Do wyrobu wlókien ze szkla stosuje sie miedzy innymi sposób, wcdlug które¬ go cienkie strumienie roztopionej masy szklanej poddaje sie dzialaniu gazowych strumieni dmuchajacych, skierowanych w przyblizeniu w te sama strone, co i strumienie masy, tak iz porywaja one te strumienie masy i wyciagaja je w po¬ staci cienkich wlókien. Strumienie wycia¬ gajace maja wielka szybkosc i mozna bylo przypuszczac, ze przez zwiekszenie tej szybkosci uzyska sie odpowiednie zwiek¬ szenie wydajnosci sposobu. Przypuszcze¬ nie to jednak okazalo sie niesluszne.Wynalazek niniejszy ma na celu takie polepszenie wspomnianego sposobu, ze przy jednoczesnym uzyskaniu bardziej cienkich wlókien osiaga sie znaczne zwiek¬ szenie sprawnosci, przy czym wlókna pod¬ czas swego powstawania, jak równiez pod¬ czas odkladania w postaci mat, splataja sie ze soba w znacznie wiekszym stopniu i le¬ piej sie krzyzuja niz to bylo mozliwe do¬ tychczas.Wynalazek polega na stwierdzeniu oko¬ licznosci, ze najlepszy efekt wyciagania wlókien mozna uzyskac nie za pomoca stru¬ mienia dzialajacego tylko w jednym okre¬ slonym kierunku, a wiec prostoliniowego strumienia dmuchajacego, lecz za pomoca takiego strumienia, w którym prócz zasad¬ niczego kierunku prostoliniowego wytwa-rzaiie sa drgania lub wify w kierunku od¬ miennym.Zgodnie z tym do wyciagania wlókien stosuje sie wedlug wynalazku strumienie gazowe o róznych szybkosciach i bocznych skladowych mchu, dzieki czemu poszcze¬ gólne strumienie szklane podlegajac jedno¬ czesnie dzialaniu sily rozciagajacej w róz¬ nych punktach ich dlugosci i w róznych kie¬ runkach sa równiez rozbijane w róznych kierunkach.Strumienie szklane wedlug wynalazku sa wprowadzane do strumieni gazowych w tak wysokiej temperaturze i w stanie tak rzadko plynnym, ze ulegaja dzialaniu cia¬ gnacemu ruchów rozbijajacych strumieni gazowych z dostateczna szybkoscia i w cza¬ sie trwania tych dzialan rozciagajacych po¬ zostaja jeszcze plastyczne.Okazalo sie w praktyce, ze osiaga sie nawet dwunastokrotne albo nawet wieksze zwiekszenie sprawnosci wytwarzania, pod¬ czas gdy zuzycie gazu (pary) podczas tej produkcji w strumieniach dmuchajacych znacznie sie zmniejsza. Oprócz tego wlók¬ no, wytworzone w ten sposób, przy uklada¬ niu tworzy mate, która szczególnie nadaje sie jako izolacja cieplna i dzwiekowa dzie¬ ki wszechstronnemu splataniu i ^pilsnieniu wlókien przy jednoczesnym zachowaniu jej spoistosci.Do celów wynalazku nadaja sie zwlasz¬ cza strumienie pary z niecalkowicie rozpre¬ zonej pary, wytwarzane za pomoca jakich¬ kolwiek dysz posiadajacych proste po¬ wierzchnie.Szczególnie dobre wyniki mozna osia¬ gnac wtedy, gdy do wyciagania stosuje sie strumienie gazowe, posiadajace u wylotu z dyszy szybkosc dzwieku. Aby strumienie szkla mogly podazac za ruchami rozbijaja¬ cymi strumienia gazowego z dostateczna szybkoscia tworzac pozadane petle i splo¬ ty, konieczne jest wprowadzanie do stru¬ mieni gazu strumieni szkla w stanie tak cie¬ klym i w takiej temperaturze, zeby przy wejsciu do tych strumieni gazu mogly na¬ brac odpowiednich szybkosci i pozostawaly dostatecznie podatne i plastyczne w czasie przechodzenia przez strefe, w której odby¬ waja sie ruchy rozbij ania. Z reguly strefa, w której odbywaja sie ruchy rozbij ania i platania, rozciaga sie na 5^-7 cm ponizej dysz dmuchajacych. Temperatura stoso¬ wana lezy w poblizu temperatury odszkle- nia szkla i w odniesieniu do zwyklego szkla wapiennego wynosi okolo 1300 — 1500°C.W odniesieniu do innego szkla, np. olowia¬ nego, o nizszym punkcie topliwosci odpo¬ wiednie temperatury sa oczywiscie nizsze, Im wyzsza jest temperatura w dopuszczal¬ nych granicach, tym ciensze wlókna mozna otrzymac przy rozbijaniu strumieni masy ruchami rozbijajacymi.Wedlug wynalazku stosowane sa dwa rzedy strumieni gazowych skierowane ku sobie pod ostrym katem, a roztopione cien¬ kie strumienie szkla sa wprowadzane wzdluz linii spotykania sie tych strumieni gazowych. Dla dokladnego i szybkiego wy¬ ciagania strumieni gazowych w tym ukla¬ dzie jest rzecza wazna, zeby strumienie gazowe byly wytwarzane w pewnej odle¬ glosci od siebie tak, aby pomiedzy nimi po¬ zostawaly stosunkowo spokojne przedzia¬ ly, do których strumienie gazowe same wsysaja otaczajace gazy atmosferyczne (powietrze). Wsysane gazy ulatwiaja wej¬ scie strumieni szklanych oraz pochwycenie ich przez strumienie gazowe. Bez tego zabiegu mogloby sie zdarzyc, ze strumienie szklane znalazlyby sie na zewnetrznej po* wlóce strumieni gazowych i nie zostalyby przez nie wciagniete. Wskutek tego po¬ wstawalyby drobne skupienia roztopionej masy w postaci perelek, które pozostalyby nie wyciagniete i zostalyby odrzucone Dla wyjasnienia sposobu wedlug wyna¬ lazku przedstawiono na rysunku przyklad wykonania za pomoca zasadniczo znanego urzadzenia do wytwarzania wlókien szkla¬ nych. — 2 -Fig* 1 przedstawia pionowy przekrój urzadzenia, fig. 2 — przekrój szczególu wy¬ plywu szkla ze zbiornika i dmuchawek slu^ zacych do wyciagania szkla, fig. 3 przed¬ stawia powstawanie i tworzenie sie wlókien pod dzialaniem ruchów rozbijajacych stru¬ mieni gazowych. Mianowicie fig. 3 jest schematem wykonanym na podstawie foto¬ grafii procesu wytwarzania wlókien z prak¬ tyki.Na rysunku liczba 10 oznacza piec do topienia z zapasem // szkla roztopionego, posiadajacy w dnie odpowiedni króciec wyplywowy 12, który za pomoca pradu elektrycznego jest ogrzewany do zadanej temperatury. Roztopiona masa wyplywa przez waskie dysze 13, które wedlug wyna¬ lazku sa rozmieszczone w rzedach w dnie krócca wyplywowego w ksztalcie litery V.W niewielkiej odleglosci pod dyszami znaj¬ duje sie dmuchawka 15, do której wprowa¬ dzana jest para lub inny gaz pod wysokim cisnieniem. Dmuchawka pary sklada sie przynajmniej z dwóch rzedów dysz roz¬ mieszczonych z obydwóch stron srodkowej szczeliny 17, przez która wyplywaja w dól strumienie szkla. Dysze utworzone na prze¬ ciwleglych stronach szczeliny 17 sa roz¬ mieszczone (najlepiej) parami naprzeciw¬ ko' siebie, tak iz strumienie gazowe kazdej pary dysz, które sa skierowane pod ostrym katem wzgledem pionu w dól, trafiaja na siebie i tworza wspólnie strumien buchaja¬ cy. Dysze kazdego rzedu, jak wspomnia¬ no, sa rozmieszczone w pewnej odleglosci od siebie, tak iz w tym przedziale moga byc wsysane gazy atmosferyczne, otaczajace dmuchawke.Strumienie gazowe i wyciagniete przez nie wlókna wchodza do skrzyni 20 posia¬ dajacej (naj lepiej) ksztalt przedstawiony na rysunku i prowadzacej wlókna na prze¬ puszczalny pas przenosnikowy 22, na któ¬ rym wlókna ukladaja sie tworzac mate.Pod górna czescia pasa, na którym uklada¬ ja sie wlókna, znajduje sie skrzynia ssaw- cza 24 z przewodem ssawczym 25, co ula¬ twia odkladanie wlókien i powstawanie maty. Przez urzadzenie natryskowe 271 wbudowane do tylnej scianki skrzyni 20, mozna wprowadzac na odpowiednie wlók¬ na srodki smarujace, powlekajace lub zle¬ piajace.Wyciaganie wlókien wedlug wynalazku jest wyjasnione najlepiej na fig- 3- Dla wiekszej wyfa&istosci rysunku w obszarze, w którym zachodza ruchy rozbijajace, przedstawiono tylko niektóre wlókna, w rzeczywistosci jednak wytwarza sie znacz¬ na liczbe takich wlókien ciasno lezacych obok siebie. Z waskich dysz 13 wyplywa¬ ja roztopione strumienie 35 szkla do stru¬ mieni dmuchajacych, wychodzacych z dysz dmuchawki 13. Sposród tych strumieni szklanych zwraca sie blizsza uwage np. na strumien 35\ Gdy strumien 35' dojdzie do strumieni dmuchajacych, to jego czesc zostaje wyciagnieta w dól w postaci pe¬ tli 36. Nastepna czesc 37 tego strumienia szklanego ulega równiez dzialaniu strumie¬ nia gazowego, lecz w inny sposób, a miano¬ wicie przez znikomo maly ulamek sekundy pozostaje w stanie nieco spokojniejszym w poblizu dmuchawki. W miare posuwania sie petli 36 naprzód obydwie jej strony wy¬ ciagaja sie bardzo znacznie. Jednoczesnie z wyciaganiem petli 36 wlókien moze na¬ stapic Wytworzenie sie dalszych petli 38 ofraz duzej petlicy 39, przy czym wszystkie te petle ulegaja róznym silom ciagnienia, a wiec zostaja jednoczesnie wyciagniete na bardzo cienkie wlókna.. Takie tworzenie sie petlic oraz rozciaganie ich odbywa sie w calym obszarze ruchów rozbijajacych i jednoczesnie dla wszystkich strumieni szkla. Poszczególne strumienie szklane sa nie tylko wyciagane cienko pod wplywem ruchów bijacych lub drgajacych, lecz sa rzucane na siebie i platane ze soba, tak iz na pasie przenosnikowym 22 (fig. 1) two¬ rzy sie mata, której wlókna w znacznie wiekszym stopniu niz w znanych matach — 3 —przebiegaja w najrozmaitszych kierunkach, zachodza na siebie i spilsniaja sie.W zaleznosci od wybranych strumieni gazowych mozna ich ruchy Wirowe i rozbi¬ jajace dobrac tak, zeby powstajace wlókna rozrywaly sie tworzac peki wlókien, co cze¬ sto jest rzecza pozadana.Oprócz szkla mozna wedlug wynalazku stosowac równiez inne materialy, które przy ogrzewaniu przybieraja stan ciagliwy lub stan lepki i które po wprowadzeniu w postaci strumieni do strumieni gazowych daja sie wyciagac i krzepna powfoli. Taki¬ mi materialami oprócz szkla sa np. najroz¬ maitsze krzemiany, zuzle, mineraly, mela¬ sy, cukier, lak, wosk, zywice i guma, PL