Znane sa w 'kolejnictwie liczne uklady polaczen db elektrycznych napedów zwrot¬ nic, semaforów i innych podobnych urza- dzien zabezpieczajacych, podlegajace pew¬ nym okreslonym warunkom, które wyma¬ gaja, aby w (rajzie uszkodzenia kabla nie na¬ stapilo uruchomienie napedu ani oddanie falszywego sygnalu kontrolnego. Prawidlo¬ wy sygnal kontrolny winien byc oddany tylkta wtedy, gdy zarówno dzwignia nasta¬ wnicy, jak i sam naped znajduja sie w zgo¬ dnym polozeniu. Sygnal konittfoLny winien znikac równiez i w przypadku, gdy naped zostal poruszony z krancowego swego po¬ lozenia, co odnosnie zwrotnic ma miejsce np. przy najechaniu zwrotnicy, tj. rozmy- katniu jej przez pociag.Wymagane jest zatem, aby ani uziemie¬ nie któregokolwiek z przewodów, ani zja¬ wienie sie w nim pradu ziemnego, ani wreszcie zwarcie miedzy dwoma przewo¬ dami nie moglo spowodowac wyzej wspo¬ mnianych bledów. Oprócz tego wymagane jest, by kazdy z tych bledów, w celu zapo¬ biezenia jakimkolwiek zlym nastepstwom, byl widoczny przy najblizszym uruchomie¬ niu dzwigni lub napedu, a tym samym, aby blad taki nie pozostal przez dluzszy czas nie spostrziezolny.Celem zadoscuczynienia wyzej wspom¬ nianym waJrunkom, uzywano najrozmait¬ szych sposobów, które jednak wykazywaly sitale coraz to inne wady. Znany jest spo¬ sób uziemienia przewodów, jednakze stwierdzono, zwlaszcza przy kolejach elek¬ trycznych, ze wskutek Uziemienia napedu powstac moga prady o wyzszym napieciu, które poprzez baterie lub ziemie dostaja sie do nastawnicy i przestawiaja naped.Niezawodniejsze pod tym wzgledem jestnie uziemione polaczenie na zwarcie, które jednak wymaga stalego nadzoru, o ile ma byc skuteczne. Znany jest równiez caly szereg polaczen z dodatkowymi elektro¬ magnesami zabezpieczajacymi, które sa tez bezwartosciowe, o ile nie sa tak urzadzone, aby (zapewnialy skoordynowana prace.Jednak urzadzenia takie wymagaja skom¬ plikowanych zaleznosci mechanicznych, sa przez to drogie i trudne do nadzoru i kon¬ serwacji.Wynalazek niniejszy, stanowiac kombi¬ nacje czesciowo znanych urzadzen, czyni zadosc wszelkim wyzej wspomnianym wy¬ maganiom, daje przy tym prosty uklad po¬ laczen i pozwala przy uzyciu najskrom¬ niejszych srodków na zachowanie odnos¬ nych przepisów bezpieczenstwa. Wynala¬ zek przewiduje ogólem cztery przewody, a mianowicie: dwa nastawcze, jeden kon¬ trolny i jeden powrotny, które sa polaczo¬ ne w ten sposób, ze w polozeniach 'kranco¬ wych zarówno przez wszystkie laczniki jak i przewody przeplywa i je nadzoruje prad kontrolny. Przez przelaczenia, zachodzace w czasie jednego przestawienia dzwigni nastawnicy, w obwodach kontrolnego pra¬ du stalego i nastawczego pradu zmiennego oraz wskutek uziemienia bieguna ujemne¬ go baterii i zacisku zródla pradu nastaw- czego unieszkodliwione zostaja prady obce lub ziemne.Rysunek przedstawia wyzej wymienio¬ ny uklad polaczen, przy czym grubymi li¬ niami oznaczone sa przewody, przez które w danej chwili przeplywa prad. Kontakty dzwigni nastawnicy oznaczono ptrzez, a, kontakty zas laczników samoczynnie cofa¬ jacych sie prizez 6. Zacisk zródla pradu zmiennego oraz biegun ujemny baterii kon¬ trolnej posiadaja wspólne uziemienie. Fakt ten nawet w odniesieniu do kollei elektrycz¬ nych jest bez znaczenia, poniewaz w tym jednym punkcie nie moze powstac zaden spadek napiecia.Fig. 1 i 4 przedstawiaja oba polozenia krancowe. Jak wynika z fig. 1, przewody 1 i 3 sa przylaczone do bieguna ujemnego ba¬ terii, natomiast przewody 2 i 4 — dto biegu¬ na dodatniego. Na fig. 4 do bieguna ujem¬ nego baterii przylaczone, sa przewody 2 i 3, a do bieguna dodatniego — przewody 1 i 4.Przez istopienie sie odpowiednich bezpiecz¬ ników sygnalizowane sa prady oboe w prze¬ wodach 1, 2 i 3 oraz zwarcia ziemne prze¬ wodów 1, 2 i 4.Celem przestawienia napedu przelacza sie laczniki cri, a2 oraz 6i, 62, 63 w poloze¬ nie uwidocznione na fig. 2. Prad nasitawczy plynie wtedy poprzez laczniki 61, ai, prze¬ wód 2, lacznik C2 sterownicy, uzwojenie sil¬ nika 7722, twornik i wraca.poprzez przewód 4, lacznik 62 z powrotem. Lacznik 63 zwie¬ ra wysokoomowe uzwojenie elektromagne¬ su kontrolnego uu Prad obcy w przewodzie 4, który we¬ dlug Kg. 1 nie mógl byc sygnalizowany, o ile byl skierowany ku dodatniemu biegu¬ nowi baterii, zostaje natychmiast z chwila przelaczenia urzadzenia odprowadzony po¬ przez lacznik 62 ido bieguna ujemnego i unieszkoidliwiony wskutek przepalenia sie odnosnego bezpiecznika.Z chwila zas uruchomienia napedu przelacza sie, jak oznaczono linia przery¬ wana, lacznik ci sterownicy, wobec czego przez pioinowne przestawienie laczników ai, a2 mozna spowodowac w kazdym poloze¬ niu wsteczny ruch tego napedu. W razie przestawienia napedu w polozenie kranco¬ we (fig. 3) prad nastawozy zostaje skiero¬ wany, wskutek przelaczenia lacznika C2 sterownicy, do przewodu kontrolnego! 3 i przeplywa teraz poprzez uzwojenie dek- tromagnesu 112, lacznik 63, a2, przewód 1, uzwojenie silnika mi i twornik do przewo¬ du 4 z powrotem. Wskutek itego zwalnia sie rygiel isamoczynnie cofajacych sie laczni¬ ków 61, 62, 63, któtre przechodjza w poloze¬ nie uwidbeznione na fig. 4. Tym samym doszlo do skutku przestawienie i zgloszenie zwrotne dla drugiego krancowego polozenia. — 2 —Ewentualne zwarcie ziemne przewodni 3 jest sygnalizowane przy polaczeniu we¬ dlug fig. 3 przez przepalenie sie bezpiecz¬ nika si, poniewaz przewód ten jest teraz przylaczony do zródla pradu.W ten sposób sygnalizowane sa w cza¬ sie jednego przesuwu nastawcizego wszel¬ kie zwarcia ziemne i prady obce, zanim spowodowalyby one jakiekolwiek zaburze¬ nia w ruchu. Przy tym bezpiecznik $2 dla pradu kontrolnego dobiera sie celowo moz¬ liwie slaby, aby w razie zjawienia sie pra¬ du obcego silnik nie mógl ruszyc, nim prze¬ pali sie ten bezpiecznik. W nastawni bez¬ piecznik ten sluzy przewaznie zarazem ja¬ ko sygnal najechania zwrotnicy, przepala¬ jac sie w momencie tego najechania.O ile najechanie nastapi w polozeniu krancowym wedlug fig. 1, wtedy przela¬ czony zostaje lacznik ci sterownicy z prze¬ wodu kontrolnego 3 na uzwojenie mi, przez co przewód ten zostaje pozbawiony pradu.Natomiast prad kontrolny zostaje skiero¬ wany od S2, 62 przewodni 4 poprzez mi, ci, przewód 1 i laczniki ci, 61 do bieguna ujem¬ nego. Poniewaz zamiast wysokoiomowej cewki elektromagnesu kontrolnego znajdu¬ je sie tu tylko niskoomowe uzwojenie silni¬ ka, bezpiecznik $2, odpowiednio dobrany, przepala sie natychmiast.Zamiaist bezpieczników tópikowych mo¬ zna zastosowac wylaczniki nadmiarowe, przez co odpada koniecznosc wymiany przepalonych bezpieczników. Przy tym mozna osiagnac dodatkowe zabezpieczenie, pozadane w szczególnych przypadkach.Mianowicie przez polaczenie kazdego ze wspomnianych wylaczników nadmiarowych z dodatkowym drugim wylacznikiem, wla¬ czonym w przewód w danej chwili nieza¬ bezpieczony, otrzymuje sie dwubiegunowe odlaczenie obwodu pradu.Przyklad zastosowania tych wylaczni¬ ków jest uwidoczniony na fig. 4 liniami przerywanymi. Uwidocznione sa tu wylacz¬ niki nadmiarowe sh i sfe, zaopatrzone w Staatsdruckerei Wars< samoczynne kontakty przerywajace s/11 i s/21 oraz w dodatkowe kontakty s/12 i s/22, wlaczone w odpowiedni przewód powrotny.Mozna tez w miare wymaganego zabezpie¬ czenia zastapic wylacznikiem nadmiaro¬ wym tylko którakolwiek jeden bezpiecznik topifcowy, np. tylko bezpiecznik si, gdy cho¬ dzi o dwubiegunowe wylaczenie pradu na- sta^czego, lub tylko S2, gdy chodzi o prad kontrolny.Uklad polaczen wedlug wynalazku na¬ daje sie równiez do napedów za pomoca pradu stalego, przy czym odpada lacznik 63 zwierajacy wysokoomowe uzwojenie elektromatgnesu kontrolnego. PL