Wynalazek dotyczy uchwytu do zacis¬ kania narzedzia tnacego, np. noza tokar¬ skiego, ustawianego pod róznymi katami w komorze imadlowej przy pomocy jednolite¬ go lub dzielonego klina.Przy zmianie kata ciecia za pomoca zmiany klina zmienia sie w pewnej mierze przy zastosowaniu tego typu uchwytów równiez wysokosc krawedzi ciecia narze¬ dzia tnacego. Pochodzi to czesciowo wsku¬ tek róznych grubosci klina, a czesciowo wskutek zmienionego kata zaciskania. Gdy nawet wysokosc krawedzi ciecia nie rózni sie przy pewnych nastawianiach, to jednak dotychczas zawsze uskuteczniano wyrów¬ nanie za pomoca zmiany blachy na pod¬ kladke na zacisnietym walku uchwytu, aby krawedz tnaca narzedzia osiagnela wyso¬ kosc, odpowiadajaca srodkowi obrabianego przedmiotu. Przy obrabianiu stali kra¬ wedz tnaca musi jednak stykac sie z przed¬ miotem nieco ponad jego srodkiem, a mia¬ nowicie az do jednej setnej czesci srednicy przedmiotu.Dotychczas trzeba bylo duzej liczby blach na podkladki o mozliwie wszystkich grubosciach, wymaganych do nastawiania uchwytu na wlasciwe wysokosci ciecia, przy czym nie zawsze wlasciwa wysokosc mogla byc uzyskana przez nakladanie na siebie blach. Przy stosowaniu narzedzi tnacych z twardego metalu dochodzi jeszcze i to, zewlasciwa wysokosc ciecia nie moze byc uzy¬ skana przez szlifowanie narzedzia, gdyz jest ono zbyt wartosciowe dla tego rodzaju dopasowywali. Oprócz tego przy tych na¬ rzedziach tnacych z twardego metalu musi byc bardzo dokladnie utrzymywane nasta¬ wienie wysokosci ciecia. Przy stosowaniu narzedzi tnacych z twardego metalu uchwyt noza tokarskiego musi byc prócz tego moc¬ no zacisniety w suporcie plasko wygladzo¬ na powierzchnia przyporu, aby w czasie pracy nie powstawaly zadne przesuniecia Nie osiaga sie jednak tego rodzaju nasta¬ wienia przy stosowaniu podkladek z bla¬ chy.Wynalazek umozliwia wiec ustawianie uchwytu narzedziowego posrodku srednicy przedmiotu lub nieco powyzej bez stosowa¬ nia podkladek z blachy, a wiec bez chwilo¬ wego wyjmowania z suportu przy zmienio¬ nym kacie zacisku lub przy przedmiocie z innego materialu.Przy takim uchwycie narzedziowym sto¬ suje sie osobna czesc zaciskowa, która mozna przestawiac i ustalac co do wyso¬ kosci wzgledem walka uchwytu.Najlepiej jest, gdy czesc zaciskowa jest prowadzona na walku przy pomocy prowa¬ dnicy w ksztalcie jaskólczego ogona, której boki, zaopatrzone w powierzchnie slizgo¬ we, wspólpracuja z powierzchniami slizgo¬ wymi, wykonanymi na czesci zaciskowej po obu stronach i na powierzchni czolowej konca walka.Przestawianie czesci zaciskowej wzgle¬ dem walka odbywa sie przy pomocy trzpie¬ nia nastawczego, zaopatrzonego w nasad¬ ke, przy czym trzpien ten jest wsrubowany w otwór prowadniczy, wywiercony w wal¬ ku miedzy jego powierzchniami slizgowymi równolegle do tych powierzchni, nasadka zas jego moze posuwac sie podluznie w gór¬ nej czesci otworu oraz wchodzi w zlobek, wykonany poprzecznie do kierunku podluz¬ nego trzpienia nastawczego w czesci zacis¬ kowej.Zamocowywanie czesci zaciskowej wzgle¬ dem walka odbywa sie przy pomocy sru¬ by nastawczej, która poprzecznie do kie¬ runku przestawiania czesci zaciskowej jest przeprowadzona przez szczeline, wykonana w bokach prowadniczych tej czesci, i przez otwór walka i której glówka jest wpuszczo¬ na w bok prowadniczy, sasiadujacy z na¬ rzedziem.Sruba nastawcza, zaopatrzona na swym wolnym koncu w nakretke, moze byc za¬ bezpieczona przed przekrecaniem sie przy pomocy bocznych splaszczen swej glówki, umieszczonej w wydrazeniu szczeliny.Uchwyt narzedzia wedlug wynalazku ma te zalete, ze zbedne sa wszystkie pod¬ kladki z blachy, przy czym nastawianie na¬ rzedzia tnacego na wlasciwa wysokosc kra¬ wedzi ciecia moze byc uskuteczniane nie tylko w sposób prostszy, ale równiez w spo¬ sób dokladniejszy. Nastawianie moze byc uskuteczniane w czasie, gdy uchwyt jest za¬ cisniety w suporcie, a narzedzie tnace w uchwycie.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, a mianowicie: fig. 1 podaje czesciowy widok z góry uchwytu narzedzia, fig. 2 — widok czesciowy tegoz od strony zaciskania narzedzia tnacego, fig. 3 — widok czesciowy uchwytu od stro¬ ny przeciwnej niz na fig. 2, fig. 4 — przekrój czesciowy przez uchwyt w poloze¬ niu ustalonym, fig. 5 — przekrój czesciowy przez uchwyt wedlug fig. 4 w innym polo¬ zeniu ustalonym, fig. 6 — czesciowy prze¬ krój przez uchwyt w innej postaci wykona¬ nia i fig. 7 — czesciowy widok z góry uchwytu w jeszcze innej postaci wyko¬ nania.Uchwyt narzedzia sklada sie zasadniczo z walka a i z lba zaciskowego b jako ima¬ dla, ograniczonego scianami, w którym jest zakleszczone srubami e narzedzie tnace c przy zastosowaniu klinów wkladkowych d, di. Leb zaciskowy b jest wodzony przy pomocy prowadnicy w ksztalcie ogona — 2 —jaskólczego na walku c, którego boki pro¬ wadnicze 61, 62, zaopatrzone w powierzch¬ nie slizgowe, wspólpracuja z powierzch¬ niami slizgowymi, wykonanymi na lhie za¬ ciskowym jedynie £0 obu stronach i na po¬ wierzchni czolowej konca ci walka, W celu przestawiania czesci zacisko¬ wej 6 wzgledem walka a, w koniec ai wal¬ ka miedzy jego powierzchniami slizgowymi i równolegle do nich jest wsrubowany trzpien nastawczy /, zaopatrzony w na¬ sadke fu Otwór ki przy koncu ci walka dla trzpienia nastawczego / jest zaopatrzo¬ ny w dolnej czesci w gwint k, w który jest wsrubowany trzpien nastawczy /. iW swej górnej czesci otwór k, ki jest rozszerzony, a w rozszerzenie wchodzi nasadka fu W przedstawionym przykladzie wy¬ konania trzpien nastawczy / jest umiesz¬ czony w poblizu czolowej strony konca ai walka, a mianowicie w taki sposób, aby na¬ sadka fi wystawala poza powierzchnie slizgowa, utworzona przez ten bok czolo¬ wy. Wystajaca czesc nasadki fi wchodzi w zlobek g, wykonany poprzecznie do kie¬ runku podluznego trzpienia nastawczego / w odpowiedniej powierzchni slizgowej lba 6.Przy przestawianiu trzpienia nastaw¬ czego / pozostaje on w swym polozeniu Wzgledem lba 6, które jest okreslone na¬ sadka fi, wchodzaca w zlobek g. Tak wiec leb zaciskowy b zmienia razem z trzpie¬ niem nastawczym / przy przestawianiu te¬ go ostatniego polozenie wzgledem walka a, mocno zacisnietego i niezmiennego. Do¬ bierajac odpowiedni (gwint, mozna obrac odpowiednio dokladne lub z grubsza na¬ stawienie lba zaciskowego b wzgledem wal¬ ka a* Zamocowanie lba b wzgledem walka a odbywa sie przy pomocy sruby nastawczej h, która poprzecznie do kierunku przesta¬ wiania lba zaciskowego b jest przeprowa¬ dzona przez szczeline i, wykonana w bo¬ kach prowadniczych 61, 62 lba, i przez otwór walka. Glowica hi tej sruby na¬ stawczej h jest wpuszczona w wydrazenie szczeliny i w boku prowadniczym 62, sasia¬ dujacym z narzedziem. Na swym wolnym koncu sruba nastawcza h jest zaopatrzona w nakretke /12. Przy dociaganiu nakretki A2 koniec ai walka zostaje zakleszczony miedzy bokami 61, 62 lba zaciskowego 6.W tym ustalonym pozoleniu lba b nie jest mozliwe jego przestawienie. yV celu przestawienia wysokosci krawedzi tnacej narzedzia, musi byc przeto rozluzniona na- sampirzód nakretka fi2 sruby nastawczej i dopiero sruba na trzpieniu nastawczym / leb b zostaje przesuniety ku górze lub na dól wzgledem walka. Po przesunieciu zo¬ staje ponownie dociagnieta nakretka hi sruby nastawczej h. Do przestawiania trzpienia nastawczego / i do rozluzniania i dociagania srub e, którymi jest zamoco¬ wane narzedzie, mozna stosowac np. klucz czworokatny, który pasuje zarówno dla srub e, jak równiez dla trzpienia nastaw¬ czego /, zaopatrzonego w taki sam czwo- rograniastoslup.Oczywiscie, ze równiez jest rzecza moz¬ liwa zastosowac dowolnie inna prowadni¬ ce niz w ksztalcie ogona jaskólczego, np* taka prowadnicei, przy (której koniec ai walka jest wykonany czesciowo cylindrycz¬ nie i spoczywa w odpowiednim lozu pro¬ wadniczym lba zaciskowego.Równiez jest rzecza mozliwa uskutecz¬ niac inaczej, niz opisano uprzednio prze¬ stawianie lba zaciskowego na walku. Tak np. przestawianie moze byc uskuteczniane wedlug fig. 6 przy pomocy sruby nastaw¬ czej /', osadzonej obrotowo, lecz nie prze¬ suwnie wzgledem walka w otworze w kon¬ cu walka, który z jednej strony jest otwar¬ ty w kierunku podluznym na wprost po¬ wierzchni slizgowej lba zaciskowego. Przez podluzny otwór w walku przechodzi na¬ sadka m, zaopatrzona czesciowo w gwint przeciwny i umieszczona na odpowiedniej powierzchni slizgowej lba zaciskowego. — 3 —Przekrecenie w walku a sruby /', która wkreca sie w czesc nagwintowana nasadki m, powoduje wówczas przestawienie sie lba zaciskowego wzgledem walka, W rze¬ czywistosci przy tej postaci wykonania glówka sruby f musi byc w specjalny spo¬ sób zaopatrzona np. w wewnetrzny czwo- rograniastoslup, poniewaz sruba V razem z walkiem znika w lozysku prowadniczym lba zaciskowego. PL