej piascie (jezeli bedzie zachowana tylko kolejnosc smig), która w takiz sposób zostala wywa¬ zona. Sama piasta moze wydawac sie i be¬ dzie przy tym niezrównowazona, co prze¬ waznie ma miejsce.Jako kat przestawienia smig wchodzi praktycznie w rachube odstep katowy — 2 —dwóch gwiazdowych ramion piasty lub je¬ go, wielokrotnosc, to jest przestawienie smig na piascie odbywa sie przez cykliczna' wymiane przy zachowaniu ich kolejnosci.Przyrzad do zrównowazania wedlug fig. 3 sluzy do przeprowadzania opisanego sposobu zrównowazania. Umozliwia on po cyklicznym przestawieniu smig rozlozenie (powstajacego wskutek tego nowego nie¬ zrównowazenia na dwie równe co do wiel¬ kosci skladowe N i Nt oraz okreslenie ich wielkosci i kierunku droga czysto mecha¬ niczna, to jest bez koniecznosci przeprowa¬ dzania w tym celu rachunku.Przyrzad sklada sie z pierscienia 1, za¬ kleszczonego na wale W do zrównowaza¬ nia oraz z ramion 2, 3 i 4 z jednakowymi podzialkami. Uklad ramion dobiera sie' w zaleznosci od stosowanego kata przesta¬ wienia a smig oraz musi byc przeprowa¬ dzony tak, aby ramiona 3 i 4 tworzyly mie¬ dzy soba kat (180—a)° oraz aby jego dwu¬ sieczna byla utworzona przez wyobrazal- ne prostolinijne przedluzenie ramienia 2.Na ramieniu 2 jest nasadzony ciezarek do zrównowazania 5, przesuwany na podzial- ce, podczas gdy ramiona 3 i 4 dzwigaja po jednym przesuwanym ciezarku do zrówno¬ wazania 6 i 7. Ciezarki 6 i 7 sa jednakowe co do wielkosci, bedac obliczone tak, aby oba razem wyrównaly moment obrotowy w stosunku do walka W do zrównowazania, wywolany-ciezarkiem 5, gdy oba dzialaja na tym samym pólramieniu, co i ciezarek 5, to jest stosunek ciezarka 5 do ciezarka 6 lub 7 jest okreslony zaleznoscia V2 ciezarka 5 180 — a° — — cos . ciezarek 6 (lub 7) * 2 Poniewaz jako kat przestawiania a wchodzi w rachube tylko odstep katowy dwóch gwiazdowych ramion piasty lub je¬ go wielokrotnosc, przeto przy przyrzadzie, który jest przeznaczony np. do zrównowa¬ zania smigiel trójsmigowych, kat ten wy¬ nosi 60°, bedac zawarty miedzy ramiona¬ mi 3 i 4, oraz ciezar ciezarków 6 i 7 po polowie ciezarka 5, podzielonego przez cos. 30°. Jezeli ciezar ciezarka 5 wynosi np. 100 g, wówczas ciezary ciezarków 6 i 7 musza wynosic po ^ g — 58 g.COS « ó\J Jezeli opisany przyrzad do zrównowa¬ zania zostanie nasadzony na wal do wy¬ wazania zrównowazonego smigla, na któ¬ rym ponownie zostalo wytworzone nie- zrównowazenie przez cykliczne przestawie¬ nie jego smig, oraz nowe niezirównowaze- nie zostalo wyrównane przy pomocy cie¬ zarka 5, przestawionego o 180° wzgledem wypadkowej nowego niezrównowazenia, wówczas, nastawiajac ciezarki 6 i 7 na ten sam znak podzialki, jaki wynika z nasta¬ wienia ciezarka 5, daja sie wywolac dwa dalsze niezrównowazenia, jezeli jedno zo¬ stanie wyrównane na piascie, a drugie na smigach smigla. Które z dwóch niezrówno- wazen nalezy wyrównac na piascie, a któ¬ re na smigach, zalezy to od kierunku obro¬ tu zastosowanego cyklicznego przestawie¬ nia smig. Jezeli cykliczne przestawienie smig mialo miejsce np. w kierunku ruchu wskazówki zegara, wówczas niezrównowa- zenie, majace byc wytworzone ciezarkiem 6 na ramieniu 3, nalezy wyrównac na pia¬ scie smigla, a niezrównowazenie, majace byc wytworzone ciezarkiem 7, na smigach.Opisany sposób zrównowazania nadaje sie nie tylko do smigiel, lecz równiez do kazdego ciala obrotowego, skladajacego sie z piasty oraz z czlonów, umieszczonych na piascie i dajacych sie przestawiac cyklicz¬ nie, o w przyblizeniu takim samym dziala¬ niu mas. PL