PL30320B1 - - Google Patents

Description

Przy wytwarzaniu odlewów w kokilacli, zwlaszcza odlewów zeliwnych i stalowych, wewnetrzna powierzchnie kokili czesto za¬ opatruje sie przed odlewaniem wedlug zna¬ nego sposobu w powloke, zapobiegajaca naglemu ochladzaniu sie odlewów przez scianki kokili. Jako material na takie po¬ wloki, którym na ogól nadaje sie stosunko- wio mala grubosc, stosowano dotychczas obok sadzy takze slzklo wodne, sole lub sproszkowane rózne metale. Na przy¬ klad przy odlewaniii odsrodklowym zna- *ne jest stosowanie takich wykladzin, wy¬ konanych z pylu odlewniczego (giser- skiego) i krzemionki lub podobnych ma¬ terialów, jak równiez z zelazo-krzemu, ze¬ lazo-fosforu, sproszkowanego aluminium, cynku itd. Takie cienkie powloki wykladzi¬ nowe kokili dzialaja na zewnetrzna war¬ stwe wytwarzanych odlewów zeliwnych czesciowo pod wzgledem fizyko-chemicz¬ nym, czesciowo zas Ach dzialanie polega na tym, ze drobny pyl powloki two¬ rzy wraz z powietrzem, zawartym miedzy poszczególnymi ziarnami powloki, izoluja¬ ca cieplnie warstwe pomiedzy odlewem a scianka kokili, dzieki czemu zapobiega sie zbyt szybkiemu odprowadzaniu ciepla przez scianki kokili, co zwlaszcza zachodzi w przypadku stosowania kokili chlodzo¬ nych. W celu powiekszenia grubosci takiej warstwy powietrznej proponowano juz przy odlewaniu odsrodkowym rur w koki- lach chlodzonych wprowadzac do kokilimaterial wykladziny za pomoca powietrza sprezonego, alby otoczyc w ten sposób z osobna kazde ziarnko materialu wykla- dlziiby mozliwie jak najwieksza iloscia po¬ wietrza o duzej preznosci.Przy wykonywaniu takich wykladzin zachodzi jednak badz co badz niebezpie¬ czenstwo, ze wykladzina taka nie bedzie pokrywala dokladnie i równomiernie calej wewnetrznie] powierzchni kokili wzglednie wykladzina ta bedzie sile osuwala ku dol¬ nym czesciom kokili, wskutek czego górne czesci kokili beda zaopatrzone wówczas ewentualnie jedynie w ciensza, niedosta¬ teczna warstwe wykladziny.Przy wytwarzaniu odlewów w kokilach metalowych w celu wytworzenia izolujacej cieplnie warstwy powietrznej o równomier¬ nej grubosci na calej wewnetrznej po¬ wiieirzchni 'kokili proponuje sie wedlug wy¬ nalazku niniejszego zaopatrywac we¬ wnetrzna powierzchnie kokili w powloke ze spieczonego lub zeskwarzonego proszku metalowego, opilek metalowych, lub tez z metalu o innej podobnej rozdrobnionej wzglednie porowatej postaci! albo w posta¬ ci gabki metalowej, przy czym material ten tworzy powloke o zwartej budowie. Tak wykonana powloka ze spieczonych lub ze¬ skwarzonych opilek metalowych lub po¬ dobnego materiialu posiada bardzo duza liczbe porów, rozmieszczonych stosunkowo równomiernie i siegajacych przez cala gru¬ bosc powloki z rozgialezieniami w róznych kierunkach, wskutek czego przechodzenie ciepla przez te powloke jest znacznie utrudnione. Wielkosc porów wykladziny wedlug wynalazku moze- zwiekszac sie w kierunku od powierzchni wewnetrznej powloki ku jej powierzchni zewnetrznej, podobnie tez liczba porów moze wzrastac, liczac w tym samym kierunku. W przy- piadku, jezeli przekrój porów znacznie zwiesza sie w kierunku zewnetrznej po¬ wierzchni powloki, powloke mozna wyko¬ nac tak, aby liczba porów zmniejszala sie W tym samym kierunku, co nie dziala wówczas szkodliwie na potrzebne wlasci¬ wosci izolacyjne powloki.Wynalazek niniejszy dotyczy równiez powloki wykonanej' ize spieczonych lub ze¬ skwarzonych opilek metalowych, najlepiej dajacej sie wymieniac. Taka powloke umieszcza sie wymiennie w zewnetrznym plaszczu metalowym kokili, który moze byc chlodzony, np. z zewnatrz. Po odpo¬ wiednim zuzyciu sie takfej powloki, której scianki moga posiadac stosunkowo nie¬ znaczna grubosc, np, 10^-5 mm lub mniej¬ sza, mozna ja latwo wyjac z wlasciwej ko¬ kili i zastapic inna.W przypadku stosowania kokili-do od¬ lewania odsrodkowego mozna tez wedlug wynalazku wykonac cala kokile ze spie¬ czonych lub zeskwarzonych opilek metalo¬ wych lub podobnego materiialu, przy czym w razie chlodzenia jej z zewnatrz, najlepiej jest chlodzic fe przez natryskiwanie czyn'- niika chlodzacego.W celu osiagniecia mozliwie najwiekszej wytrwalosci powloki oraz umozliwienia za¬ stosowania jej do otrzymywania mozliwie najwiekszej liczby odlewów korzystnie jest taka piowloke wzglednie kokile, wykonana ze spieczonych lub zeskwarzonych opi¬ lek metalowych lub proszku metalowego wzglednie z podobnego materialu, utwar¬ dzic przez obróbke cieplna, azotowanie lub przez podobna obróbke w celu nadania tej powloce lub kokili za pomoca tych zabie¬ gów wiekszej wytrzymalosci na scieranie oraz (lub)' uodipomic ja na dzialanie ciepla W zakres wynalazku niniejsziego wcho¬ dzi tez sklad materialu do wykonywania powloki. Na przyklad wewnetrzna po¬ wierzchnie kokili mozna zaopatrzyc w po¬ wloke wykonana ze spieczonych opilek ze¬ liwnych lub stalowych z dodaniem do nich, w razie potrzeby, opilek miedzianych, cyn¬ kowych, cynowych, aluminiowych, molibde¬ nowych, wanadowych, chromowych lub ni- klowych, kazdego rodzaju z osobna lub — 2 —lacznic po kilka razem. Powloka wedlug wynalazku szczególnie dobrze nadaje sie do wytwarzania odlewów zeliwnych i stalo¬ wych przez odlewanie odsrodkowe, np. rur lub innych wydrazonych przedmiotów ze¬ liwnych albo stalowych, poniewaz dzieki zwartej i1 jednoczesnie porowatej budowie powloki nawet w kjokilach chlodzonych z zewnatrz unika sie zbyt szybkiego krzepniecia wytwarzanych odlewów. Na przyklad rury zeliwne, wytworzone przez odlewanie odsrodkowe z zastosowaniem powlokti wedlug wynalazku, krzepna takze i na swej powieinzichini zewnetrznej w po¬ staci surówki szarej ii prawie nigdy nie wy¬ magaja dodatkowego wyzarzania. Korzy¬ sci, osiagane w tym przypadku, szczególnie przy wytwarzaniu dlugich przedmiotów stalowych przez odlewanie odsrodkowe, polegaja na tym, ze dzieki opóznionemu krzepnieciu odlewu unika sie powstawania pekniec powodowanych skurczem odlewni¬ czym, które zawsze isa bardzo niebez¬ pieczne.Powloka wedlug wynalazku niniejszego moze byc równiez zastosowana do odlewa¬ nia walców. A wiec np. wynalazek umozli¬ wia odlewanie twardych walców, które przy dostatecznym utwardzaniu przez chlo¬ dzenie ich sa wolne od pekniec wskutek napiec wewnetrznych, poniewaz izolujaca warstwa powietrzna powloki zapobiega nadmiernie raptownemu chlodzeniu wal¬ ców przez scianki kokili podczas odlewania, Kokila wedlug wynalazku daje sie tez zastosowac do odlewania czesci obrabiarek o gladkiej powierzchni poslizgowej. Do odlewania takich przedmiotów o po¬ wierzchni poslizgowej, odpornej na scieka¬ nie, stosowano dotychczas kokile z zeliwa szarego, przy czym jako material odlewni¬ czy stosowano zeliwo o stosunkowo znacz¬ nej zawartosci wegla. Poniewaz jednak w praktyce okazalo sie, ze {powierzchnie poslizgowe odlewów wytwarzanych z tego rodzaju zeliwa wykazuja w wielu przypad¬ kach sklonnosc dlo zacierania sie podczas pracy, przeto do odlewania przedmiotów o takiej powierzchni zaczeto stosowac zeli¬ wo o mniejszej zawartosci wegla i krzemu, przede wszystkim zas obnizono zawartosc wegla w nim do 3,1 — 3,2%. Przy wytwa¬ rzaniu takich odlewów nie stosuje sie obec¬ nie kokili z raptownym chlodzeniem ich miejsc znajdujacych sie w sasiedztwie po¬ wierzchni poslizgowych odlewu. Jednakze w takich przypadkach wystepuje ta niedo¬ godnosc, ze wytwarzanie takich odlewów, zwlaszcza o wiekszych wymiarach, jest zwiazane z niebezpieczenstwem powstawa¬ nia naprezen wewnetrznych i wyginania sie odlewów.Zastosowanie powloki wzglednie kokili wedlug wynalazku niniejszeg(0 O porowatej powierzchni wewnetrznej pozwala na za¬ stosowanie zeliwa- o wiekszej zawartosci wegla i krzemu, zwlaszcza zas wegla, przy czym uzyskuje sie odlewy o odpornej na scieranie i niezacierajaoej sie powierzchni poslizgowej przy zachowaniu ciagliwej, miekkiej masy odlewu.Wynalazek niniejszy nie ogranicza sie oczywiscie tylko do przytoczonych wyzej przykladów wytwarzania odlewów zeliw¬ nych lub stalowych, lecz moze on znalezc zastosowanie równiez i we wszystkich in¬ nych przypadkach odlewania, w których chodzi 10 uzyskanie bardziej powolnego chlodzenia odlewów wytwarzanych w ko- kilach metalowych, np. przy wytwarzaniu odlewów z metali niezelaznych. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Kokila, zwlaszcza do odlewania od¬ srodkowego odlewów z zeliwa lub stali, znamienna tym, ze jej wewnetrzna warstwa powierzchniowa jest wykonana ze zwartej masy spieczonych lub izeskwarzonych opilek metalowych, proszku metalowego, lub po¬ dobnego rozdrobnionego wzglednie poro¬ watego metalu lub gabki' metalowej. — 3 —
2. 2. Kokila wedlug zastrz, 1, znamienna tym, ze porowatosc jej wairatwy wewnetrz¬ nej jest wieksza od strony zewnetrznej i zmniejsza sie w kierunku ku stronie we¬ wnetrznej pod wzgledem rozmiarów i (lub) liczby porów.
3. 3. Kokila wedlug zastrz. 1 — 2, zna¬ mienna tym, ze jej plaszcz metalowy, chlo^ dzony np. z zewnatrz, jest zaopatrzony w dajaca sie (najlepiej) wymieniac wykla¬ dzine ze spieczonych lub zeskwarzomych opilek metalowych, proszku metalowego lub podobnego materialu.
4. 4. Klokila wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienna tym, ze jej wewnetrzna powierzch¬ nia wzglednie jej wykladzina jest utwar¬ dzona wzglednie uod[pooniJonja na scieranie i (lub) dzialanie ciepla przez obróbke cieplna, uszlachetnianie, azotowanie lub przez podobna obróbke,
5. 5. Kokila wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienna tym, ze jej wewnetrzna warstwa powierzchniowa sklada sie ze spieczonego wzglednie zeskwarzonego proszku zeliwne¬ go lub stalowego wzglednie opilek zeliw¬ nych lub stalowych, ewentualnie z dodat¬ kiem proszku wzglednie opilek miedzia¬ nych, cynowych, cynkowych, aluminiowych molibdenowych, wanadowych, chromowych lub niklowych, dodanych z osobna lub lacznie kilku rodzajów. Deutsche Eisenwerke Aktiengesellschaft Zastepca: inz. Cz. Raczynski rzecznik patentowy Staatsdruokerei Warschau —Nr. 7429-42. PL