Stosownie do wynalazku sklada sie skórzany lancuch ogniwkowy z trzech róz¬ nych mateirfalów, ze stalowych ogniw, zlozo¬ nych wr&iz z czopem przegubowym z jed¬ nego kawalka, z plyt surowej skóry, któ¬ re posiiaidaja otwory przegubowe i1 z plytek miekkiej skóry, które sa nalozone na ply¬ ty z surowej skóry. Takie skórzane lancu¬ chy ogniwkowe moga byc wykonane jako plaskie lub jako klinowe pasy.Figury na rysunku przedstawiaja: fig. 1 — widok zgóry, fig. 2 — widok zprzodu i fig. 3 — wiidok zboku ogniwa lancucha plaskiego, fig. 4 i 5 przedstawiaja plytke skóry, fig. 6 jest widokiem zboiku, fig. 7 — wi¬ dokiem zgóry, fig. 8 — przekrojem po¬ przecznym lancucha kliinowiego, fig. 9 do 13 przedstawiaja podwójne plytki surowej skóry, fig. 14 do 16 przedstawiaja ogniwa, zas fig. 17 ii 18 \— okladki z miekkiej skóry, fig. 19 wskazuje widok zboku, fig. 20— wiidok zgóry, fig. 21i—przekrój poprzeczny drugiej formy wykonania lancucha klino¬ wego, fig. 22 do 24 przedstawia podwójna o- kladke z miekkiej skóry, fig. 25 do 27 przedstawiaja spinacz, fig. 28 do 34 przedstawiaja ogniwo za¬ mienne i jego zastosowanie, fig. 36 do 45 przedstawiaja zestawione plytki ze skóry i ich zastosowanie, fig. 46 do 62 podaja inne formy wyko¬ nania,% fig. 63 do 67 przedstawiaja sposób wbija¬ nia klamer spinajacych.Stalowe ogniwa 1 posiadaja na obydwu koncach obustronnie, wystepy 2, sluzace jako czopy przegubowe, które wchodza w otwory przegubowe 3 plytki z surowej skó¬ ry 4. Ogniwa stalowe 1 sa wiec z obydwu stron pólajczone zapomoca wytrzymalych na ciagnienie plytek z surowej skóry 4. Na plytki z surowej skóry nalozone sa plytki 5 z miekkiej skóry. Calosc jest osiagnieta zapomoca pirzechodzapych nawylot mitów \ l lub srub^t. n f ^YV * P^^afocuehu plaskim (fig. 3), plytki miekkiej skóry 5 wystaja na stronie pracu¬ jacej ponad plytki z surowej skóry 4, a takze ponad ogniwa stalowe 1 tak, ze kolo pasowe styka sie tylko z miekka skóra.Dla wzmocnienia bocznych brzegów kaz¬ dego ogniwa pasa plaskiego moga byc na- sadizone na stronia niepralcujacej katow¬ niki 7.Wedlug fig. 6 do 18, plytki z surowej skóry zlaczone sa podwójnie na zgieciu 8 i posiadaja klinowe ogniwa z miekkiej bla¬ chy 9.Przeciwnie zas, wedlug fig. 19 do 27, zastosowane sa plytki pojedyncze z su¬ rowej skóry i plytki podwójne z miekkiej skóry. Kazdy kawalek z miekkiej skóry, w postaci dwóch zgietych w miejscu 10 po¬ lówek z miekkiej skóry 5, sciety jest na szorstkiej stronie w ksztalcie klina ze zgru¬ bieniem! nazewnajtrz, wskutek czego, po zgieciu tych plyt, tworza sie klinowe ogni¬ wa pasa, dokladnie pasujace do rowka na obwodzie kola pasowego. Wystajace ponad plytki surowej skóry 4 konce czopów prze¬ gubowych 2 mieszcza sie w zaglebieniach 11 wewnetrznej strony podwójnych plytek z miekkiej skóry.Do zlaczenia brzegów podwójnych ply¬ tek z miekkiej skórki sluza metalowe spi¬ nacze 12, które posiadaja zagiete, zaopa¬ trzone ostremi zebami krawedzie 13, w sirfcUku zas posiadaja otwór 14. Zazebione ostre krawedzie zostaja wbite w grubsze brzegi podwójnych plytek z miekkiej skóry tak, ze zeby wciskaja sie prawie równolegle do wewnetrznej powierzchni skóry.Przyplaidkoiwe rozerWalnie lancucha kliino- wego nastepuje wtedy, gdy wytrzymalosc plytek surowej skóry nie dorównywa ogni¬ wom stalowym, w plytkach z surowej skó¬ ry. Zelby predko naprawic rozerwany kli¬ nowy pas, przymocowane sa, stosownie do fig, 28 do 34, wewnatrz na obydwu polo¬ wach podwójnej plyty z miekkiej skóry 5, plytki surowej skóry 4c zapomoca spinacza z drutu 32. Mostek spinacza 15 lezy w rowku 33; zagiete prostokatnie nazewnatrz ramiona 16 spinacza z drutu 17 przeprowa¬ dzone sa przez plytke z surowej skóry 4c i przez podwójna plytke z miekkiej skóry 5 nazewnatrz, zostaja zagiete przy 18 pro¬ stokatnie do góry, biegna potem zewnatrz w pionowym kierunku przy plytce z miek¬ kiej skóry ku górze, a powyzej zewnetrz¬ nych brzegów 19 plytki z miekkiej skóry zachylaja sie znowu do wewnatrz. Konce 20 spinacza drucianego przeprowadzone sa na jednej stronie przez otwory 34 plytki blaszanej 35 i zawiniete przy brzegu 21 w uszka tak, ze plytka 35 jest trzymana jakby na zawiasach. Konce 22 spinacza z drutu na drugiej stronie sa skierowane do góry (fig. 28) Jak, ze plytka zamykajaca 35 przy zaklapnieciu wdól moze wchodzic od- powiedniemi otworami 34 na konce 22 spi¬ nacza.Przy uzyciu ogniwka zamiennego zosta¬ je zalozona najpierw jedna z plytek z su¬ rowej skóry swojemi otworami! przegpbowe- mi 3 na stalowe czopy 2 ogniwa lancucho¬ wego, nastepnie zagina sie podwójna plyt¬ ka z miekkiej skóry, zaklada sie draga plytka z surowej skóry na odpowiednie czopy 2, zas blaszana plytka 35 zostaje za¬ lozona na sterczace wgóre konce spinacza — 2 -drucianego 22, które zostaja zagiete i przy¬ cisniete do plytki 35.W praktyce zostaja polaczone poszcze¬ gólne plytki surowej skóry z przynalezne- mi podwójnemi plytkami z miekkiej skóry w sposób wyzej opisany. Drut aluminjo- wy Wylgiiety w ksztalcie; U ulatwial monto¬ wanie, zuzywa sie on przy ruchu jednostaj¬ nie z otaczajaca go warstwa skóry miek¬ kiej i uniemozliwia przesów plytki z miek¬ kiej skóry wzgledem plytki z surowej skó¬ ry 4, która przez osadzenie jej na czopach przegubowych 2, otworami 3, nie moze sie przesuwac wzgledem znajdujacych sie po¬ srodku ogniw stalowych 1.Przy dlugiej pracy plytek z surowej skóry w wilgoci, ucierpialaby wytrzyma¬ losc ich na ciagnienie, i latwo przerywa¬ lyby sie one. Dla usuniecia tej niedogod¬ nosci caly lancuch zabezpiecza sie przed deszczem.Przy formie wykonania wedlug fig. 35 do 44, plytki z surowej skóry, przede- wszystkiem na stronie, która stykaja sie z wystawiona na d'zialanie wilgoci plytka z miekkiej skóry, sa okryte oslona 36a z nierdzewiejacego materjalu, najlepiej me¬ talu, a mianowicie blacha aluminjowa1.Taka oslona posiada plaska sciane ze¬ wnetrzna 36a z obrzezem 36b, które jest wyzsze niz grubosc obejmowanej plytki z surowej skóry 4, po wlozeniu której obrze¬ ze zostaje zagiete ku srodkowi i docisniete do brzegu plytki z surowej skóry tak, ze brzegi tejze zostaja otoczone szczelnie ze wszystkich stron. Oslonieta plytka z su¬ rowej skóry zostaje nalozona strona, na której znajduje sie plaska* sciana oslony, na podwójna plytke z miekkiej skóry 5 i przymocowana zapomoca spinacza drucia¬ nego 32, Po zacisnieciu polaczenia zapo¬ moca spinacza 12 moga byc opilowane wy¬ stajace konce spinacza bez ich zawijania.Przy opisanej formie wykonania otrzy¬ muje sie albo bardzo ostry kat klina (strzalka lukowa na fig. 42), albo nadmier¬ ne oslabienie podWójnych plytek z miek¬ kiej skóry 5 w ich miejscach zagiecia. Dla¬ tego przy formie wykonania wedlug fig. 43 do 45 plytki z surowej skóry 4 sa sciete skosnie przy ich dolnym brzegu 4d, zas o- slona 36 zostaje nalozona na to skosne sciecie.Przy formie wykonania wedlug fig. 46 do 50 na podwójna plytke miekkiej skóry 5 o jednostajnej grubosci jest nasadzona wstega z aluminjowej blachy 37, na która naklada sie z kazdej strony waski pasek, o przekroju klinowym, z miekkiej skóry 38, a nastepnie jest przymocowana plytka su¬ rowej skóry 4, która dla powiekszenia kata klinowego pasa moze byc równiez skosnie scieta Wzdluz brzelgti 4e. Nfity 39 ii 40 z miekkiego metalu (aluniinjurni) wiaza ca¬ losc.Gpisane zlozone ogniwo zostaje zigiete okolo konców dwóch po sobie nastepuja¬ cych ogniw stalowych 1, nastepnie wystaja¬ ce konce 41, 42 Wstegi blaszanej zostaja zagiete jedno na drugie i zamocowane ni¬ tem 27.Azeby przy uzyciu cienkich skór (2 mm i pciiizej); mozna bylo wprowadzic spina¬ cze 1Z, zaopatrzona jest, przy formie wy¬ konania wedlug fig. 51 i 52, zlozona po¬ dwójna plytka miekkiej skóry dodatkowym pasem zewnetrznym 43, którego konce sa skosnie sciete, zagiete do srodka i przyci¬ sniete do wewnetrznej powierzchni podwój¬ nej tarczy miekkiej skóry (fig. 53). Potem zostaje wlozona plytka surowej skóry ii przymocowaina zapoimloca wglebiloniego spi¬ nacza metalowego 32, którego konce moga byc na stronie zewnetrznej miekkiej skóry rozklepane w glowy nitowe 32d (fig. 54 do 57). W miejscach zagiecia wciskaja sie zeby 13 spinacza 12 w zdwojona tam war¬ stwe miekkiej skóry (fig. 58).Przy formie wykonania, wedlug fig. 59 do 61, wykonane w podwójnych plytkach. - 3 ¦ -r-miekkiej skóry wystepy 44, które zostaja zagiete do srodka (fig. 62), oprócz tego zastosowane sa o przekroju klinowym wkladki 45 z miekkiej skóry, lub innego materjalu, które wkladaja sie wewnatrz plytek z miekkiej skóry i sa spojone z soba spinaczem 32 (fig. 62). Zagiecie spinacza z drutu zaglebione jest w rowku 46 plytki z surowej skóry (fig. 54 i 55)* Spinacz 12 wciska sie przy linji zagie¬ cia do srodka wystepu 44 plytki ze skóry miekkiej (fig. 62).W celu zaokraglenia kazdej pary ply¬ tek ze skóry miekkiej i utworzenia oparcia dla plytek z surowej skóry, otrzymuje po¬ dwójna plytka miekkiej skóry 5 wciecia 48 (fig. 63 i 64), które sprawiaja, ze zagieta podWójna plytka miekkiej skóry przylega do dolnej krawedzi zamknietej plytki suro¬ wej skóry 4. W ten sposób podwójna plyt¬ ka miekkiej skóry zaopatrzona jest we¬ wnatrz gladka powierzchnia, zewnatrz pla¬ szczyznami ukosnemi, a w srodku walkiem 49, przy którym tak samo jak na ze¬ wnetrznych krawedziach osiagnieta zostaje pelna grubosc skóry. Kazda taka podwój¬ na plytka zostaje oblozona dokola pary znajdujacych sie obok siebie plytek z suro¬ wej skóry 4, zas calosc w tern polozeniu zostaje umieszczona w dolnej czesci 50 prasy. Przytem górne krawedzie 51 ply¬ tek z surowej skóry 4 wystaja ponad górne krawedzie 52 podwójnej plytki miekkiej skóry 5. Na konce krawedzi 51 zostaje nalozony tlok 53 prasy, który posiada pro¬ stokatny otwór 54, przez który zaklada sie spinacz 12, wbijany zapomoca stempla 54a.Wreszcie przez otwór 55 w dolnej czesci 50 prasy zostaja: wbite od dolu nity 56.Przy przeniesieniu wielkich sil, przy wielkich ilosciach obrotów, trzeba jeszcze starac sie o spokojny bieg pasa.Znane dotychczas pasy z ogniw klino¬ wych posiadaja te zla strone, ze przy wiel¬ kich ilosciach obrotów nie pracuja spokoj¬ nie, lecz ulegaja wahadlowym ruchom. To zjawisko wystepuje szczególnie silnie, gdy lancuchy sa uzyte przy pojazdach, gdzie uderzenia kól o nierównosci drogi przeno¬ sza sie na lancuchy, wywolujac w nich ru¬ chy wahadlowe. Przy przenoszeniu wiel¬ kich sil zapomoca kilku lancuchów z ogmiw klinowych trzeba bylo lancuchy, w celu unikniecia zawadzania, ukladac daleko od siebie, przez co przekladnia stawalaby sie drozsza.Azeby uniknac tych niedogodnosci, skonstruowano lancuch, stosownie do wy¬ nalazku, w sposób uwidoczniony na fig. 68 do 70.Przy tym lancuchu umieszczone sa pa¬ ry stalowych, wzglednie metalowych ogniw 57, ze swojemi czopaiml 58, w tarczach 59, 59a surowej skóry, a wiec z twardego ma¬ terjalu, które moga byc zaopatrzone oslo¬ nami 60 od wilgoci. Spinacze 61 z dtutu lub innego materjalu trzymaja zewnetrzne podwójne plytki miekkiej skóry 62, przy- czem spinacz 63, którego zewnetrzne zeby wchodza w tarcze miekkiej skóry, przy¬ trzymywany jest zapomoca zagietych kon¬ ców 64 spinacza drucianego 61.Plytki surowej skóry przyjmuja na sie¬ bie sile ciagnienia ogniw stalowych 57, by ja potem przeniesc na nastepna pare o- gniw stalowych, zas plytki miekkiej skóry sa zupelnie odciazone od tej sily i sluza tylko do przeniesienia sily tarcia w row¬ kach klinowych kól pasowych.Jest waznem, ze sa tu zastosowane o- gniwa stalowe parami i obejmuja je tarcze z twardej skóry 59, 69a, poniewaz pary o- gniw stalowych sa usztywnione przekatnie wzgledem bocznych ruchów, unikniecie któ¬ rych jest zadaniem wynalazku, a twarde plytki surowej skóry 59, 59a umiiemozlir wiaja skosne ustawienie konców ogniw sta¬ lowych.W celu unikniecia bocznych ruchów lan- — 4 —cucha, nalezy starac sie, azeby ogniwa, któne, jak widac z fig. 70, skladaja sie z trzech czesci, byly sztywne, poniewaz przy rozluznieniu móglby nastapic ruch boczny lancucha.Sztywnosc moze byc nadana przez za- sitosowandle spinacza z drutu 61 i spinacza 63, ailbo pnzez zaistosowanie glajdkiej plytki z blachy 65 (fig. 72), która jejst trz)ymajnai drucianym luib bla¬ szanym spinaczem 66, którego konce prze¬ chodzace przez plytke sa zagiete. Przy spinaczu, wedlug fig. 71 3k 73, wewnetrzne plytki surowej skóry 59 sa zlaczone z ze¬ wnetrzna skórzana plytka 62 zapomoca spi¬ nacza drucianego 69 tak, ze cale ogniwo fest trzymaJne sztywnie. Spinacz, wedlug fig. 71 do 73, jest odpowiedni do zastoso¬ wania go w ogniwie zamiennem, gdy chodzi o to, azeby uszkodzony lancuch poprawic na miejscu, bez maszynowych urzadzen, które potrzebne sa do wyjecia uzebionego spinacza 63.W takim wypadku spinacz druciany tworzy tak silne zmocowanie calosci, ze rozluznienie ogniwa jest wykluczone.Poniewaz ruch na boki lancucha mógl¬ by takze nastapic, gdyby otwory czopów 58 (fig. 69) w plytach 59, 59a byly za duze, urzadza sie, stosownie do wynalazku, ze otwory w plytkach ze skóry twardej otrzy¬ muja mniejsza srednice, a zadany wymiar otrzymuje sie przez wtlaczanie czopów o- gniw stalowych do otworów plytek z suro¬ wej skóry.Ruchy boczne lancucha moga nastapic tez wskutek niejednostajnosci ogniw przy ich sporzadzaniu. Zeby uniknac tych nie¬ dokladnosci i osiagnac przez jednostajne wykonanie ogniw spokojny bieg lancucha, okladke z miekkiej skóry wykrawa sie jako podwójne plytki z jednego kawalka miek¬ kiej skóry.Przyrzady do wykrawania skóry moga byc rózne.Przy pierwszej formie wykonania plytek ze skóry, umieszczone sa na plycie 75, u- mieszczonej na podstawie 67, 68 (fig. 76), dwie listwy 76, które na brzegach zwróco¬ nych ku sobie posiadaja wykroje 77, do których wkladaja sie podwójne plytki 74.Przed i poza wykrojami posiadaja brzegi listew skosne sciieciiaj 73 (fig. 78). Przy dol¬ nej plycie 75 znajduje sie polaczony z nia przegubowo przycisk 78a, którego ramiona 78b polaczone sa osiami zawiasowemi 72 z dolna plyta i ukladaja sie obok skosnie scietych brzegów 73 na plytce ze skóry 74, a raczka przycisku znajduje sie poza obre¬ bem plytki. Ramiona przycisku na ich o- bydwu wewnetrznych bokach 79 sa równiez sciete skosnie tak, ze skosne sciecia dozwa¬ laja na wejscie gryza 95. Zapomoca korby 71 i sruby 70a, caly przyrzad zostaje pro¬ wadzony wraz z materjalem pod gryzem* Zeby uniknac gryzowania i oslabienia srodka plytek 74, stosuje sie uwidoczniony na fig. 52 profil, którego boczne konce sa calkowicie wyzyskane dla utworzenia for¬ my klinowej.Przy innej formie wykonania, przysru¬ bowane na dolnej plycie 75 listwy 76 sa skosnie sciete przy 79. Odstep scietych brzegów odpowiada odstepowi A konco¬ wych krawedzi podwójnych plytek miek¬ kiej skóry 74 (fig. 82). Pozostajacy po¬ miedzy listwami 76 rowek jest od tylu zu¬ pelnie otwarty tak, ze do niego moga byc zakladane plytki 74. Listwy 76 posiadiaja zagiecia 80, sciete skosnie, odpowiednio do utworzonych przez gryzowanie powierzch¬ ni skosnych. Poniewaz predkosc obwodo¬ wa gryza jest wieksza niz predkosc posu¬ wania plyty trzymajacej 75, wiec gryz w czasie roboty usiluje posuwac plytke ze skóry ku przodowi swoja predkoscia obwo¬ dowa. Wskutek tego przylega plytka pod^ czas gryzowania do obydwu zagiec 80. Po skonczeniu gryzowania zostaje plyta 75 odciagnieta zpowrotem, gotowa podwójna — 5 —plytka wyjeta i zalozona nowa podwójna plytka do gryzowania.Poniewaz przy drugim rodzaju wyko¬ nania plytka ze skóry zostaje przycisnieta przy swoich krawedziach, gryzowanie i wy¬ konanie formy klinowej moze odbywac sie na calej szerokosci plytki.Fig, 84 do 88 przedstawiaja przyrzad, którym jest obrabiany zapomoca gryza nie¬ przerwany pas skórzany. Ten przyrzad sklada sie ze stron 81, z urzadzona w jego plycie 82 prowadnica do pasa. Prowadni¬ ca moze byc w postaci zrobionego w plycie stolu rowka, o glebokosci równej polowie grubosci pasa skórzanego, lub tez skladac sie z dwóch listew prowadnicowych. Nad prowadnica umieszczony jest gryz 95 tak, ze wal gryza 83 lezy wpoprzek do kierun¬ ku prowadnicy 84, Wal gryza obraca sie w dwóch lozyskach 85, 85, pomiedzy które- mi urzadzone sa kola pasowe sluzace do napedu, a mianowicie stale kolo 86 i luzne kolo 87.Gryz jest uksztaltowany tak, ze w srod¬ ku pasa skórzanego 88 powstaje walek 89 i w srodku pasa pozostaje pelna grubosc skóry, zas po obydwu stronach walka two¬ rza sie skosne powierzchnie; przez to gru¬ bosc pasa zwieksza sie od walka ku ze¬ wnatrz i zewnetrzne boki otrzymuja takze pelna grubosc skóry. Walka w srodku moze takze nie byc.Pas skórzany zostaje podsuwany pod gryz 95 zapomoca recznej korby 90, której wal z obydwu stron prowadnicy obraca sie w lozyskach 91, zas pomiedzy lozyskami znajduje sie zazebiony walec 92. Lozyska 91 osadzone sa na srubach 93 i przyciskane sprezynami 94 ku dolowi, przez co walec jest przyciskany jednostajnie do pasa 88.Zapomoca korby zostaje najpierw1 pas posuniety wprzód tak daleko, az uchwyci go gryz 95. Przez powolne obracanie na¬ przód korby recznej 90 pas porusza sie wolno naprzód.Przez gryzowanie strona pasa skórza¬ nego, która pózniej sluzy jako powierzchnia cierna, otrzymuje odpowiednia szorstkosc.Z wygryzowanego pasa zostaja nastepnie Wyciete wspomniane podwójne plytki. PL