Wiadomo, ze do otrzymywania fotogra¬ ficznych i kinematograficznych obrazów wielobarwnych stosuje sie jako material do zdjec tak zwane dwublony lub wieloblony, które posiadaja emulsje chlorowcosrebro- we o rozmaitej czulosci na swiatlo, umiesz¬ czone na dwóch lub wielu nosnikach tych warstw. Do zdjec trójbarwnych stosuje sie zwlaszcza dwublony, W celu powie¬ lenia zdjec na dwublonach kopiuje sie je na nadajacym sie do barwnej fotografii materiale kopiowym, ewentualnie z zasto¬ sowaniem kopii posrednich. Ten sposób otrzymywania zdjec wielobarwnych, nada¬ jacych sie do uzytku, jest polaczony z pew¬ nymi trudnosciami i posiada rozmaite wa¬ dy. Na przyklad do zdjec potrzebny jest specjalny aparat fotograficzny, w którym obydwie blony dwublony, odwijajace cie z oddzielnych bebnów, zostaja w chwili zdjecia do siebie docisniete, aby ograni¬ czyc do minimum nadzwyczaj szkodliwa dla ostrosci obrazu przestrzen powietrzna pomiedzy warstwami chlorowcosrebrowy- mi, umieszczonymi na oddzielnych nosni¬ kach warstw. Przy dalszej obróbce zdje¬ cia nalezy stale traktowac dwie tasmy blo¬ ny, co zwlaszcza przy procesie kopiowania nastrecza nowe trudnosci, poniewaz cze¬ sciowe obrazy barwne powinny byc kopio¬ wane jedne na drugich tak, aby sie pokry¬ waly we wszystkich punktach obrazu. Na¬ wet za pomoca proponowanych do tego celu maszyn specjalnych nie zawsze mozna bez trudnosci uzyskac obrazy pod kazdym wzgledem doskonale.Proponowano nastepnie we wczesniej¬ szych, w chwili zgloszenia patentu niniej¬ szego nic opublikowanych patentach tej samej firmy, aby ck zdjec stosowac mate¬ rial fotograficzny, w którym wiele warstw o rozmaitej czulosci umieszcza sie jedne nad drugimi. Zdjecia, wykonane na tym materiale, sa bez zarzutu pod wzgledemt pokrywania sie we wszystkich punktach obrazu, jednakie duze trudnosci nastrecza ograniczenie zabarwienia obrazów czescio¬ wych tylko do danej warstwy, co daje sie uzyskac przez zastosowanie duzej liczby procesów roboczych.Sposób, opisany w patencie niniejszym, pozwala na unikniecie powyzszych trud¬ nosci i wad- Wedlug wynalazku do otrzy¬ mywania fotograficznych i kinematogra¬ ficznych obrazów wielobarwnych stosuje sie material do zdjec, zaopatrzony w emul¬ sje czule na rozmaite dziedziny widma, przy czym wszystkie emulsje lub tylko nie¬ które z nich zawieraja odporne na dyfuzje skladniki tworzace barwniki, zdjecia zas, otrzymane na tym materiale, kopiuje sie bezposrednio na materiale do kopiowania, który równiez posiada emulsje czule na rozmaite dziedziny widma, przy czym wszystkie te emulsje lub tylko niektóre z nich zawieraja odporne na dyfuzje sklad¬ niki tworzace barwniki. Do materialu do zdjec i do kopiowania mozna stosowac war¬ stwy swiatloczule takie same pod wzgle¬ dem zawartosci odpornych na dyfuzje srodków, tworzacych barwniki, lulb tez warstwy emulsji zawierajace rozmaite grupy odpornych na dyfuzje srodków, tworzacych barwniki. Warstwy emulsji chlorowcosrebrowej moga zawierac np. od¬ porne na dyfuzje srodki, tworzace barw¬ niki, które sposobem opisanym w paten¬ tach polskibh nr 28 202, nr 29 854 i nr 29 424 oraz, w patentach wloskich nir mr 344 648 i 344649 mozna przez wywolywanie chro- mogeniczne przeprowadzic w obrazy barw¬ ne. Nastepnie do otrzymywania emulsji chlorowcosrebrowych mozna stosowac od¬ porne na dyfuzj e skladniki barwników azowych wedlug patentu francuskiego nr 787 388. Zarówno do materialu do zdjec, jak i do kopiowania nadaja sie zwlaszcza warstwry swiatloczule wedlug patentu pol¬ skiego nr 29855, zawierajace odporne na dyfuzje srodki tworzace barwniki. Stosu¬ jac te warstwy mozna we wszystkich war¬ stwach jednoczesnie wytwarzac czesciowy obraz barwny badz bezposrednio za pomo¬ ca reakcji przebiegajacej podczas procesu wywolywania, badz przez traktowanie na¬ stepujace po wywolywaniu. Nie jest jed¬ nakze rzecza konieczna, aby kazda emul¬ sja byla zaopatrzona w material nadajacy sie do wytwarzania barwników. Mozna równiez jedna z emulsji, nie zawierajaca materialu tworzacego barwniki, umiescic po drugiej stronie nosnika warstw i za¬ barwic ja w sposób dowolny.Material do zdjec, stosowany wedlug sposobu niniejszego, mozna naswietlac w kazdym aparacie do czarno-bialych zdjec fotograficznych lub kinematograficznych bez stosowania specjalnych czesci kon¬ strukcyjnych lub przyrzadów nasadzanych.Zmniejszenie ostrosci obrazu, zwlaszcza wówczas, gdy wszystkie trzy emulsje chlo- rowcosrebrowe znajduja sie po jednej stro¬ nie nosnika warstw, jest wykluczone, po¬ niewaz nie nastepuje tu szkodliwe dla ostrosci zdjecia przejscie swiatla z jedne¬ go osrodka do drugiego, co zachodzi np. w ukladzie dwufotonowym przy przecho¬ dzeniu z jednej warstwy swiatloczulej przez powietrze do drugiej warstwy swia¬ tloczulej. Sposób osadzenia emulsji chlo¬ rowcosrebrowych na nosniku warstw jest w niniejszym sposobie obojetny. Rozmaite emulsje swiatloczule moga byc badz od¬ lewane Warstwami jedna na drugiej, badz tez moga byc umieszczane na nosniku warstw obok siebie. We wszystkich przy¬ padkach omawiany material do zdjec nie posiada wad materialu dwufotonowego. — 2 —Obróbka materialu do zdjec zalezy od rodzaju zastosowanych skladników tworza¬ cych barwniki i wynika z powyzej poda¬ nego sposobu postepowaniaT Kopiowanie zdjec wedlug sposobu ni¬ niejszego rózni sie tylko nieznacznie od zwyklego procesu kontaktowego, stosowa¬ nego w fotografii czarno-bialej, jezeli jako material do kopiowania stosuje sie nosnik warstw, zaopatrzony w emulsje czule na rozmaite dziedziny widma. Oczywiscie istnieje tu duza mozliwosc odmian. Mate¬ rial do zdjec mozna przerabiac badz spo¬ sobem zwrotnym, przy czym odtwarza on naturalne barwy przedmiotu zdejmowane¬ go, badz tez odtwarza on, jako negatyw, zdejmowany przedmiot w barwach uzupel¬ niajacych. Odpowiednio do tego dobiera sie obróbke materialu do kopiowania. Nie jest rzecza konieczna, aby material do zdjec odtwarzal wiernie barwy przedmio¬ tu zdejmowanego. Wlasciwe barwy mozna równiez wytwarzac dopiero na kopii przez odpowiedni dobór skladników barwników, stopnia uczulenia albo barwy swiatla, sto¬ sowanego do kopiowania. Jako proces ko¬ piowania obiera sie taki sposób odtwarza¬ nia, przy którym w wyniku zdjecia z jed¬ nym tylko naswietleniem, unikajac trudno* sci, zwiazanych z takim nakladaniem cze¬ sciowych wyciagów, aby pokrywaly sie we wszystkich punktach obrazu, uzyskuje sie pozytyw barwny, jak to zachodzi przy sto¬ sowaniu powyzej opisanego materialu do kopiowania z warstwami emulsji o rozmai¬ tej czulosci, zawierajacymi odporne na dy¬ fuzje srodki tworzace barwniki.Przyklad I. Jako material do -zdjec sluzy blona trój warstwowa. Warstwa wierzchnia jest nie uczulona i zawiera dwuanizydyd estru acetylooctowego. Na¬ stepna warstwa zawiera obok uczulacza dla zieleni mocznik symetryczny ./-(p-ami- nobenzoylo-m-amiinofenylo) - 3 - metylo-5-pi- razolonu. Trzecia warstwa zawiera benzy- dyd kwasu a-oksynaftoesowego i uczulacz dla .czerwieni; Blone po naswietleniu wy¬ woluje sie p-aminodwumetyloanilina; po utrwaleniu i usunieciu srebra za pomoca oslabiacza Farmera daje ona negatyw o barwach uzupelniajacych. Skoro ten obraz skopiuje sie na tym samym materiale metoda kontaktowa, wówczas po potrakto¬ waniu kopii w taki sam sposób, jak zdje¬ cia, uzyskuje sie odbitke zdjetego przed¬ miotu w barwach naturalnych.Przyklad II; Jako material do zdjec stosuje sie blone opisana w przykladzie I.Blone wywoluje sie najpierw w bialo-czar¬ nych barwach, a nastepnie pozostale chlo¬ rowcowe polaczenie srebra wywoluje sie 7-aminodwumetyloanilina. Po potraktowa¬ niu kapiela rozpuszczajaca srebro uzysku¬ je sie odbitke zdjetego przedmiotu w bar¬ wach naturalnych. Jako material do ko¬ piowania stosuje sie znowu material trój- wairstwowy, opisany w patencie nr 29 856.Przyklad III. Jako material do zdjec sluzy bloma opisana w patencie nr 29 855.Jako material do kopiowania stosuje sie blone, wspomniana w przykladzie II jako material do zdjec. W tym przypadku z po¬ zytywu kopiuje sie pozytyw, podobnie jak w przykladzie II. Jezeli jednak jako ma^ terial do kopiowania stosuje sie taki mate¬ rial, jaki nie nadaje sie do procesu zwrot¬ nego, wówczas na materiale, (zaopatrzo¬ nym równiez w trzy emulsje, otrzymuje sie negatyw posredni lub tez w jakikol¬ wiek znany sposób sporzadza sie trójbarw¬ ne wyciagi, przy czym zachowuje sie ko¬ rzysc, jaka daje wynalazek, mianowicie moznosc stosowania do zidj ec materialu, któ¬ ry na nosniku warstw posiada równieiz emul- sje, nadajace sie do otrzymywania odbitek barwnych, oraz moznosc unikniecia takiego nakladania, aby pokrywanie nastepowalo we wszystkich punktach obrazu.Przyklad IV. Jako material do zdjec sluzy nastepujaca blona: warstwa wierzch¬ nia zawiera dwuanizydyd estru acetylo¬ octowego, nastepna warstwa — /S-naftalid — 3 —kwasu 2,3-oksynaftoesowego oraz uczulacz dla zieleni. Warstwa chlorowcosrebrowa, znajdujaca sie po odwrotnej stronie nos¬ nika warstw, nie zawiera substancji two¬ rzacej barwnik i jest uczulona na czer¬ wien. Po naswietleniu i wywolaniu reszte bromku srebra po stronie podwójnej war¬ stwy przeprowadza sie w znany sposób w anti-dwuazan srebrowy /2-naftyloaminy, który nastepnie przy traktowamiiu w kapieli kwasowej przechodzi w barwnik azowy; mianowicie w pierwszej warstwie powstaje zólty, a w drugiej warstwie purpurowy obraz z barwnika azowego. Te sama stro¬ ne npsnika warstw traktuje sie nastepnie oslabiaczem Farmera. Pozostaly bromek srebra po drugiej stronie nosnika warstw wywoluje sile wywolywaczem p-iaminodwu- metylowym, zawierajacym a-naftol, po czym usuwa sie równiez srebro za pomoca rozpuszczajacej je kapieli. Na blonie za¬ stosowanej dlo zdjecia uzyskuje sie wów¬ czas zdjety przedmiot jako pozytyw w bar¬ wach naturalnych. Jako material do ko¬ piowania mozna stosowac te sama blone, jakiej uzyto w przykladzie II.Przyklad V. Do zdjecia stosuje sie material posiadajacy nastepujace warstwy.Na podkladzie odlana jest warstwa uczu¬ lona na czerwien, zawierajaca jako sklad¬ nik barwnika 1- (3'-sulfofenylo) -3- (4"-stea- ryloaminoifenylo) -5-pirazolon w postaci soli sodowej. Przy wywolywaniu skladnik ten daje purpurowoczerwony obraz. Na tej warstwie odlewa sie warstwe, uczulona na zielono, zawierajaca jako skladnik barw¬ nika sól sodowa kwasu /-iV-siteairylo-^--/V- (1'-ofcsy-2'-njaftoylo') -fenylemodwmininosul¬ fonowego, dajaca po wywolaniu niebiesko- zielone zabarwienie; jako wierzchnia war¬ stwe nad poprzednia stosuje sie emulsje nie specjalnie uczulona, zawierajaca jako skladnik barwnika dla zólcieni sól -sodo¬ wa kwasu p-stearyloamiinobenzoyloaiceto- attilido-p'-karibonowego. Po zdjeciu mate¬ rial ten wywoluje sie jak zwykle za po¬ moca p-dwunietyloaminoaniliny uzyskujac obraz barwny, a otrzymany w ten sposób negatyw kopiuje sie na barwnym materiale o nastepujacym skladzie. Na nosniku odle¬ wa sie warstwe uczulona na czerwien, za¬ wierajaca skladnik barwnika dla purpury.Nad ta warstwa znajduje sie warstwa uczulona na zielen, zawierajaca odporny na dyfuzje skladnik barwnika dla blekitu- zieleni. Wierzchnia warstwa jest nie spe¬ cjalnie uczulona i zawiera odporny na dy¬ fuzje skladnik barwnika dla zólcieni; jako skladniki barwników stosuje sie te same materialy, których uzyto do negatywu.Z powyzszych przykladów wynika, ze istnieja mozliwosci najrozmaitszych kom¬ binacji uzyskiwania poprzez material ne¬ gatywowy kopij o zabarwieniu wlaisci- wym. Nie jest rzecza konieczna, aby ma¬ terial negatywowy dawal obraz barwny w barwach uzupelniajacych wzglednie o zabarwieniu wlasciwym, gdyz do procesu kopiowania mozna stosowac najrozmaitsze materialy dzieki kombinacji uczulen i skladników barwników w poszczególnych warstwach. Na podstawie powyzszych przy¬ kladów kazdy znawca moze z latwoscia wynajdywac dalsze mozliwosci kombinacji i wykluczac te, które przy uwzglednieniu zasady subtrakcyjnego mieszania sie barw nie daja kopij o zabarwieniu wlasciwym. PL