Wynalazek niniejszy dotyczy dzialka piechoty, np. miotacza granatów luib moz¬ dzierza, w którym dolny koniec lufly opiera sie na ziemi za posrednictwem plyty pod¬ stawowej, a lufa spoczywa na lozu, najle¬ piej dwunoznym.Talki mozdzierz malego kalibru moze byc latwo przenoszony i obslugiwany przez jednego czlowieka.Dzialko wedlug wynalazku wyróznia sie zwlaszcza tym, ze lufa jeigo jest polaczona z* podpora dwunozna za posrednictwem, przegubu kulistego.Czesc wpuszczona przegubu sklada sie z dwóch nalrraydóW, tworzacych rajzlean kule calkowita, z których kazdy jest sztywno po¬ laczony z jedna z nóg, przy czym narzady te sa umieszczone w ten sposób, ze moga przechylac sie wzgledem siebie, umozliwia¬ jac rozchylenie nóg.Kula w ten sposób utworzona jest osa¬ dzona w pochwie czyli w lozysku, sztywno polaczonym z kolnierzem, który moze prze¬ suwac sie wzdluz lufy.W jednej postaci wykonania lozysko przegubu zawiera tuleje ruchoma wzgledem kolnierza, która moze byc zacisnieta z mniejsza luib wieksza sila na kuli za po¬ moca nakretki, wspóldzialajacej z jednej strony z kula, a z drugiej strony — z gwin¬ tem kolnierza.Lozysko to posiada równiez miseczke,najlepiej niezalezna od wspomnianej tulei i opierajaca sie bezposrednio -na kolnierzu lub tez za posrednictwem narzadów spre¬ zystych, np. krazków Belleville.Wynalazek wyróznia sie równiez tym, ze talnierz, dajacy sie przesuwac na lufie i polaczony kulistym przegubem z nózka¬ mi ltoza, posiada urzadzenie umozliwiajace dowolne regulowanie jego zacisniecia na lufie.Urzadzenie to ulatwia celowanie, a jed¬ noczesnie pozwala na uregulowanie dosta¬ tecznie slabego zacisniecia, alby w chwili strzalu lufa cofala sie przesuwajac sie w kolnierzu i nie pociaga!jac za soba loza.Zacisniecie to jest uregulowane w ten spo¬ sób, ze umozliwia reczne przesuwanie nóg loza podczas celowania, a uniemozliwia przypadkowe przesuniecie sie tych nóg pod wplywem wstrzasów przy strzale.Inna cecha znamienna wynalazku pole¬ ga na tym, ze plyta podstawowa, która w sposób znany jest umocowana na stale na lufie, posiada okragla plyte oporowa, któ¬ rej czesc, znajjdtajacai sie pod lufa, jest scie¬ ta dla uzyskania lepszego oparcia na ziemi.Na rysunkach przedstawiono' przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny dziala wedlug Wy¬ nalazku, ustawionego na pozycji, fig. 2 — czesciowy przekrój podluzny Wzidhiz osi lu¬ fy, fig. 3 — w zwiekszonej podzialce prze¬ krój podluzny przegubu kulowego, lacza¬ cego lufe z lozem, fig. 4 i 4 bis — podobne przekroje odmiennych konstrukcji tego przegubu, fig. 5 — widok z boku szczególu w zwiekszonej podzialce, fig. 6 — widok kolnierzia dajacego sie przesuwac na lufie, fig. 7, 8 i 9 przedstawiaja widbki perspek¬ tywiczne szczególu urzadzenia celowni¬ czego.Cyfra 1 oznaczono lufe, której tylny ko¬ niec opiera sie na ziemi za posrednictwem plyty podstawowej 2, przy czym lufa spo¬ czywa na lozu, skladajacym sie z dwóch nóg 3, polaczonych przegubowo % kolnie¬ rzem 4 obejmujacym lufe, który to kolnierz moze byc unieruchomiony w odpowiednim polozeniu wzgledem lufy (fig. 1 i 2).Polaczenie pomiedzy lozem dwunoznym i kolnierzem 4 stanowi przegub kulisty, któ¬ rego czesc wchodzapa w lozysko kolnierzk sklajdla sie w niniejszym przykladzie z dwóch czasz 5 (fig. 4), najlepiej pólkuli- styoh, z których kazdia jest polaczona z jed¬ na z nóg 3. Czasze wchodza nieco jedna w druga i w tym celu posiadaja brzegi 5a odpowiednio uksztaltowane lub sa polaczo¬ ne ze soba w dowolny sposób, umozliwia¬ jacy rozchylenie nóg 3. Kula 5,5, utworzona w ten sposób, jest osadzona w lozysku prze¬ gubu, które jest sztywno polaczone z kol¬ nierzem 4 i posiada czasze 6, której krzy¬ wizna odpowiada krzywiznie kuli 5 — 5, oraz tuleje 7, przy czym czasza i tuleja obejmuja kule na przestrzeni wiekszej od pólkuli. Tuleja 7 jest umieszczona w ten sposób, ze moze byc docisnieta w stopniu mniej szym lub wiekszym do glowicy 5 — 5, która obejmuje, co uzyskuje sie np. za po¬ moca nakretki 8, której obrzeze 8a wspól¬ dziala z kryza 9 tulei 7 i która moze byc na¬ krecona na nagwintowany wystep 11 kol¬ nierza 4. Tuleja 7 posiada wyciecie 12, umozliwiajace odchylenie podpory dwunoz¬ nej wzdluz lufy dla ulatwienia transportu dziala.Polozenia glówki 5—5 i lozyska 6, 7 moga byc, oczywiscie, odwrócone, przy czym glówka jest wówczas sztywno pola¬ czona z kolnierzem, natomiast pochwa lub jej czesci sa sztywno polaczone z noga¬ mi 3.Kolnierz 4 posiada, sprezyste obrzeze 13 (fig. 4), zaopatrzone w szczeliny podluz¬ ne 14. To obrzeze moze byc zacisniete z mniejsza lub wieksza sila na lufie dzialka za pomoca stozkowego pierscienia 15 na¬ kreconego na kolnierz 4.Na tylnym koncu lufy 1 jest umocowa¬ na plyta podstawowa 2 (fig. 1 i 2), zaopa- — 2 —trzona w ostrze 17, stanowiace lopate, przy czym w ostrzu tym, w przypadku lufy o za¬ plonie samoczynnym, jest osadzona stala iglica 18, której grot wystaje z dna lufy.Plyta oporowa 2 jest okragla, przy czym czesc tej plyty na odcinku 19, znaj¬ dujacym sie pod lufa 1, jest scieta, co ula¬ twia osadzenie tej plyty na ziemi.Na kolnierzu 4 umocowany jest dajacy sie odejmowac uproszczony przyrzad ce¬ lowniczy (fig. 5—9), posiadajacy beben 20, polaczony z poziomnica podluzna 21, któ¬ ry moze obracac sie dokola osi prostopadlej do osi lufy. Poiziomnica 20 posiada wskaz¬ nik 21c, przesuwajacy sie wzdluz podizial- ki 20a, wykonanej na krazku, osadzonym na stale na kolnierzu 4.Poziomnica poprzeczna 22 jest osadzo¬ na na osi bebna 20, wskutek czego otrzy¬ muje to samo przesuniecie katowe oo i be¬ ben, tak iz pecherzyk jest zawsze widzial¬ ny w plaszczyznie pionowej, przechodzacej przez os bebna. Zwierciadla 23 i 24, z któ¬ rych jedno jest sztywno polaczone z beb¬ nem 20, a drugie z osia obrotu tego bebna, sa wahliwe na przegubach i umozliwiaja obserwowanie pecherzyków pozipmnic 21 i 22 z dolu (fig. 9), co ulatwia celowanie.Obsada, zawierajaca zwierciadlo 24, posia¬ da wyciecie 24a, umozliwiajace obserwo¬ wanie poziomnicy 22 z góry, gdy zwiercia¬ dlo 24 jest odchylone (fig. 7 i 8). Liczba 25 oznaczono przycisk, sciskajacy krazek Bel- leville (nie przedstawiony na rysunku), którego odpowiednie zacisniecie zapewnia tarcie urzadzenia celowniczego na krazku 20, wskutek czego po'ziomnica podluzna za¬ chowuje nadane jej polozenie.Dla ustawienia dziala na pozycji wy¬ starczy odchylic nogi 3 i rozstawic je oraz ustawic dzialko na ziemi, zwracajac jego wylot w kierunku na cel. Ostrze 17 zamka i ostrza 26 nózek 27 umozliwiaja umoco- wamie dziala w terenie.W celu nadania lufie dziala okreslone¬ go kata, pod jakim ma byc dany strzal, obraca sie z poczatku poziomnice podluzna 21 o odnosny kat, odczytywany na wykresie bebna wzniesien 20* Nastepnie przesuwa sie kolnierz wzdluz lufy az do chwili, gdy po¬ ziomnica 21 zajmie znowu polozenie poizio- me. W tym momencie lufa zostaje pochy¬ lona wlzgledem poziomu o zadany kat.Najlepiej gdy pocisk posiada ladunek miotajacy, umieszczony np. w jego ogonie ltub dnie. Ladowanie odbywa sie przetz wy¬ lot lufy, odpowiednio nachylonej dk pozio¬ mu. Nabój uderza o iglice 18, tak iz strzal nastepuje samoczynnie. Lufa 1 cofa sie nie pociagajac za soba w sposób widbczny kol¬ nierza 4, który jest slabo docisniety na lu¬ fie, a wiec pozostaje prawie nieruchomy dzieki bezwladnosci. Lufa 1 powraca na miejsce pod wplywem reakcji gruntu, za¬ nim kolnierz zdazy przesunac sie, dzieki czemu urzadzenie celownicze jest zabezpie¬ czone przed gwaltownymi wstrzasami pod¬ czas strzelajnia.Fig. 3 przedstawia odmiane konstrukcji przegubu kulowego. W tej odmianie czasza 6 opiera sie na kolnierzu 4 za posrednic¬ twem urzadzenia sprezystego, np. krazków Belleville 28.Fig. 4 bis przedstawia inna ddmiane wy¬ konania, wedlug której sprezyna 28a, umie¬ szczona pomiedzy czaszami 5, odpycha je od siebie.Za pomdca urzadzen wedlug fig. 3 i 4 bis tarcie, wywierane na glówke 5—5, jest rozlozone bardziej równomiernie niz w kon¬ strukcji wedlug fig. .4.Lufa 1 moglaby posiadac ewentualny uklad igliczny nastawiany zamiast iglicy stalej. Lufa ta moze byc zaopatrzona rów¬ niez w zamek ruchomy i moze byc przezna¬ czona do pocisków dowolnego rodzaju.Oczywiscie, zostal przedstawiony tylko przyklad wykonania wynalazku, który mo¬ ze posiadlac rózne odmiany bez wykracza¬ nia poza jego ramy. — 3 — PL