Wynalazek dotyczy wiazkowej lampy elektronowej, posiadajacej cztery lub wie¬ cej elektrod miedzy katoda i anoda, a zwlaszcza lampy przystosowanej do spel¬ niania jednoczesnie kilku czynnosci, jak to ma miejsce w tak zwanych lampach mie¬ szajacych, np. Iheksodach, hektodach lub oktodach* Oprócz tego wynalazek dotyczy urzadzenia zaopatrzonego w lampe opisa¬ nego rodzaju.Jak wiadomo, w razie stosowania lamp opisanego rodzaju nalezy elektrody spel¬ niajace kilka zadan jak najlepiej odekra- nowac od siebie. Tak wiec w heksodach i innych lampach wielosiatkowych propo¬ nowano umieszczac siatke oslonna miedzy elektroda oscylatora a wejsciowa siatka rozrzadcza, jak równiez w lampie miesza¬ jacej zalecano umieszczac wewnatrz roz- rzadczej siatki oscylatorowej anode oiscy- latorowa, wykonana np. w postaci kilku plytek lub precików, a zwlaszcza zalecano wykonywac czesci tej siatki rozrzadczej z materialu pelnego w celu polepszenia ekranowania.Stwierdzono, ze te rozwiazania nie sa zadowalajace. Po zmudnych dociekaniach i próbach udalo sie jednak znalezc prak¬ tyczne, bardzo uzyteczne i korzystne roz¬ wiazanie tego zagadnienia. W tym celu elektrony, wychodzace z katody wiazkowej lampy elektronowej posiadajacej cztery lub wiecej elektrod, lezacych miedzy ta katoda a anpda1 sa laczone wedlug wyna-lazkii przymjinrittej w cztery wiazki za pomoca równoleglej wzgledem katody cze¬ sci elektrody, polozonej najblizej katody, lub za pomoca narzadów, znajdujacych sie w bezposredniej bliskosci tej elektrody i umieszczonych równolegle do katody.Oslony sa przylaczone bezposrednio do na¬ rzadów skupiajacych lub tworza czesci tych narzadów i sa w taki sposób umieszczone, aby elektrony w róznych wiazkach nie mo¬ gly oddzialywac na siebie. Wskutek tego mozna wykorzystac pewna liczbe wiazek do wykonywania jednej z czynnosci spel¬ nianych przez lampe i odpowiednio wyko¬ rzystac inne wiazki do wykonywania innej czynnosci, przy czym rózne wiazki sa ostro oddzielone od siebie.Proponowano przez stosowanie elek¬ trod pretowych, równoleglych do osi po¬ dluznej katody, laczyc w wiazki elektrony, wychodzace z katody, tak, aby kierunek podluzny tych wiazek przypadal równole¬ gle do katody. Jednak w tym przypadku nie powstaja wiazki ostro oddzielone od siebie.Stwierdzono, ze do uzyskania calkowi¬ cie niezaklóconego przebiegu pracy lampy przy róznych jej czynnosciach w pierw¬ szym rzedzie jest konieczne, aby elektrony, zlaczone ze soba w cztery lub wiecej wia¬ zek, nie oddzialywaly na siebie wewnatrz lampy. Mozna to uzyskac dzieki zastoso¬ waniu plaskiej katody, wykorzystywanej na obydwóch przeciwleglych stronach, przy czym elektrony, wychodzace z jednej stro¬ ny katody, moga sluzyc do spelniania jed¬ nej czynnosci, a elektrony, wychodzace z drugiej strony — drugiej czynnosci lam¬ py.Pomijajac to, ze obie wiazki elektronów nie beda wywieraly na siebie wplywu tyl¬ ko wówczas, gdy np. w poblizu katody be¬ da one wzgledem siebie calkowicie odekra- nowane elektrostatycznie, wykonanie to jest wysoce nieekonomiczne, poniewaz wy¬ korzystywania jest tylko czesc powierzchni katody. Natomiast dzieki zastosowaniu lampy elektronowej wedlug wynalazku ni¬ niejszego uzyskuje sie calkowite oddziele¬ nie od siebie wiazek elektronów oraz wy¬ korzystuje sie cala powierzchnie katody, np. katody cylindrycznej.Wedlug jednej postaci wykonania wy¬ nalazku elektroda oslonna, znajdujaca sie w lampie, jest wykonana w swej wiekszej czesci z materialu pelnego, z pozostawie¬ niem tylko kilku otworów, przez które mo¬ ga przechodzic np. dwie ostro oddzielone ód siebie wiazki. Jest przy tym wazne, aby brzegi tej elektrody oslonnej byly polozone tak blisko narzadów skupiajacych, aby elektrony, nalezace do innych wiazek, z ca¬ la pewnoscia nie mogly osiagnac tych otworów, i odwrotnie, aby elektrony nale¬ zace do wiazek, przechodzacych przez te otwory, nie mogly wywierac zadnego wply wu na inne wiazki.Wedlug odmiennej postaci wykonania, w razie stosowania opisanej wyzej elektro¬ dy oslonnej, katoda cylindryczna jest oto¬ czona elektroda rozrzadcza, np. elektroda siatkowa, podzielona kilkoma narzadami wspornikowymi, przewidzianymi na ze¬ wnetrznej stronie siatki rozrzadczej. Czesci elektrody siatkowej sluza lacznie z narza¬ dami wspornikowymi do skupiania elektro¬ nów w wiazki. W tym przypadku narzady wspornikowe moga byc wykonane jako prety wsporcze, przy czym siatka oslonna przylega bezposrednio do tych pretów. Jed¬ nak narzady te moga stanowic równiez plytki ustawione promieniowo i wypelniaja¬ ce luki pozostawione przez siatke oslonna.Opisywana elektroda rozrzadcza nie musi byc elektroda siatkowa, bowiem w ce¬ lu osiagniecia dobrego dzialania lampy wystarcza w wielu przypadkach, gdy na¬ okolo katody umiesci sie pewna liczbe pre¬ tów lub plytek, sluzacych zarówno do kie¬ rowania elektronów, jak i do skupiania tych elektronów w wiazki.Mozna równiez stosowac w tym przy¬ padku siatke nieodksztalcalna nie posiada- — 2 —jaca zadnych narzadów wspornikowych, lecz "taka wytrzymalosc przeciw odksztal¬ ceniom, iz mozna siatke przymocowac lub zawiesic w jednym lub dwóch punktach.Opisana elektroda oslonna przylega w tym przypadku bezposrednio do siatki rozrzad¬ czej.Wedlug innej postaci wykonania wyna¬ lazku wiazkowa lampa elektronowa zawie¬ ra katode, otoczona siatka rozrzadcza np, opisanego wyzej ksztaltu. Zadaniem tej siatki jest laczenie elektronów, wychodza¬ cych z katody, w cztery calkowicie odreb¬ ne wiazki. Ta siatka rozrzadcza jest oto¬ czona elektroda oslonna wykonana z pel¬ nego materialu. W elektrodzie tej pozosta¬ wiono tylko dwa otwory lezace naprzeciw¬ ko siebie, pirzez które moga wychodzic dwie wiazki, osiagajace elektrody lezace za ty¬ mi oitworami, tj. kilka siatek i jedna anode.W tym przypadku wewnatrz elektrody oslonnej moze znajdowac sie kilka prze¬ wodników, tworzacych razem elektrode.Na przewodniki te padaja elektrony, które nie wychodna przez otwory w elektrodzie oslonnej, natomiast wiazki elektronów wy¬ chodzace przez te otwory nie moga oddzia¬ lywac na te przewodniki. Lampa ta daje sde zastosowac jako lampa mieszajaca w odbiorczych ukladach z nakladaniem cze¬ stotliwosci, w których pierwsza siatka roz¬ rzadcza, otaczajaca katode, oraz elektroda znajdujaca sie wewnatrz elektrody oslon¬ nej i skladajaca sie np. z kilku pretów sa wykonzystane jako elektrody oscylatoro¬ wi W tym przypadku elektrody te sa za¬ silane np. przez dwie przeciwlegle wiazki elektronów, podczas gdy inne wiazki wy¬ chodza przez otwory w elektrodzie oslon¬ nej i dzialaja w ukladzie znajdujacym sie na zewnatrz tej elektrody; Aby w opisywa¬ nym przykladzie uzyskac mozliwie duze nachylenie charakterystyki oscylatora, na¬ lezy wewnetrzna strone pelnej elektrody oslonnej powlec substancja wydzielajaca latwo elektrony wtórne.Jakkolwiek opisane lampy stanowia istotne udoskonalenie w porównaniu ze znanymi lampami, gdyz rózne wiazki elek¬ tronów nie oddzialywaja w nich na siebie, jednak stwierdzono, ze oprócz tego istnie¬ je równiez mozliwosc zapobiegania powro¬ towi elektronów w poblize siatki rozrzad¬ czej. Elektrony moglyby zbierac sie przed siatka o niskim lub ujemnym potencjale* np. siatka przeciwemisyjna, znajdujaca sie na zewnatrz elektrody oslonnej, nastepnie przechodzic przez te elektrode oslonna i powracac w poblize pierwszej elektrody rozrzadczej otaczajacej katode, gdzie mo¬ glyby wywolac zaklócenia pracy lampy.Wobec tego w celu zapobiegania ewentual¬ nym zaklóceniom wskutek powrotnego ru¬ chu elektronów powoduje sie, ze elektro¬ ny, wychodzace z otworów elektrody oslon¬ nej, nie padaja prostopadle na pierwsza elektrode znajdujaca sie na zewnatrz elek¬ trody oslonnej. Poniewaz stwierdzono, ze j ezeli wiazki elektronów padaj a prosto¬ padle na pierwsza siatke, znajdujaca sie na zewnatrz elektrody oslonnej, to przy ewentualnym ruchu powrotnym przebie¬ gaja one te sama droge, a zatem przecho¬ dza ponownie przez otwory w elektrodzie oslonnej i dostaja sie w poblize pierwszej siatki rozrzadczej.Powyzej opisane dzialanie daje sie osiagnac w prosty sposób dzieki temu, ze przy stosowaniu zasadniczo cylindrycznych elektrod pierwsza siatka, znajdujaca sie za otworami elektrody oslonnej, nie posiada przekroju kolowego, ale krzywizna jej jest nieco mniejsza w miejscach nie znajduja¬ cych sie na wprost otworów elektrody oslonnej. Przy uzyciu siatki w ksztalcie cy¬ lindra scisle kolowego, mozna równiez uzy¬ skac padanie na nia elektronów pod katem róznym od prostego, jezeli miedzy otwora¬ mi elektrody oslonnej a sasiednia siatka zostanie umieszczona elektroda w ksztal¬ cie preta, która jest przylaczona do nie¬ zmiennego napiecia badz tez polaczona — 3 —z pierwsza, polozona na zewnatrz elektro¬ dy oslonnej siatka, wykorzystana np. jako wejsciowa siatka rozrzadcza; w szczegól¬ nym przypadku ta elektroda w ksztalcie preta moze tworzyc czesc tej siatki. Elek¬ trony, wychodzace z otworów elektrody oslonnej, nie padaja w tych przypadkach prostopadle na pierwsza siatke lezaca na wewnatrz elektrody oslonnej, a zatem do¬ staja sie w ruchu powrotnym na zewnetrz¬ na strone elektrody oslonnej i nie moga wo¬ bec tego oddzialywac na napiecie elektrod, znajdujacych sie wewnattz siatki oslon¬ nej.Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie pewna liczbe elektrod lampy wiazkowej wedlug wynalazku, a fig. 2 — 4 przedstawiaja przyklady wykonania czesci skladowych lampy wedlug wynalazku.Posrednio zarzona katoda 1 jest wyko¬ nana w postaci cylindra; wewnatrz katody osadzony jest grzejnik osloniety np. ma¬ terialem izolacyjnym. Katoda ta jest oto¬ czona siatkowa elelktroda 2, która w wyko¬ naniu wedlug fig. 1 i 4 jest przymocowana do precików 3; w wykonaniu wedlug fig. 2 elektroda 2 jest polaczona z 'kilkoma plyt¬ kami 4, a wedlug fig. 3 jest wykonana jako siatka nieodksztalcalna. Elektrody te sa otoczone elektroda oslonna 5, która, jak to uwidoczniono na rysunku, moze byc wy¬ konana w rózny sposób. Wewnatrz tej elektrody oslonnej umieszczona jest elek¬ troda 6, skladajaca sie z kilku precików, jak to przedstawiono na fig. 1, 2 i 4, lub z dwóch cienkich plytek, jak przedstawiono na fig. 3. Elektrody 2 i 6 nadaja sie najle¬ piej na elektrody oscylatorowe w lampie mieszajacej, przy czym nachylenie charak¬ terystyki oscylatora mozna zwiekszyc dzie¬ ki pokryciu wewnetrznej strony oslony 5 substancja latwo wydzielajaca elektrony wtórne. Elektrony, wychodzace z katody, sa laczone w cztery wiazki, otetro rozgrani¬ czone pomiedzy soba/ Dwie z tych wiazek; a mianowicie wiazki lezace z lewej i pra¬ wej strony katody w przedstawionym na rysunku przykladzie wykonania, moga byc uzyte np. do dostarczania pradu oscylato¬ rowi. Wiazki lezace z górnej i dolnej-stro¬ ny katody przechodza przez otwory 7 elek¬ trody oslonnej i na zewnatrz tej elektrody osiagaja kolejno elektrody 8, 9 i 10, które stanowia np. siatke rozrzadcza, siatke oslonna i anode ukladu wzmacniajacego.W tym przypadku miedzy elektrodami 9 i 10 moze byc umieszczona jeszcze siatka przeciwemisyjna, tak iz lampa ta w tym przypadku moze byc stosowana jako ok- toda.Wedlug fig. 4 w przestrzeni miedzy elektroda oslonna 6 a siatka rozrzadcza 8 moze byc umieszczony narzad w postaci pretów, np. stanowiacy czesc tej siatki. Na¬ rzad ten oddzialywa na tory elektronów w ten sposób, ze elektrony, przechodzace przez otwór 7 nie padaja prostopadle na siatke 8, a zatem jezeli elektrony wracaja od tej siatki, to osiagaja one elektrode oslonna 5 po torach, oznaczonych liniami przerywanymi 12, natomiast nie moga osiagnac elektrod, znajdujacych sie we¬ wnatrz oslony. PL