Najdluzszy czas trwania patentu do 1 wrzesnia 1957 Stosowane podczas nurkowania urza¬ dzenia hamulcowe, które moga byc otwie¬ rane na ksztalt parasola za usterzeniem samolotu, sa opisane w patencie nr 30 780.W patencie tym przewidziano tytulem przykladu wykonanie, wedlug którego punkty, dookola których wahaja sie klapy hamulcowe, sa umocowane na tylnym kon¬ cu kadluba samolotu nieprzesuwnie, pod¬ czas gdy drazki uruchamiajace powoduja, przesuwajac sie, wysuwanie sie klap ha¬ mulcowych na zewnatrz w polozenie ro¬ bocze, a koniec kadluba samolotu wraz z miejscami osadzenia klap hamulcowych jest przesuwany w tyl w celu chowania klap hamiulcowych z powrotem.Wynalazek niniejszy stanowi w jednym z istotnych swych punktów odchylenie od takiego wykonania mechanizmu urzadzenia hamulcowego. W przeciwienstwie do pa¬ tentu nr 30 780 wedlug patentu niniejsze¬ go' podstawy klap sa posuwane w kierunku *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazcami sa: p. Franz Bottling w Friedrichshafen a. B.-Manzell oraz p- Hubert Wdhner w Friedrichshafen a. B.przeciwnym kierunkowi przeplywu po¬ wietrza a równoczesnie odciazenie po¬ trzebnego do tego celu mechanizmu nape¬ dowego osiaga sie przez to, ze drazki uru¬ chamiajace klap przymocowuje sie do klap w przyblizeniu w punkcie, odpowiadaja¬ cym srodkowi powierzchni, na która dziala parcie powietrza.Przeguby klap hamulcowych sa umiesz¬ czone na jednej wspólnej obsadzie, osadzo¬ nej przesuwnie w prowadnicy. Prowadnica ta jest wbudowana sztywno w kadlub sa¬ molotu j konczy sie w tylnym koncu kad¬ luba. Korzystnie jest nadac jej postac lek¬ kiego1 rusztowania, wykonanego z pretów i katowników; dzieki swemu przekrojowi poprzecznemu prowadnica ta posiada bar¬ dzo duza wytrzymalosc na zginanie oraz skrecanie, co w nalezyty sposób uwzgled¬ nia warunki, panujace podczas nurkowania oraz przede wszystkim podczas wyprowa¬ dzania samolotu z lotu nurkowego. Drazki, przymocowane przegubowo do klap na ich stronach wewnetrznych, nie sa osadzone swymi koncami przeciwleglymi (wolnymi) tak, aby mogly byc przesuwane wzdluz sa¬ molotu, lecz sa umocowane za pomoca przegubów nieruchomo na kadlubie lub na prowadnicy. Drazki te wysuwaja klapy ha¬ mulcowe na zewnatrz, skoro tylko wzmian¬ kowana obsada, slizgajaca sie po pro¬ wadnicy, zostanie przesunieta ku przodowi samolotu. W ten sposób umozliwione zo¬ staje zmniejszenie liczby czesci ruchomych urzadzenia oraz zwiazane z tym znaczne zmniejszenie wagi urzadzenia przy jedno¬ czesnym osiagnieciu znacznej sztywnosci, spowodowanej ksztaltem prowadnicy.Ponadto urzadzenie (hamulcowe wedlug wynalazku jest zbudowane tak, ze zespól drazków uruchamiajacych prawie calkowi¬ cie przejmuje na siebie dzialanie parcia powietrza, mechanizm zas, sluzacy do przesuwania obsady przegubów klap, jest prawie wcale nie obciazony. Osiaga sie to przez przymocowanie przegubowe kazdego z drazków w takim miejscu, po którego obu stronach dzialaja jednakowe sily parcia powietrza.Nalezy równiez liczyc sie z tym, ze w okolicznosciach nie sprzyjajacych, np. wskutek wytwarzania sie wirów powietrz¬ nych z tylu za urzadzeniem hamulcowym, uzywanym podczas nurkowania, wzglednie wskutek uszkodzen, spowodowanych ob¬ strzalem, klapy hamulcowe zaczna drgac i drgania te beda przenosily sie na zakon¬ czenie kadluba samolotu. Aby uniknac ja- kichkolwidc badz uszkodzen z tego powo¬ du, wynalazek niniejszy przewiduje moz¬ nosc odrzucania prowadnicy wraz z osa¬ dzonymi na niej klapami hamulcowymi i przynaleznymi do nich narzadami nape¬ dowymi.Fig. 1 przedstawia w przekroju zakon¬ czenie 1 kadluba samolotu oraz umoco¬ wane w nim rusztowanie prowadnicze 2 z koncem 3 kadluba samolotu. Po szynach rusztowania prowadniczego 2 przesuwa sie obsada 4 klap, na której obwodzie umo¬ cowane sa przegubowo klapy hamulcowe 5.W miejscach 6 do klap przymocowane sa przegubowo drazki pociagowe 7, które w miejscach 8 sa równiez przegubowo przy¬ mocowane do rusztowania 2. Skoro tylko obsada 4 klap hamulcowych zostanie prze¬ sunieta w kierunku lotu, to jest na fig. 1 z prawa na lewo, po rusztowaniu prowad- niczym 2, to klapy 5 zostana rozsuniete przymusowo naciskajacymi na nie draz¬ kami 7. W polozeniu koncowym klapy zaj¬ muja polozenia 5', drazki pociagowe— po¬ lozenia 7', a obsada klap — polozenie 4\ Naped obsady klap uksutecznia sie w sposób nastepujacy. Silnik elektryczny 9 obraca srube napedowa 10, polaczona z nim za pomoca sprzegla i osadzona w lo¬ zyskach w rusztowaniu prowadniczym 2.Na tej srubie napedowej osadzona jest na.- kretka 11, która za pomoca linek lub lan¬ cuchów 12, obiegajacych krazki 13, jest polaczona kinematycznie z obsada 4 klap — 2 —hamulcowych. Jezeli nakretka 11, zabez¬ pieczona od obracania sie, zacznie wskutek obracania sruby napedowej posuwac sie w kierunku odwrotnym do kierunku lotu w polozeniu 11*9 to obsada klap zostaje przesunieta jednoczesnie w polozenie 4' i powoduje wysuniecie sie klap hamulco¬ wych. Jak juz bylo zaznaczone na wste¬ pie, miejsca przymocowania 6 drazków po¬ ciagowych sa obrane tak, ze na obie czesci powierzchni klap, lezace na obydwóch stro¬ nach tych miejsc, dziala jednakowe parcie powietrza oplywajacego kadlub samolotu.Fig. 2 przedstawia w zwiekszonej po- dzialce przekrój poprzeczny rusztowania prowadniczego 2 wzdluz linii // — // na fig. 1 i ma na celu wyjasnienie, jak mozna korzystnie rozmiescic mechanizm linowy lub lancuchowy w tym rusztowaniu. Na tej figurze, jak na fig. 3, zastosowane sa te sa¬ me oznaczenia cyfrowe, co i na fig. 1. Fig. 3 przedstawia widok z boku, w kierunku strzalki P na fig. 1, mechanizmu do od¬ rzucania urzadzenia hamulcowego.W celu umocowania rusztowania pro¬ wadniczego 2 w sposób umozliwiajacy od¬ rzucanie urzadzenia hamulcowego, sa umieszczone w czterech miejscach na kad¬ lubie samolotu ucha podwójne 14, w które wsuniete zostaja ucha 15 rusztowania pro¬ wadniczego. Polaczenie tych uch ze soba osiaga sie za pomoca sworzni lacznikowych 16. Sworznie te sa za pomoca drazków 17 polaczone przegubowo z tarcza rozrzadcza 18. Tarcza ta jest wyposazona na jednej stronie w sztywno polaczona z nia dzwig¬ nie 19, doi której przymocowana jest linka 20, biegnaca po krazku 21 i poruszana przez pilota. Skoro linka 20 zostanie po¬ ciagnieta, to tarcza 18 obróci sie w kierun¬ ku wskazanym strzalka Q. Przez to< swo¬ rznie lacznikowe 16 zostaja wyciagniete z uch 14 i 15 i cale urzadzenie hamulcowe zostaje odlaczone od kadluba samolotu.Przewody, doprowadzajace prad do silni¬ ka, sa wyposazone w wylacznik wtyczko¬ wy, który przy odlaczaniu silnika powo¬ duje natychmiastowe rozlaczenie sie prze¬ wodów elektrycznych. PL