Wynalazek dotyczy urzadzen do wy¬ miany ciepla, skladajacych sie z przewo¬ dów, w których obiega czynnik wewnetrzny (np. woda, para, prad elektryczny itd ), oraz z zebeirek lub skrzydelek, pozostaja¬ cych w zetknieciu z zewnetrznym czynni¬ kiem, np. z powietrzem. W tego rodzaju urzadzeniach do wymiany ciepla do nada¬ wania kierunku zewnetrznemu czynnikowi nadaja sie zwlaszcza poprzecznie osadzone, cienkie, plytkowe i zaopatrzone w otwory powierzchnie wymiany ciepla, które, posia¬ dajac bardzo nieznaczne wymiary w kierun¬ ku przeplywu' zewnetrznego czynnika, leza równolegle do osi przewodów, prowadza¬ cych wewnetrzny czynnik, oraz sa polaczo¬ ne z tymi przewodami jako zeberka podluz¬ ne lub pletwy. Tego rodzaju powierzchnie wymiany ciepla moga skladac sie z plytek z otworami lub z grup delikatnych czlonów drucianych lub paskowych (np. z siatek drucianych), przy czym wykazuja one oprócz nieznacznego ciezaru delikatnych czlonów paskowych w stosunku do ich po¬ wierzchni jeszcze duza zalete pod wzgle¬ dem cieplnym. Ze wzgledu na skuteczna wymiane ciepla korzystna jest przede wszystkim ta okolicznosc, ze powierzchnia, powodujaca wymiane ciepla, posiada bar¬ dzo maily wymiar w kierunku poprzecznego przeplywu zewnetrznego czynnika. Prze¬ noszenie ciepla jest mianowicie tym korzyst¬ niejsze, im wieksza otrzymuje sie prze¬ cietna, obliczona ze wzgledu na powierzch¬ nie grzejna, uzytecznej róznicy temperatu¬ ry miedzy grzejnikiem a powietrzem. Od¬ powiednio do tych warunków uzyskuje sie korzystne przenoszenie ciepla, gdy po-szczególne oddzielone ilosci zewnetrznego czynnika beda opuszczaly wymiennik cie¬ pla mozliwie krótka droga i przy nieznacz¬ nym ogrzaniu sie. Nalezy przy tym zwrócic jeszcze uwage na to, ze w zwyklych urza¬ dzeniach do wymiany ciepla, w których zewnetrzny czynnik musi stykac sie z po¬ wierzchniami wymiany ciepla na drodze wzlglednie dlugiej, wzdluz powierzchni, przenoszacych cieplo, powstaje warstwa powietrzna, bedaca izolatorem ciepla( war¬ stwa graniczna Prandtschego), Warstwa ta jest tym grubsza, im dluza jest powierzch¬ nia wytmiany ciepla, zmniejsza wiec znacz¬ nie ilosc przewodzonego ciepla. Przeciw¬ nie dzieki wspomnianym cienkim plytko¬ wym powierzchniom z otworami, przy któ¬ rych jest bardzo krótka droga przeplywu zewnetrznego czynnika, unika sie tworze¬ nia sie wspomnianej izolujacej cieplnie warstwy powietrznej oraz uzyskuje sie znacznie wiekszy wspólczynnik przewodze¬ nia ciepla.Celem wynalazku jest ulepszenie tego rodzaju urzadzen do wymiany ciepla, a mianowicie wykonanie w prosty sposób po¬ wierzchni wymiany ciepla przy malym zu¬ zyciu materialów i uzyskaniu wiekszej wy¬ miany ciepla przy jednoczesnej latwej mo¬ zliwosci oczyszczania.Urzadzenie do wymiany ciepla wedlug wynalazku posiada czlony zaluzjowe, omy¬ wane zewnetrznym czynnikiem, np. powie¬ trzem i wykonane w postaci wciec plytko¬ wych i wygiec z plaszczyzny, jednak bar¬ dzo drobnych i waskich pasków. Czlony te odznaczaja sie tym, ze sa odgiete naokolo swych krawedzi podluznych, lezacych we wspólnej plaszczyznie, równoleglej do osi przewodów wewnetrznego, czynnika (np. do rur z ciepla woda), oraz bocznymi cze¬ sciami sa polaczone z plytkami, lezacymi po jednej stronie plaszczyzny, przy czym boczne czesci kolejnych wystepów sa po¬ laczone korzystnie bezposrednio (bez pa¬ sków posrednich) ze soba, plytki zas otrzy- iriuja cieplo ód przewodów wewnetrznego czynnika.Dzieki temu wykonaniu urzadzenie do wymiany ciepla wedlug wynalazku posia¬ da nastepujace znaczne zalety w porówna¬ niu z powierzchniami wymiany ciepla z pro¬ stymi otworami, a nawet skosnymi otwora¬ mi, jednak o duzychi szerokich rozmiarach.Podczas gdy w przypadku powierzchni wymiany ciepla, zaopatrzonych w proste otwory, traci sie duza czesc materialu na plytki w postaci odpadków, to przy po¬ wierzchniach wymiany ciepla wedlug wy¬ nalazku, w których otwory sa wykonane za pomoca wygiecia czesci plytkowych, nie ma zasadniczo odpadków oraz cala po¬ wierzchnia plytek jest wykorzystana do wymiany ciepla, a nawet dzieki wygietym wystepom wzglednie ich bocznym czesciom zostaje jeszcze zwiekszona znacznie pier¬ wotna piwierzchnia plytki; przy zastosowa¬ niu wynalazku do kazdego rodzaju urza¬ dzen dq wymiany ciepla, w których prze¬ wody, po których krazy czynnik wewnetrz¬ ny (np. woda ciepla), sa wykonane z rur rozprowadzajacych i z rur zbiorczych, uzyskuje sie równiez oszczednosc na tych rurach; jest mianowicie rzecza jasna, ze im czesci plytkowe rury o pewnej dlugosci po¬ siadaja wieksza powierzchnie wymiany cie¬ pla, tym mniej rur jest wymaganych do uzyskania okreslonej wymiany ciepla. Pod¬ czas gdy w przypadku powierzchni wymia¬ ny ciepla o zwyklych otworach wyciete cze¬ sci sa strata czynnej powierzchni ze wzgle¬ du na przewodzenie ciepla, to przy po¬ wierzchni wymiany ciepla wedlug wynalaz¬ ku dzieki wygieciu przez wytlaczanie z blach czesci plytkowych cala pierwotna po¬ wierzchnia plytek moze byc wykorzystana do przewodzenia ciepla. Czesci plytkowe, znajdujace sie miedzy przewodami we¬ wnetrznego czynnika i polaczone z nimi ze wzgledu na przewodzenie ciepla, dzialaja jako zeberka podluzne, które tym wiecej przyczyniaja sie do wymiany ciepla, im — 2bardziej ich temperatura rózni sie od tem¬ peratury przewodów. W przypadku umie¬ szczenia przewodów w pewnej odleglosci temperatura plytki tym bardziej zbliza sie do temperatury przewodu, im wiekszy jest jego przekrój, bedacy do rozporzadzenia w kierunku prostopadlym do przewodów w celu odprowadzania z nich ciepla. Zaluzjo¬ we czlony wedlug wynalazku sa polaczone czesciami bocznymi z paskami plytkowymi bez otworów, polaczonymi z przewodami i posiadajacymi taki sam przekrój, jak glówne czesci czlonów zaluzjowych, tak iz cieplo jest odprowadzane bez przerwy* Tam, gdzie powierzchnie wymiany ciepla sa przeciete równolegle do przewodów, do przewodzenia ciepla ma sie do rozporza¬ dzenia w kazdym miejscu caly przekrój pierwotny. Jest rzecza bardzo wazna, aby powierzchnie wymiany ciepla stawialy mo¬ zliwie maly opór dla przeplywu zewnetrz¬ nego czynnika tak, aby tein ostatni mial mo¬ zliwie duzy swobodny przekrój przeplywu.Równiez jest rzecza wazna, zwlaszcza przy grzejnikach pokojowych, w których prze¬ plyw powietrza jest powodowany róznica w ciezarze wlasciwym zimnego i ogrzane¬ go powietrza, aby danemu . przekrojowi przeplywu odpowiadala mozliwie duza po¬ wierzchnia wymiany ciepla. Dzieki wygie¬ ciu elementów zaluzjowych w drobne wa¬ skie paski mozliwe jest osiagniecie obu ce¬ lów, tj. zastosowanie duzej powierzchni wymiany ciepla przy duzym swobodnym przekroju przeplywu, zwlaszcza przy ko¬ rzystnym ukladzie, w którym boczne czesci poszczególnych zaluzjowych wystepów sa polaczone bezposrednio ze soba bez po¬ srednictwa pasków. W przypadku po¬ wierzchni wymiany ciepla, umieszczpnych pionowo lub prawie pionowo, powietrze na¬ plywajace jest odchylane w korzystny spo¬ sób, przeplywajac przez powierzchnie wy¬ miany ciepla, przy pomocy wystepów za¬ luzjowych, skierowanych Ukosnie lub ku górze do kierunku przeplywu. Powierzeb- nie wymiany ciepla wedlug wynalazku po¬ siadaja duza wytrzymalosc, gdyz wygiete czesici plytkowe, tworzac kat z pierwotna plaszczyzna plytek oraz zwiazane bokami z ta plaszczyzna, posiadajja duzy moment wytrzymalosciowy wzgledem sil, prostopa¬ dlych do plaszczyzny plyt. Powierzchnie wymiany ciepla wedlug wynalazku moga byc latwo oczyszczane, gdyz wszystkie wy¬ stepy zaluzjowe sa wygiete po tej saimej stronie plyty, podczas gdy druga strona plyty jest gladka, a zatem ruch narzedzia do oczyszczania nie jest ultrudniony przez bfzegi wystajace. Wreszcie dzieki wspom¬ nianemu wygieciu na jedna strone plasz¬ czyzny wystepów naokolo ich krawedzi, le¬ zacych w pierwotnej plaszczyznie plyty, wystepy zaluzjowe moga byc sporzadzane latwo droga maszynowa w sposób nizej opisany.Wedlug dalszego korzystnego wykona¬ nia wynalazku powierzchnie wymiany cie¬ pla nie sa umieszczone na wspólnej plasz¬ czyznie, lecz sa uksztaltowane calkowicie lub czesciowo w postaci pozaginanej lub powyginanej powierzchni, np. powierzchni, wygietej zygzakowo lub falisto. Dzieki te¬ mu wymiennik, ciepla moze byc stosowany z powierzchniami wymiany ciepla, zajmu¬ jacymi o wiele mniej przestrzeni. Takze oslona lub rama, w której jest osadzony wymiennik ciepla, moze byc mniejsza, a za¬ tem tansza, oraz przy pewnej powierzchni wymiany ciepla jest wymagana o wiele krótsza rura zbiorcza na czynnik we¬ wnetrzny.Na rysunku przedstawiono dwie ko¬ rzystne postacie wykonania urzadzenia do wymiany ciepla wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia urzadzenie czescio¬ wo z boku, a lig. 2 podaje jego prostopadly przekrój wzdluz linii II—II na fig. 1; fig. 3 — czesc grupy czlonów zaluzijowych w perspektywicznym widoku z przodu, a fig. 4 — w przekroju prostopadlym w zwiek¬ szonej podzialce; fig. 5 — schematycznie — 3 —rodzaj i sposób maszynowego wytwarzania plyt do wyimany ciepla wedlug wynalaz¬ ku; fig. 6 — schematyczny poziomy prze¬ krój drugiej postaci wykonania urzadzenia z plytami do wymiany ciepla, zestawiony¬ mi z powierzchni zagietych lulb wygietych zygzakowato.Na fig. 1 i 2 cyfra 1 oznaczono poprze¬ cinane plyty do wymiany ciepla* wykona¬ ne w opisany nizej sposób i zaopatrzone w wystepy zaluzjowe, a cyfra 3 rure, rozpro¬ wadzajaca czynnik wewnetrzny, polaczona ze wzgledu na przewodzenie ciepla z tymi plytami. Cyfra 4 oznaczono górna rure zbiorcza, polaczona z koncem rury rozpro¬ wadzajacej 3. Plyty 1 moga byc polaczo¬ ne z rurami 3, 4 za pomoca lutowania lub spawania, a to w celu zapewnienia styku metalicznego miedzy tymi czesciami. Cze¬ sci te moga byc jednak wykonane w calo¬ sci z jednej sztuki w ten sposób, ze pelno- scienne czesci plyty / zamiast w postaci rur 3, 4 zostana zgiete w ksztalt rury. Jak to uwidoczniono w szczególnosci na fig. 2 odnosnie rury zbiorczej 4 w miejscach po¬ laczenia czesci plytkowych, tworzacych ru¬ ry, sa przewidziane przy tym paski do lu¬ towania lub spawania 6 jako brzegi uszczel¬ niajace.Czlony zaluzjowe 2 plyty 1 do wymia¬ ny ciepla, przedstawione w zwiekszonej podzialce na fig. 3 i 4, sa wykonane tak, ze w plycie 1 wzdluz czesci liniowych 8 (w pewnym odstepie nad i obok siebie) jest wykonane proste wciecie oraz czesci plyt" kowe lub pióra, znajdujace sie nad tymi wcieciam, sa w taki sposób wytloczone z plaszczyzny plyty /, ze powstaja wystepy, tworzace razem zaluzjowe grupy czlonów, przy czym kazdy taki wystep tworzy soba dach pólsiodelkowy, skladajacy sie z ukos¬ nie wystajacej ku górze powierzchni 2 i z dwóch bocznych plaszczyzn, prostopa¬ dlych do plyty 1 i posiadajacych np. po¬ stac trójkatów 9. Za kazda czescia plytko¬ wa 2 tworzy sie otwór lub kanal 10, przy czym zewnetrzny czynnik, np. powietrze, przeplywajac miedzy kazdymi dwiema znajdujacymi sie nad soba czesciami plyt¬ kowymi 2, jest korzystnie w taki sposób odchylany kanalami 10, ze opliikuje ze¬ wnetrzna powierzchnie wystepu 2, 9 i we¬ wnetrzna powierzchnie innego wystepu, a zatem styka sie z gladka dziurkowana plyta o zwiekszonych czesciach powierzch¬ ni wymiany ciepla. Jak wspomniano wyzej, wystepy zaluzjowe 2 sa wykonane sposo¬ bem maszynowym, a to ze wzgledu na to, ze chodzi tu o liczne delikatne czlony pas¬ kowe. Jak przedstawiono na fig. 5, mozna to wykonac w jednym zabiegu za pomoca prostej prasy A, B, wykonanej jednoczes¬ nie jako nozyce. Przy pomocy krawedzi tnacej a górnej czesci A prasy i wspólpra¬ cujacej z nia krawedzi tnacej a2 nierucho¬ mej dolnej czesci B w plycie / wykonywa sie wspomniane wyzej wciecie 8 (fig. 3).W czasie tego samego skoku prasy górna czesc A, zblizajaca sie do dolnej czesci B, powoduje wygiecie czesci plytkowej lub wystepu 2 okolo swej krawedzi podluznej 7, jak to oznaczono linia 2' na fig. 5. Z le¬ wej strony krawedzi al9 a2 prasy widac pierwotna plyte 7, a z prawej strony goto¬ wa powierzchnie wymiany ciepla. Poszcze¬ gólne zaluzjowe grupy czlonów powstaja wskutek przesuwania plyty 1 na prawo.Przy pomocy narzedzia, skladajacego sie z kilku nozy, mozna wytwarzac od razu do¬ wolne grupy czlonów zaluzjowych.W postaci wykonania wedlug fig. 6 ply¬ ty la do wymiany ciepla, znajdujace sie miedzy rurami rozprowadzajacymi 3 i wy¬ konane w opisany sposób, sa rozmieszczo¬ ne w postaci zagietych zygzakowato lub np. falisto powierzchni o czlonach zaluzyjnych 2 wedlug fig. 2, dzieki czemu moga byc przewidziane duze powierzchnie wymiany ciepla o nieznacznym zapotrzebowaniu przestrzeni, — 4 — PL