Wynalazek dotyczy takiego odbiorni¬ ka, który sluzy do jednoczesnego odbioru dwóch róznych drgan nosnych o stalej róznicy czestotliwosci. Odbiornik tego ro¬ dzaju moze byc zastosowany do jedno¬ czesnego odbioru nieruchomych wzglednie ruchomych obrazów i dzwieków.Zastosowanie do jednoczesnego prze¬ sylania nieruchomych wzglednie rucho¬ mych obrazów i dzwieków dwóch róznych drgan nosnych o stalej i dla kazdego na¬ dajnika jednakowej róznicy czestotliwos¬ ci jest znane.Jednak w odbiornikach odbierajacych w ten sposób wysylane drgania przy prze- strajaniu ich z jednej stacji nadawczej na druga modulowana fala nosna foniczna wchodzi do urzadzen odtwarzajacych ob¬ razy, a modulowana fala nosna wizyjna do glosnika, jedna powodujac na ekranie za¬ burzenia swietlne, druga — szmery i trzas¬ ki w glosniku.Celem wynalazku jest zbudowanie od¬ biornika na ciche i ciemne strojenie, c& osiaga sie wedlug wynalazku przez zablo¬ kowanie lub co najmniej znaczne zmniej¬ szenie wzmocnienia kanalów pradów fo¬ nicznych i obrazowych, gdy amplituda drgan nosnych przynajmniej w jednym z kanalów zmniejszy sie ponizej okreslo-fiej Wartosci* * amplituda drgan nosnych lv drugim kanale hic przekracza okreslo¬ nej wartosci. Urzadzenie zmniejszajace wzmocnienie najkorzystniej jest rozrza¬ dzac napieciem, zaleznym od iloczynu am¬ plitud drgan nosnych lub od sumy ampli¬ tud tych drg&n.Fig. 1 i 2 rysunku przedstawiaja wstegi czestotliwosci, wyslane przez dwa nadaj¬ niki, przesylajace jednocztósnte obrazy i dzwieki, fig. 3 i 4 — dwa przyklady urza¬ dzen wedlug wynalazku.Na fig. 1 przedstawione sa wstegi czestotliwosci dwóch lezacych w duzej od siebie odleglosci nadajników o zblizonych czestotliwosciach nosnych. Fala nosna sta¬ cji I o czestotliwosci 50 000 kilocyklów jest modulowana wstega czestotliwosci wi¬ zyjnych 1 0Ó0 kilocyklów. Ta sama stacja wysyla oprócz tego fale nosna o czestotli¬ wosci 51500 kilocyklów, modulowana wstega czestotliwosci fonicznych 10 kilo¬ cyklów. Stacja oznaczona cyfra // wysyla fale nosna o czestotliwosci 53 000 kilocy¬ klów, modulowana pradami wizyjnymi, jak równiez fale nosna 54 500 kilocyklów, modulowana pradami fonicznymi.Cyfra 1 oznaczona jest krzywa tlumie¬ nia kanalu posredniej czestotliwosci sy¬ gnalów wizyjnych, cyfra zas 3 — krzywa tlumienia kanalu posredniej czestotliwosci sygnalów fonicznych.Na podstawie fig. 1 latwo jest stwier¬ dzic, ze przy przestrajanju odbiornika ze stacji / na stacje // przejsciowo czesc fo¬ niczna odbiornika zostaje nastrojoma na fale wizyjna stacji //, czesc zas wizyjna na fale foniczna stacji /.Analogiczne zjawiska zachodza i dla przypadku przedstawionego na fig. 2, przedstawiajacej wstegi czestotliwosci na¬ dajników, które nadaja bez jednej wstegi bocznej.Fig. 3 przedstawia uklad polaczen urzadzenia wedlug wynalazku, zawieraja¬ cego odbiornik superheterodynowy, skla¬ dajacy sie z filtru 5 wielkiej czestotliwos¬ ci, detektora 7 i heterodyny 9. Detektor 7 jest zasilany dwiema modulowanymi fala¬ mi wielkiej czestotliwosci o stalej róznicy czestotliwosci. Drgania posredniej czesto¬ tliwosci z detektora 7 przenosza sie do wzmacniaka 13 posredniej czestotliwosci! który, jak to przedstawia fig. 1, przepusz¬ cza szeroka wstege czestotliwosci /, wzglednie do wzmacniaka 15, przepuszcza¬ jacego wstege czestotliwosci, oznaczona cyfra 3. W przypadku odbioru czestotli¬ wosci przedstawionych na fig. 1 wzmac- niak 13 posredniej czestotliwosci jest na¬ strojony na czestotliwosc 11 000 kilocyk¬ lów, wzmacniak zas 15 posredniej czesto¬ tliwosci — na czestotliwosc 9 500 kilocy¬ klów.Drgania z obwodu wyjsciowego wma- cniaka 13 posredniej czestotliwosci sa do¬ prowadzane poprzez wzmacniak 17 i dru¬ gi detektor 27 — do wzmacniaka 31 pradu obrazowego. Wzmacniak 31 jest polaczo¬ ny np. z wiazkowa lampa katodowa 36, shizaca dó odtwarzania obrazów.Drgania zas posredniej czestotliwosci ze wzmacniaka 15 sa doprowadzane po¬ przez Wzmacniak 44 i drugi detektor 53 — do wzmacniaka 57 malej czestotliwosci, który zasila urzadzenie 59 do odtwarza¬ nia dzwieków.Poczatkowe napiecia siatkowe lamp 43 i 17 sa wedlug wynalazku o tyle ujemne, aby lampy byly zablokowane. Napiecia te sa pobierane z opornika 79 obwodu anodo¬ wego laftapy 61 przewodami 81 i 83. Na¬ piecie poczatkowe lampy 61 zalezy od spadku napiecia na oporftiku 77, wlaczo¬ nym w szereg z obwodem drgan 71 zespo¬ lu diodowego 63, 69.Lampy 43 i 17 zostaja wedlug wyna¬ lazku odblokowane wtedy, gdy zarówno we W^macniaku 13 jak i we wzmacniaku 15 powstaja drgania posredniej czestotli¬ wosci. W tym celu drgania ze wzmacnia- ków 13 % 15 sa doprowadzane do siatki 91 — 2 —wzglednie 89 lampy oscylacyjno-modula- cyjnej 85. Jezeli odbiornik jest nastrojony na pewna stacje, to w obwodzie anodo¬ wym lampy 85 powstaja wskutek tego drgania, których czestotliwosc jest równa róznicy czestotliwosci (1 500 kilocyklów) drgan, powstalych we wzmacniakach 13 i 15. Drgania te sa doprowadzane do ob¬ wodu 71 i prostowane przez diode 63 — 69. Na oporniku 77 powstaje wskutek te¬ go przy detekcji kwadratowej spadek na¬ piecia, zalezny od iloczynu amplitud drgan, powstajacych we wzmacniakach 13 i 15. Ten spadek napiecia blokuje lampe 61 i odblokowuje lampy 43 i 17.W celu umozliwienia odbierania za pomoca opisanego urzadzenia stacji na¬ dawczej, przesylajacej badz tylko obrazy, badz tez tylko dzwieki, w obwodzie ano¬ dowym lampy 61 umieszczony jest wy¬ lacznik 92, za pomoca którego mozna w razie potrzeby odblokowywac i blokowac lampy 17 wzglednie 43.Anoda lampy 61 moze byc w razie po¬ trzeby zasilana pradem zmiennym. W tym przypadku korzystnie jest napiecie z opor¬ nika 79 doprowadzac do lamp 43 i 17 po¬ przez filtr.Fig. 4 przedstawia odmiane ukladu po¬ laczen wedlug wynalazku. Odbiornik su- perheterodynowy, zawierajacy czesci 5, 7, 9, jest przedstawiony na fig. 4 w postaci prostokata.Odbiornik wedlug fig. 4 jest przysto¬ sowany do samoczynnej regulacji nateze¬ nia dzwieku za pomoca napiecia poczatko¬ wego jednej lub kilku lamp wzmacniako- wiych wzmacniaków 13 i .15, uzaleznione¬ go od amplitudy drgan nosnych.Urzadzenie, sluzace do regulowania natezenia dzwieku, zawiera lampe 155, do której doprowadzane sa odbierane drga¬ nia posredniej czestotliwosci i w której obwodzie anodowym diody, utworzonej przez katode 193 i elektrode 201, lezy opornik 215, na którym powstaje spadek napiecia, doprowadzany do siatki jednej lub kilku lamp wzmacniakowych posred¬ niej czestotliwosci, przy czym spadek ten zwieksza sie przy zwiekszaniu sie sred¬ niej amplitudy odbieranego drgania nos¬ nego.Urzadzenie, sluzace do regulowania energii, doprowadzanej do urzadzenia do odtwarzania obrazów, zawiera lampe 183 z opornikiem 229, na którym powstaje spa¬ dek napiecia zwiekszajacy sie wraz ze wzrostem amplitudy odbieranych drgan nosnych. Napiecie z tego opornika jest do¬ prowadzane do siatki jednej lub kilku lamp wzmacniakowych posredniej czesto¬ tliwosci.W ten sposób spadki napiec na oporni¬ kach 215 i 229 sa wykorzystywane do roz¬ rzadu blokowania lamp 43 i 17.Lampy 43 i 17 pobieraja poczatkowe napiecia ujemne z lezacego we wspólnym obwodzie anodowym lamp 233 i 235 opor- jnika 250 przewodami 169, 257. Poczat¬ kowe napiecie lampy 233 jest suma do¬ datniego napiecia zródla napiecia 247 oraz spadku napiecia na oporniku 215, a na¬ piecie poczatkowe lampy 235 — suma do¬ datniego napiecia zródla napiecia 245 oraz spadku napiecia na oporniku 229.Elementy ukladu sa tak dobrane, ze dopóki prad anodowy chociaz tylko jednej z lamp 233 i 235 przeplywa przez opornik 250, lampy 43 i 17 sa zablokowane. Gdy amplituda fali nosnej, a tym samym i spa¬ dek napiecia na kazdym z oporników 215 i 229 osiaga okreslona wartosc, lampy 233 i 235 zostaja zablokowane, lampy zas 43 i 17 odblokowane.W celu zapobiezenia odblokowywaniu przed dokladnym nastrojeniem odbiorni¬ ka transfortnatory 213 i 227 urzadzen, slu¬ zacych do regulowania natezenia dzwieku, nastraja sie tak, azeby posiadaly one cha¬ rakterystyke tlumienia, przebiegajaca we¬ dlug krzywych, oznaczonych na fig. 1 licz¬ bami 254 i 256. - 3 — PL