Wynalazek niniejszy dotyczy grzejnika parowego niskiego cisnienia, regulowanego samoczynnie przez dzialanie ciala wy- dluzailnego, a jednoczesnie otwieranego i zamykanego recznie, w zastosowaniu zwlaszcza do wagonów kolejowych. W te¬ go rodzaju grzejnikach, sile przestawia¬ nia recznego urzadzenia przestawiajacego, umieszczonego na zewnatrz grzejnika, prze- nosiza zazwyczaj ina wlotowy zawór pary za pomoca tego samego czlonu, najlepiej drazka, który przenosi ruchy, wywolane wydluzaniem sie ciala wydluzalnego, znaj¬ dujacego sie pod dzialaniem pary. Taki czlon przestawiajacy musi byc zatem pro¬ wadzony od znajdujacego sie na zewnatrz glrzejnika urzadzenia przestawiajacego przez prowadnice do komory parowej grzejnika. W czasie panujacych mrozów czlon ten po odstawieniu wagonu zamarza w tej prowadnicy. Jezeli przy tym reczne urzadzenie przestawiajace znajduje sie przypadkowo w polozeniu na ,,zimno", czyli ze wlotowy zawór pary jest zamknie¬ ty, nie jest mozliwe odmrozenie przez ogrzanie grzejnika przy jego ponownym uruchomieniu. Obslugujacy ogrzewanie, spostrzeglszy to, nie ma moznosci nasta¬ wienia grzejnika na ogrzewanie, gdyz wspomniana uprzednio prowadnica jest za¬ marznieta. Zastosowanie sily do urucho¬ mienia go powoduje uszkodzenie urza¬ dzenia.Celem unikniecia tego rodzaju niedo-godnosci prcipcinowalno juz przenosic sile przestawiania urzadzenia przestawiajacego, umieszczonego na zewnatrz grzejnika, na umieszczony w komorze parowej grzejnika czlon przestawiajacy, a mianowicie za po¬ srednictwem miecha przeponowego, zamy¬ kajacego otwór grzejnika, .poniewaz tego rodzaju miech nawet w czasie mrozu za¬ chowuje swa ruchliwosc. Umieszczano juz równiez do tego celu sprezyne wyrównywu- jaca pomiedzy znajdujacym sie na zewnatrz grzejnika, pomimo mrozu ruchliwego urza¬ dzenia przestawiajacego i dzialajacego na zawór, a mogacym przymarznac czlonem przestawiajacym, który nagromadza w so¬ bie sile przestawiania, potrzebna do prze¬ stawiania zamarznietego grzejnika, az do czasu, gdy prowadnica czlona przestawia¬ jacego pod dzialaniem ciepla, zawartego w doprowadzonej parze, odtaje, a sprezy¬ na wyrównywujaca moze potrzebny do przestawienia urzadzenia skok wykonac.Tego rodzaju rozwiazania zapewniaja wprawdzie uruchamianie zamarznietego grzejnika bez obawy uszkodzenia go, skla¬ daja sie one jednakze ze zbyt wielu czesci konstrukcyjnych i sa drogie i kosztowne w konserwacji. Przede wszystkim jednak miech przeponowy jest czescia skladowa bardzo czula, ulega on czesto peknieciu i musi byc wymieniany.Opisane ponizej urzadzenie zapobiega wszystkim wspomnianym niedogodnosciom w sposób prosty. Czlon, przestawiajacy zawór wlotowy pary, ze swa prowadnica, skierowana ku zaworowi, jest umieszczony tak, ze zostaje on podgrzewany od strony wlotu pary, druga zas jego strona, polozo¬ na przy prowadnicy recznego urzadzenia do przestawiania, jest umieszczona w próznej komorze, polaczonej z powietrzem otocze¬ nia. Zgodnie z niniejszym wynalazkiem, ta stale wolna od pary komora ciagnie sie od jednej prowadnicy do drugiej. Poniewaz do itej próznej komory para nie ma doste¬ pu, prowadnica, polozona przy recznym urzadzeniu do przestawiania, nie moze nigdy zamarznac. Zachowuje ona stale zdolnosc poruszania sie. Znajdujaca sie w poblizu zaworu prowadnica czlonu, któ¬ ra po zamknieciu grzejnika z cala pewno¬ scia zamarza, odtaje jednakze zawsze po ponownym otwarciu grzejnika, po czym ten ostatni moze bez wszelkich trudnosci po¬ nownie zaczac swe dzialanie. Obslugujacy winien tylko zaczekac tak dlugo, dopóki za¬ marznieta prowadnica nie odtaje pod wply¬ wem ciepla pary, a grzejnik mocna wówczas nastawic bez stosowania nadmiernej sily.Przez zastosowanie znanej jako takiej sprezyny wyrównywujacej, umieszczonej miedzy znajdujacym sie na zewnatrz grzej¬ nika urzadzeniem nastawiajacym i wspom¬ nianym recznym czlonem nastawiajacym, mozna nastawic grzejnik zawsze bez stoso^ wania nadmiaru sily. Jezeli odbywa sie to w przypadku, gdy grzejnik jest zamarznie¬ ty, ruch, potrzebny do nastawienia, nastapi dopiero po odtajeniu przyrzadu. Jak widac z powyzszego, osiagniete zostalo w sposób niezwykle prosty to, ze opisany grzejnik parowy niskiego cisnienia, bedacy w stanie zamarznietym, mozna nastawiac bez stoso¬ wania nadmiaru sily, a wiec bez obawy uszkodzenia przyrzadu.Wspomniana uprzednio prózna komore, znajdujaca sie pomiedzy obydwiema pro¬ wadnicami czlonu nastawiajacego, najko¬ rzystniej mozna otoczyc posiadajacym ksztalt rury cialem wydluzalnym, które jest umieszczone wewnatrz grzejnika, z mozmoiscia przesuwania sie lub tez w przy¬ padku grzejnika, który sam sluzy jako cia¬ lo wydluzalne, te komore prózna mozna wytworzyc z rury, która jest umieszczona nieruchomo w grzejniku.Na rysunku przedstawiono przedmiot wynalazku tytulem przykladu w sposób schematyczny, a mianowicie: fig. 1 przedsta¬ wia grzejnik wedlug wynalazku yr jednym wykonaniu, fig. 2 zas — odmienne wykona¬ nie takiego grzejnika. — 2 —Wedlug , fig. 1 do grzejnika 1, jest do¬ prowadzana para z przeciagnietego pod wagonem glównego parowego przewodu ru¬ rowego 2 za posrednictwem przewodu ru¬ rowego 3. Doplywajaca do grzejnika / pa¬ ra stara sie uniesc ku górze stozek 4 zawo¬ ru wlotowego w kierunku zgodnym z dzia- lajniem sprezyny 5 ku gniazidu 6 zaworu.Wewnatrz grzejnika 1 znajduje sie wydlu- zalny przewód rurowy 7, którego dolny ko¬ niec jest przymocowany ido oslony 8 zawo¬ ru wlotowego; dzieki swej zdolnosci do wy¬ dluzania sie pod dzialaniem ciepla ma on moznosc przesuwania sie, skutkiem czego górny jego koniec slizga sie szczelnie w pro¬ wadnicy 9 grzejnika 1. Na wystajacym swo¬ bodnie ku górze koncu tego przewodu ru¬ rowego 7 jest osadzona glowica 10 z gwintem 11, umozliwiajacym nastawianie równiez nagwintowanego czlona, przesta¬ wiajacego zawór wlotowy pary 4, jak w przypadku przedstawionym na rysunku, drazka 12. Przez obracanie uchwytu 13 mozna przestawiac drazek 12 pionowo.Dolny, zwezony koniec 14 otoczonego przez mogacy wydluzac sie przewód ruro¬ wy 7 drazka 12 przenika przez otwór gnia¬ zda 6 zaworu, a stozek 4 wlotowego zaworu pary zostaje stale dociskany do konca 14 drazka sprezyna 5, gdy drazek 12 zostaje opuszczony ku dolowi przez przekrecenie gwintu regulujacego 11 za pomoca przekre¬ cania uchwytu recznego 13. Temu przed¬ stawionemu na rysunku polozeniu odpowia¬ da polozenie otwarcia grzejnika /. Dlu¬ gosc wydluzenia sie przewodu rumowe¬ go 7 zostaje przeniesiona na drazek 12, wy¬ konany z materialu, odznaczajacego sie mniejszym wspólczynnikiem wydluzania pod dzialaniem ciepla, a tym sposobem wlo¬ towy zawór 4 pary pod dzialaniem wydlu¬ zania sie przewodu rurowego 7 reguluje sa¬ moczynnie doplyw pary z glównego prze¬ wodu rurowego 2 do grzejnika 1. Celem zamkniecia grzejnika 1 nalezy wysunac ku £órze drazek 12 przez przekrecenie uchwy¬ tu recznego 13, po czym stozek zaworu wlor towego 4 osiada na swym gniezdzie 6 i przerywa doplyw pary.Drazek 12 jest prowadzony po po¬ wierzchni 15, znajdujacej sie w oslonie 8 wlotowego zaworu pary cokolwiek powyzej dolnego konca 14, przenikajacego prze2 otwór w gniezdzie zaworu. Ta plrowadhi- ca 15, dotykajaca do scianki 16 komory 17 wysokiego cisnienia wlotowego zaworu 4 pary, przewodzi cieplo, gdy komora 17 przy uruchamianiu ogrzewania zostaje wpierw wypelniona para, a mianowicie równiez i wówczas, gdy wlotowy zawór 4 pary znajduje sie w polozeniu zamknietym.W czasie mrozu prowadnica 15 jest za¬ marznieta, Skutkiem przewodnictwa ciepla i promieniowania scianek komory 17 wy¬ sokiego cisnienia oslony 8 wlotowego za¬ woru pary prowadnica z cala pewnoscia zo¬ staje nagrzana i skutkiem tego odtaje. Dru¬ ga prowadnica 11 drazka 12 znajduje sie w poblizu uchwytu recznego 13 w komorze, wypelnionej powietrzem otoczenia, która jest przedluzona az do prowadnicy 15 draz¬ ka 12, tworzac komore 23, znajdujaca sie pomiedzy drazkiem 12 i wydluzalnym ota¬ czajacym go przewodem rurowym 7. Pro¬ wadnica 11 jest zatem chroniona przed za¬ marznieciem. Jak wynika z powyzszego, prowadnica 15, gdy nawet zamarznie, odta¬ je bezwarunkowo po wlaczeniu ogrzewania, a wlotowy zawór 4 pary przez przekrecenie uchwytu recznego 13 mozna otworzyc bez zastosowania nadmiaru sily.Aby mozna bylo nastawic grzejnik jeszcze w ciagu czasu, kiedy prowadnica 15 jest zamarznieta, wlaczona jest pomiedzy znajdujace sie na zewnatrz grzejnika urza¬ dzenie nastawiajace 11, 13 i drazek 12 spre¬ zyna wyrównywujaca 18. W przypadku, gdy wagonu uzyto do ruchu, w którego urzadzeniu ogrzewajacym grzejnik jest zamkniety, a prowadnica 15 zamarznieta, nalezy natychmiast uchwyt reczny 13 prze¬ krecic do polozenia otwarcia, skutkiem cze- — 3 —go sprezyna wyrównywujaca 18 zostaje na¬ prezona. Gdy wkrótce po tym pod wply¬ wem ciepla pary w komorze 17 odtaje pro¬ wadnica 15, sprezyna wyrównywujaca 18 naciska drazek 12 ku dolowi, a jej ko¬ niec 14 odpycha stozek wlotowego zaworu 4 pary do polozenia otwarcia* iPoczynajac od tej chwili zaczyna dzialac samoczynne re¬ gulowanie doplywu pary, przeplywajacej przez zawór wlotowy 4, nalstawiany pod dzialaniem zmian dlugosci, powstajacych w wydluzalnym przewodzie rurowym 7.Para przeplywa przy tym przez grzejnik w kierunku oznaczonym na rysunku strzal¬ kami. Woda, utworzona przez skraplanie sie palry, splywa z grzejnika naj zewnatrz przez przewód rurowy 19.Odmiane wykonania grzejnika wedlug wynalazku przedstawia fig. 2. Zmiany dlu¬ gosci, zachodzace w samym grzejniku, zo¬ staja tutaj uzyte w znany juz sposób do nastawiania wlotowego zaworu pary. Wol¬ na stale od zawartosci pary komora 23 we wnetrzu umieszczonego nieruchomo w tym grzejniku rurowego przewodu 20 przedluza az do prowadnicy 15 drazka 12 komore, zawierajaca powietrze otoczenia, w której znajduje sie druga prowadnica 11 w pobli¬ zu recznego uchwytu 13. Prowadnica 15 jest utworzona z dolnego zwezonego konca przewodu rurowego 20, który jest osadzo¬ ny w oslonie 8 zaworu i uszczelniony przed przenikaniem pary. Drazek 12, stanowiacy dla zaworu 4 czlon nastawiajacy, jest wy¬ konany z materialu odznaczajacego sie mniejszym wspólczynnikiem rozszerzalno¬ sci cieplnej, anizeli material, z którego jest wykonany grzejnik 1. Prowadnica 15 jest umieszczona w poblizu wlotowego zaworu 4 pary, skutkiem czego, gdy komora 17 zawo¬ ru wysokiego cisnienia jest wypelniona pa¬ ra, prowadnica 15 pod dzialaniem ciepla przewodzonego wzglednie wypromieniowa- nego, a pochodzacego od pary, odtaje bez¬ warunkowo. Sposób wykonania recznega urzadzenia nastawiajacego 11, 13 dla czlo- na nastawiajacego 12 jest taki sam, jak w grzejniku, przedstawionym na fig. 1.Dzialanie tego urzadzenia jest równiez ta¬ kie samo. PL