Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do ciaglego i równomiernego tloczenia cieczy, zwlaszcza cieczy przedzalniczej do wytwarzania sztucznego jedwabiu, sztucz¬ nych wlókien itd., pomimo zmiennych oporów przeplywowych przez polaczenie urzadzenia tlocznego z urzadzeniem daw¬ kujacym, przy czym ilosc cieczy, tloczonej przez urzadzenie sluzace do wlasciwego tloczenia, jest wieksza od ilosci cieczy, przeplywajacej przez urzadzenie dawku¬ jace i tloczonej dalej, przy jednoczesnym zastosowaniu sprezystej przepony, reagu¬ jacej na zmiane cisnien w przewodzie od¬ plywowym urzadzenia.Zadanie powyzsze rozwiazuje wynala¬ zek w ten sposób, ze przed urzadzeniem sluzacym do dawkowania jest umieszczo¬ nych kilka skladajacych sie z wspólpracu¬ jacych kólek zebatych pomp tlocznych, które moiga byc polaczone zarówno szere¬ gowo, jak i równolegle, przy czym kólka zebate poszczególnych pomp polaczonych równolegle moga byc przesuniete wzgledem siebie o pewien kat w kierunku obwodo¬ wym, przy czym wydajnosc ich musi byc wieksza od przepustowosci urzadzenia dawkujacego.Znane sa juz urzadzenia, które maja na celu zapewnienie równomiernej wydaj-nósci tloczonej cieczy w razie zmiennego oporu w przewodzie cieczy, Urzadzenia te jednak nie pozwalaja osiagnac w pelni za1 mierzonego celu, tj. dostatecznie ujedno¬ stajnic wydajnosc równiez w razie zwiek¬ szenia oporu w przewodzie odplywo¬ wym.W przedzarkach sztucznego jedwabiu zagadnienie to jest bardzo wazne, gdyz w rzeczywistosci czestokroc przeciwcisnienia,, wysitepujace w przewodzie odplywowym, sa tak wielkie, ze nastepuje nierównomier- nosc tloczenia. Powazna ta wada odbija sie na gotowym produkcie, np. przy wy¬ robie sztucznego jedwabiu, w sposób nad¬ zwyczaj przykry, gdyz produkt taki, wo¬ bec znacznych wymagan wspólczesnych, nalezy uwazac za nie nadajacy sie do uzytku.Aby mozna bylo zamknac calkowicie lub czesciowo przewód odplywowy za urzadzeniem regulacyjnym stosuje sie ko¬ more regulacyjna, posiadajaca sprezysta przepone, przedzielajaca te komore na dwie równe czesci, prawa i lewa, i dziala¬ jaca tak, ze nawet w razie malej róznicy cisnien w tych dwóch czesciach komory przepona, odksztalcajac sie natychmiast, zmienia przekroje przeplywowe w obu. czesciach komory regulacyjnej. Takie na¬ tychmiastowe dzialanie regulacji osiaga sie wedlug wynalazku, w odróznieniu od innych znanych konstrukcji, dzieki calko¬ wicie symetrycznemu polozeniu tej prze¬ pony najkorzystniej w kolistej komorze regulacyjnej o przekroju poprzecznym i przez centralne umieszczenie otworów przeplywowych w obu czesciach komory regulacyjnej. Ponadto przewiduje sie jesz¬ cze zawór bezpieczenstwa np. w postaci plytki, polaczonej z przewodem odplywo¬ wym urzadzenia. W razie wystapienia wyz¬ szych cisnien, niz dopuszczalne sa w danej konstrukcji, plytka peka.Na zalaczonym rysunku na fig. 1 przed¬ stawiono pionowy przekrój poosiowy przy¬ kladu wykonania wynalazku, na fig. 2 — przekrój poiziomiy wedlug linii // — // na fig. 1, zas fig. 3 ilustruje wzajemne prze¬ suniecie obwodowe tloczacych kól zeba¬ tych. Na fig. 3 narysowano tylko dwa przesuniete kola zebate, aby nie zaciein- niac rysunku. Na podstawie tego rysunku mozna latwo uprzytomnic sobie sposób wlaczenia dalszych kól zebatych z odpo¬ wiednim przesunieciem, co ma miejsce wte¬ dy, gdy laczy sie równolegle wiecej urza¬ dzen tlocznych. Gdy laczy sie równolegle tylko dwa ttrzadlzenia tloczne, to przesu¬ niecie obwodowe dobiera sie o tyle wieksze, niz to przedstawiono na fig/3, iz w calosci wynosi obo okolo 50°/o, aby okresy tlocze¬ nia byly zupelnie równe, a wielkosc moz¬ liwego wahania byla równiez zawsze rów¬ nomierna.W celu latwiejszego zrozumienia na rysunkach sa zaznaczone strzalki, które podaja kierunek ruchu tloczonej cieczy.Ciecz jest doprowadzana pod okreslonym cisnieniem, np. cisnieniem atmosferycznym lub przez jakakolwiek pompe, do kanalu 1 (fig. 1). Kanal ten jest przylaczony do kanalu 2, zasilajacego pompy tloczne 3, i ma polaczenie z centralnym otworem wy¬ lotowym 4 prawej czesci 5 komory regu¬ lacyjnej 6, która za pomoca sprezystej przepony 8 jest podzielona na równe cze¬ sci, prawa 5 i lewa 7. Przepona moze byc wykonana np. z gumy lub blachy sta¬ lowej, umocowanej pomiedzy plytami 9 i JO, Obwód prawej czesci 5 komory jest polaczony kanalem 12 z kanalem tlocz¬ nym 13 dwóch szeregowo pracujacych pomp tlocznych 3, natomiast kanal wloto¬ wy 14 (fig. 2) stanowi polaczenie pomp tlocznych 3 z pompa dawkujaca 15. Za pomoca kanalu wylotowego 16 ta pompa dawkujaca jest polaczona poprzez kanal 17 z lewa czescia 7 komory regulacyjnej, która centralnym otworem wylotowym 18 jest polaczona z kanalem odplywowym 19 — 2 —urzadzenia. Wspomniany wyzej zawór bezpieczenstwa w postaci np. plytki 20 jest wlaczony do kanalu odprowadzaja¬ cego 19. Plytka peka w razie przekrocze¬ nia najwyzszego dopuszczalnego cisnie¬ nia.Dzialanie urzadzenia podczas pracy ustala sie w ten sposób: ciecz, wplywa przez kanal 1 i 2 do pomp tlocznych 3, a na¬ stepnie poprzez, te pompy i przez kanaly 13 i 12 nadmiar jej przeplywa do prawej czesci 5 komory regulacyjnej, podczas gdy glówny strumien tloczonej cieczy plynie równoczesnie kanalami 13 i 14 do pompy dawkujacej 15. Na skutek cisnienia, spo¬ wodowanego przez pompy tloczne 3, spre¬ zysta przepona 8 w komorze regulacyjnej wychyla sie w lewo tak, iz otwór wyloto¬ wy 18 lewe] czesci tej komory zostaje zamkniety calkowicie lub czesciowo i wte¬ dy ilosc tloczonej cieczy w nadmiarze? którego nie moze przepuscic pompa daw¬ kujaca 15, wyplywa z prawej czesci 5 ko¬ mory przez centralny otwór 4 i przedo¬ staje sie do kanalu /.Pompa dawkujaca 15 dostarcza ciecz przez kanaly 16 i 17 do lewej czesci 7 komory. Gdy w prawej i lewej czesci ko¬ mory zaistnieje równowaga cisnien, to otwiera sie centralny otwór wylotowy 18 i ciecz odplywa z urzadzenia przez, ka¬ nal 19 do urzadzenia rozdzielczego. W ra¬ zie zwiekszenia sie cisnienia w kanale od¬ plywowym 19 cisnienie to zamyka central¬ ny otwór wylotowy 4 prawej czesci ko¬ mory regulacyjnej, który zostaje odslonie¬ ty dopiero wtedy, igdy to cisnienie zo¬ stanie zrównowazone przez pompy tlocz¬ ne 3. Dzieki takiej konstrukcji cisnienie w kanale wlotowym 14 i w kanale wylo¬ towym 16 jest zawsze jednakowe, tak iz wydatek tej pompy dawkujacej 15 ustala sie zawsze bez bledu, a ponadto jest nie¬ zalezny old ewentualnego zuzycia sie ze¬ bów tlocznych oraz od wahan cisnienia, jakie w pirakltyce moga zachojdzic w prze¬ wodach odplywowych urzadzenia, np. wskutek zatkania sie filtrów lub otworów przednych, jak równiez wskutek zwiekszo¬ nej lepkosci cieczy.Jak widac na rysunku, otwory wyloto¬ we 4 i 18 komory regulacyjnej oraz ka¬ naly doplywowe 12 i 17 sa umieszczone wzgledem przepony 8 symetrycznie w ten sposób, ze w razie ewentualnej nawet ma¬ lej zmiany cisnienia nie moga powstac bledy dzialania tej przepony sprezystej 8, jak to ma miejsce w innych podobnych urzadzeniach* Przepona ta w razie zaistnie¬ nia róznicy cisnien dziala obustronnie, z jednej strony zmniejszajac, a z drugiej strony zwiekszajac przekroje przeplywo¬ we dla tloczonej cieczy, przez co zapew¬ nia najszybsze przywrócenie jednakowych warunków cisnienia po obu jej stronach. PL