Znany jest sposób wyrobu róznych przedmiotów z kauczuku lub materialu po¬ dobnego, polegajacy na okladaniu lub wy¬ kladaniu odpowiedniej formy warstwa kau¬ czuku lub materialu podobnego i wklada¬ niu formy wraz z przylegajacym do niej materialem do zbiornika (np. kotla wulka¬ nizacyjnego), wypelnianego nastepnie para wodna lub goracym sprezonym powietrzem o okreslonej temperaturze na okreslony przeciag czasu; podczas dzialania cisnienia pary lub goracego powietrza nastepuje do¬ ciskanie (doprasowywanie) materialu do formy, a równoczesnie pod dzialaniem cie¬ pla w podwyzszonej temperaturze material zostaje zwulkanizowany, dowulkanizowa- ny, utwardzony itd. Dla uproszczenia opi¬ su w dalszym ciagu zabieg ten bedzie nazy¬ wany wulkanizowaniem.Po ukonczonej wulkanizacji i po wy¬ puszczeniu ze zbiornika pary lub sprezone¬ go powietrza zbiornik ten otwiera sie, wyj¬ muje zen forme (lub wieksza liczbe form na raz) i zdejmuje z niej gotowy przed¬ miot.Sposób ten ma jednak duza wade, pole¬ gajaca na tym, ze latwo moze sie zdarzyc, ze w czasie nakladania warstwy materialu na forme, mimo bardzo starannej pracy, miedzy materialem a powierzchnia formy *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest Andrzej Paraszczak.pozostaja wieksze lub mniejsze ilosci po¬ wietrza,, inaczej mówiac material nalozony na powierzchnie formy nie przylega do niej zupelnie scisle. Po wlozeniu formy wraz z materialem do zamknietego zbiornika i po napelnieniu tego zbiornika para lub goracym powietrzem sprezonym nie moze nigdzie nastepowac uchodzenie resztek po¬ wietrza spomiedzy formy i materialu, gdyz calosc znajduje sie teraz w przestrzeni o cisnieniu wiekszym niz cisnienie resztek powietrza miedzy forma a materialem, Te resztki powietrza wskutek podwyz¬ szonej temperatury nowego otoczenia wy¬ kazuja sklonnosc do rozprezania sie, co poteguje jeszcze wady wynikajace z nie- przylegania materialu do formy.Wreszcie w najniekorzystniejszym przy¬ padku para lub sprezone powietrze gorace moga sie dostac miedzy material i po¬ wierzchnie formy, a wtedy wskutek wyrów¬ nania sie cisnien z obydwóch stron tworzy¬ wa nie jest ono juz w ogóle dociskane do powierzchni formy.Wskutek praktycznej niemozliwosci cal¬ kowitego usuniecia resztek powietrza spo-/ miedzy formy i nalozonego na nia materia¬ lu gotowy produkt posiada bardzo czesto wady, które zaleznie od rozmiaru niepra¬ widlowosci przy nakladaniu materialu na forme, ksztaltów formy, temperatury i ci¬ snienia pary lub powietrza sprezonego, spoistosci samego przerabianego tworzywa i wielu innych czesto trudno uchwytnych czynników wystepuja w gotowym produk¬ cie jako calkowite lub miejscowe nieodbi- cie sie ksztaltów formy na wykonanym na niej przedmiocie, plamy matowe mimo gladkosci formy, pecherze lub mniejsze miejscowe uwypuklenia, wreszcie jako cze¬ sciowe lub calkowite znieksztalcenia goto¬ wych przedmiotów.Powyzszych wad nie posiada sposób wedlug wynalazku niniejszego, którego za¬ sada polega na tym, ze w czasie nakladania materialu na forme i w czasie wulkanizacji spomiedzy nalozonego tworzywa i formy usuwa sie resztki powietrza przez odsysa¬ nie ich za pomoca urzadzen do wytwarza¬ nia prózni.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad urzadzenia ido wykonywania sposobu wedlug wynalazku w przypadku wyrobu pólkuli gumowej, w której wnetrzu (na bie¬ gunie) ma byc jesizcize nawiulkainijziowana wkladka plócienna.Fig. 1 przedstawia schematycznie przedmiot w pierwszym okresie po nalo¬ zeniu materialu na forme, lecz przed wlo¬ zeniem jej do kotta wulkanizacyjnego, a fig. 2 — iptnzedimiot w idirugim okresie, podczas wulkanizacji. Jak pokazainio na fig. 1, na pólkuliisitej, np. zelaznej formie / nalozony jest na biegunie kawalek plótna pi, na któ¬ ry nalozona jest warstwa kauczuku g, przy czym wolny brzeg kauczuku zabandazowa¬ ny jest bandazem b w celu docisniecia tego brzegu dk formy.W formie pod plótnem pi znajduje sie otwór d, polaczony z rurka r; koniec tej niirki laczy sie z pompa prózniowa. Dzieki ssacemu dzialaniu tej pompy na powierzch¬ ni sityku kauczuku z forma St cisnienie jest nizsze od cisnienia atmosferycznego at przestrzeni w kotle. To cisnienie atmosfe¬ ryczne at wobec zmniejszonego cisnietnlia na powierzchni St powoduje scisle przylega¬ nie kauczuku do powierzchni formy przy usunieciu resztek powietrza na powierzchni St. Cala fbrme / wraz z inaltoziona na nia warstwa kauczuku g wstawia sie nastepnie dlo kotla wulkanizacyjnego K (fig. 2), z któ¬ rego wyprowadza sie na zewnatrz prze¬ wód R.Rurke r formy laczy sie szczelnie ze wspomnianym przewiodlem R, który za po¬ moca zaworów Z i Z moze byc laczony albo z pompa prózniowa V, albo z Otaczajaca ktociol przestrzenia zewnetrzna o cisnieniu atmosferycznym at.Przed zamknieciem kotla wulkanizacyj - nego K za pomoca pokrywy Dn laczy sie — 2 —przewód R z pompa prózniowa V (zawór Z zamkniety, zawór Z otwarty)¦ stwarzajac warunki takie, jak podano w objasnieniu % 1.Po zamknieciu pokrywy Dn i wypelnie¬ niu kotla K para lub goracym powietrzem sprezonym o cisnieniu p kilkakrotnie wiek- sizym od cisnienia atmosferycznego at, na¬ stepuje silne docisniecie kauczuku g oraz— za jego posrednictwem — plótna pi do for¬ my /.Obecnie mozna juz zamknac zawór Z i otworzyc zawór Z bez obawy wyrównania sie cisnienia na powierzchni St z cisnieniem p pamiujacym w kotle. Ta manipulacja za¬ worami Z oraz Z nie jest konieczna, a sluzy jedynie db zaoszczedzenia pracy pompy prózniowej V, gdyz praca ta jest zbyteczna od chwili, w której cisnienie p wewnatrz kotla jest juz kilkakrotnie wieksze od cis¬ nienia atmosferycznego at.Po skonczonym zabiegu prasowania i wulkanizacji usuwa sie z kotla cisnienie p, otwiera pokrywe kotla Dn i po usunieciu baindiaza 6 zdejmuje z foirmy / gotowa pól¬ kule gumowa g wraiz z przywulkalnizowana do jej wnetrza wkladka plócienna pi.Tak sporzadzona pólkula gumowa g po¬ siada od wewnatrz wierne odbicie po¬ wierzchni formy / z wyklucizeniem jakich¬ kolwiek bledów i niedokladnosci, jakie mo¬ glyby powstac, gdyby w czasie prasowania i wulkanizacji znajdowaly sie na po¬ wierzchni St chocby male slady nieusumie- teg< powietrza.Wedlug opisanego sposobu wyrobu przedmiotów z kauczuku i z materialu o podobnych wlasciwosciach mozna oczy¬ wiscie wstawiac do kotla K wieksza liczbe foirm naraz, wlaczajac je razem do jednego wspólnego przewodu R prowadzacego na zewnatrz kotla do pompy prózniowej V.Same formy, a wiec i wytwarzane na nich przedmioty moga miec najrozmaitsze ksztalty; do warstwy wlasciwej przedmio¬ tu wytwarzanego sposobem wedlug niniej¬ szego wynalazku moga byc przywulkani- zowywane rózne dodatkowe czesci z tka¬ nin, skóry, papieru, metali i innych mate¬ rialów.Same formy moga byc sporzadzane z najrozmaitszych materialów i ich pola¬ czen, moga byc sztywne lub elastyczne.Moga byc one zbudowane tak, ze prasuja przedmiot w czasie wyrobu nie tylko je¬ dnostronnie, jak to opisano w powyzszym przykladzie, ale i wielostronnie.Jedna forma moze, a czasem zaleznie od ksztaltów i wymiarów musi posiadac wieksza liczbe opisanych w przykladzie otworów d dla wysysania resztek powietrza z powierzchni styku materialu z forma; mozliwe, a nawet pozadane jest w pewnych przypadkach stosowanie zamiast form z otworkami d form z siatki, ze specjalnego materialu mikroporowatego itd.Zasada wyrobu pozostaje jednak za¬ wsze taka, jak wyzej opisano.Opisany sposób moze byc stosowany przy wyrobie naj rozmaitszych przedmio¬ tów z kauczuku, mas plastycznych i wszel¬ kich innych tworzyw o podobnym do gumy zachowaniu sie w czasie przeróbki.Jako przyklady charakterystycznych przedmiotów z gumy, które mozna ko¬ rzystnie wytwarzac wyzej opisanym spo¬ sobem, nalezy wymienic czesci twarzowe niasek przeciwgazowych, (czepki kapielo¬ we, miseczki i naczynia gumowe, mieszki i weze zebrowane, plyty faliste lub zeber- kowane, wyroby z deseniami itd.Oczywiscie w tych przypadkach, gdy wystarcza samo docisniecie tworzywa do formy bez wulkanizacji, stosuje sie tylko pierwszy zabieg sposobu, objasniony na fig. I- PL