Okreslenie zmiennej wydajnosci rurki Venturi'ego odbywa sie, jak wiadomo, za posrednictwem manometru róznicowego, przylaczonego do rurki w dwóch róznych miejscach. Wysokosc slupa cieczy, odczy¬ tywana bezposrednio na podzialce lub przenoszona mechanicznie, magnetycznie lub elektromagnetycznie na wskazówke, przesuwajaca sie wzdluz podzialki naze- wnatrz komory tlocznej, daje miare ilosci cieczy przeplywajacej w jednostke czasu.Do elektromagnetycznego przenoszenia po¬ ziomu cieczy próbowano stosowac, jak i przy czysto magnetycznem przenoszeniu, rdzen zelazny, plywajacy na slupie cieczy, zmieniajacy swe polozenie wzgledesm cew¬ ki, wlaczonej wraz z przyrzadem pomiaro¬ wym w obieg pradu zmiennego. Zmienna samoindukcja cewki, wywolywana zmie- niajacem sie polozeniem rdzenia zelaznego powoduje rozmaite odchylenia wskaznika wydajnosci. Próbowano równiez wlaczac w obieg pradu oprócz wskaznika wydajno* sci takze licznik elektryczny dro sumowa¬ nia ilosci przeplywajacycfiT mas, Pirzy wy¬ konaniu praktyczaem tych sposobów na¬ potyka sie na rózne trudnosci, z których najglówniejsza polega nia tein, ze pole ma¬ gnetyczne cewki nie zmienia sie w zwy¬ klym stosunku linjowym do zmiany miej¬ sca rdzenia, co czyni koniecznem osobne sprawdzanie oddzielnych przyrzadów. Z drugieji strony nalezy uwzglednic prad, do¬ starczany przez zródlo pradu zmiennego,którego dzialanie na przyrzady miernicze musi byc wyrównywane odpowiednim pra¬ dem wstecznym. Poniewaz rjlzen zelazny musi byc osadzony w rurze z ciecza z pew¬ nym luzem, przeto rdzen zmienia swe po¬ lozenie wzgledem osi cewki, wobec czego nalezy sie liczyc takze ze zmienilem roz¬ proszeniem. Rozproszenie to musi byc u- wzglednione i dlatego, poniewaz miedzy rdzeniem i cewka urzadzona jest rura i przeto odleglosc miedzy nimi jest stosun¬ kowo znaczna."Wady te usuwaja sie, stosownie do wy- ^ nalazkk, dziejsi temu, ze pole sil magne- * tyczkych magnesu o pradzie zmiennym do wytwarzania pradu, napedzajacego przy¬ rzad sumujacy, zostaje przesuniete wzgle¬ dem cewki (ewentualnie kilku cewek) za posrednictwem rdzenia zelaznego, przesu¬ wanego zaleznie od poziomu cieczy w taki sposób, ze ilosc przechodzacych przez cew¬ ke linji sil zmienia sie w linjowym stosun¬ ku do odchylenia rdzenia. Wskutek tego opór magnetyczny cewki nie zmienia sie, lecz tylko przesuwa sie pole, pozostajac stalem. Poniewaz prad wytworzony w cewce, zmienia sie w tym samym stosunku, co i ilosc przechodzacych przez nia linji sil, przeto naped przyrzadu sumujacego odby¬ wa sie wprost proporcjonalnie do przesu¬ niecia rdzenia. Jezeli wskaznik wydajno^ sci bedzie tak urzadzony, ze zmiany slupa cieczy beda w prostym stosunku do zmian wydajnosci na godzine rurki Venturi'ego, wówczas przyrzad sumujacy pokazuje bez¬ posrednio ilosc przeplywu.W celu unikniecia zmiennego rozprasza¬ nia wskutek luzu rdzenia w rurze, ruch slupa cieczy przenosi sie w znany sposób . zapomoca sprzegla elektromagnetycznego na wskaznik, urzadzony nazewnatrz komo¬ ry tlocznej. Na osi wskaznika osadzony jest rdzen, który w ten sposób moze byc umieszczony wprost miedzy biegunami ma¬ gnesu pradu przemiennego przy pozosta¬ wieniu bardzo nieznacznej szczeliny po¬ wietrznej. Rysunek przedstawia sposób wykonania wynalazku wedlug opisanej konstrukcji na fig* 1 w przekroju piono¬ wym; fig. 2 przedstawia szczególy urza¬ dzenia rdzenia, cewek i magnesu pradu przemiennego i fig. 3 — polaczenie ze¬ spolu.Ilosc cieczy, przeplywajacej przez rurke Venturi'ego, wytwarza miedzy zlaczeniami a, b (fig. 3) róznice cisnien, sluzaca do na¬ pedu osi / wskazówki miernika wydajnosci za posrednictwem plywaka c, kola zebate¬ go d i sprzegla magnetycznego e (fig. 1).Odchylenie wskazówki g wskazuje wydaj¬ nosc. Wskutek osobliwego uksztaltowania zbiorników z ciecza h i i osiaga sie to, ze odchylenia wskazówki zmieniaja sie wprost proporcjonalnie do ilosci przeplywu na godzine.Do okreslenia ilosci cieczy, przeplywa¬ jacej w okreslonym czasie przez rurke Ven- turi'ego, umieszczono, stosownie do wyna¬ lazku, na osi wskazówki'rdzen zelazny k, obracajacy sie miedzy biegunami magne¬ su / o pradzie zmiennym. Lbice tego e- lektromagnesu sa podzielone na dwie po¬ lówki m, n, z których dwie przeciwlegle polówki n wlaczone w szereg cewki induk¬ cyjnej q. Prad, wytworzony w tych cew¬ kach, sluzy do napedu przyrzadu dodaja¬ cego z. Do wzbudzenia elektromagnesu pradu zmiennego sluza cewki p, przylaczo¬ ne do jakiegokolwiek odpowiedniego zró¬ dla pradu zmiennego.Przedstawione na rysunku polozenie jest polozeniem zerowem rdzenia zelaznego k. W tern [polozeniu prawie wszystkie linje sil przechodza przez m, m tak, ze w cew¬ kach q, me wytwarza sie prad wcale. Jezeli rdzen obraca sie na prawo, to przesuwa pole sil w linjowym stosunku do kata obrotu i wówiczas przechodzi odpowiednia ilosc linji sil przez cewke q, w której wytwarza sie prad, konieczny do napedu przyrzadu do- — 2 -dajacego, który wskutek tego zmienia sie proporcjonalnie do odchylenia rdzenia ze¬ laznego k, ewentualnie wskazówki mierni¬ ka wydajnosci. Poniewaz w polozeniu ze- rowem przechodzi przez cewki q, wskutek rozproszenia, pewna ilosc linji sil, przeto i w tern polozeniu powstaje slaby prad, co dziala szkodliwie na wynik dodawania. W celu unikniecia tego, urzadzona jest cewka przeciwpradowa r wyrównana w taki spo¬ sób, ze w polozeniu zerowem nie indukuje sie wcale prad w cewkach qt Do wyrów¬ nywania oporu tarciowego przyrzadu su¬ mujacego doprowadza sie (fig. 3) po prze¬ wodnikach s do wstepnego uruchomienia prad o takiej sile, by przezwyciezal opór tarciowy przyrzadu. Do wylaczania ce¬ wek q moze sluzyc styk /, otwierany rdze¬ niem zelaznym na krótko przed osiagnie¬ ciem punktu zerowego i przerywajacy wskutek tego obieg pradu cewek induk¬ cyjnych q. PL