Zadaniem wynalazku niniejszego jest umozliwienie usuniecia usterek w ilbscio- mierzu do cieczy wzglednie wymiiany w nim czesci uszkodzonych bez przerywania przeplywu cieczy w przewodzie, w którym wbudowany jest ilosciomierz.Wynalazek dotyczy ilosciomierzy do wszelkich cieczy, a zwlaszcza ilosciomierzy do paliwa plynnego do silników samoloto¬ wych. Ilosciomierz wedlug wynalazku ni¬ niejszego sklada sie z dwóch dajacych sie odlaczac od siebie czesci, z których czesc pierwsza stanowi przyrzad pomiarowy, umieszczony w odpowiednich oslonach, a czesc druga — przyrzad rozrzadzajacy, sluzacy do dowolnej zmiany kierunku przeplywu strumienia, cieczy mierzonej, tak ze ciecz ta moze przeplywac albo-przez przyrzad pomiarowy, wskutek czego ilos¬ ciomierz pracuje normalnfe, albo ciecz ta przeplywa przez przyrzad rozrzadzajacy z pominieciem przyrzadu pomiarowego, tak ze obsluga moze, nie przerywajac np. ru¬ chu silnika, calkowicie usunac przyrzad pomiarowy i zastapic go newym* Wynalazek obejmuje równiez? przyrzad sprzegajacy, umieszczony pomiedzy przy¬ rzadem pomiarowym a mechanizmem ze¬ garowym, zlozony z dwóch czesci, z któ*- ryeh przynajmniej jedna czesc poaosfcage* pod dzialaniem sprezyny, zabezpieczajacej* sprzeganie przyrzadu- pomiarowego* z me¬ chanizmem zegarowym niezaleznie od po*- czatkowego polozenia przyrzadu pomiaro¬ wego wzgledem tego mechanizmu.Wynalazek niniejszy dotyczy równiezpolaczenia przyrzadu pomiarowego z me¬ chanizmem zegarowym, uruchamiajacym przyrzad, wskazujacy bezposrednio wyni¬ ki pomiaru, oraz przyrzadu wylaczajacego, umieszczonego równiez pomiedzy przyrza¬ dem pomiarowym a mechanizmem zegaro¬ wym i sluzacego do,zapobiegania powsta¬ waniu wielkich naprezen w czesciach wzmiankowanego mechanizmu.Wynalazek obejmuje równiez inne, qpi_ sane nizej wlasciwosci ilosciomierza.Na rysunkach, przedstawiajacych przedmiot wynalazku niniejszego, fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja ilosciomierz kolejno w widoku z boku, w przekroju pionowym i w widoku z góry, fig. 2a przedstawia w wi¬ doku z góry szczegól ilosciomierza, fig. 4 i 5 przedstawiaja czesciowo ilosciomierz w widoku z boku i w widoku z góry, z uwzglednieniem szczególów pojasniajacych sposób osadzenia przyrzadu rozrzadzajace¬ go na (przyrzadzie pomiarowym, fig. 6 przedstawia czesciowy przekrój pionowy ilosciomierza, uwidoczniajacy przyrzad sprzegajacy, umieszczony pomiedzy przy¬ rzadem pomiarowym a mechanizmem ze¬ garowym, fig. 7 — czesciowy przekrój ilo¬ sciomierza wzdluz linii 7 — 7, uwidocznio¬ nej na fig. 6, fig. 8 i 9 przedstawaja kolej¬ no w rzucie pionowym i w widoku z góry przyrzad wylaczajacy, umieszczony pomie¬ dzy przyrzadem pomiarowym a mechaniz¬ mem zegarowym, fig. 10 i 11 — w rzucie pionowym i w widoku z góry klin przyrza¬ du wylaczajacego.Ilosciomierz wedlug wynalazku (fig. 1 i 2) jest wbudowany w rurociag, zasilaja¬ cy np. silnik samolotu paliwem. Iloscio¬ mierz ten sklada sie z przyrzadu pomiaro¬ wego, oznaczonego schematycznie za po¬ moca lopatek 1, 2, uruchamianych przez strumien paliwa i przez przekladnie zeba¬ ta Sv S2, z mechanizmu zegarowego, uru¬ chamianego iprzez przyrzad pomiarowy, zaznaczonego schematycznie za pomoca kól zebatych i i 5, oraz z przyrzadu 6, rozrza¬ dzajacego przeplywem paliwa. Przyrzad pomiarowy i mechanizm zegarowy moga byc dowolnego rodzaju.Przyrzad pomiarowy 1, 2, osadzony w oslonie zewnetrznej 10 i w oslonie we¬ wnetrznej 7, stanowiacej równiez prze- sacznik do cieczy, jest polaczony rozlacz¬ nie z przyrzadem rozrzadzajacym przeply¬ wem cieczy. W tym celu przyrzad rozrza¬ dzajacy 6 jest wykonany w postaci pokry¬ wy, stanowiacej jedna calosc z rurami 8V 82 sluzacymi do doplywu i odplywu paliwa i zaopatrzonej w wytoczenie cylindryczne 9, które obejmuje górny kolnierz naczynia 10.Naczynie to jest dociskane do przyrza¬ du 6 za pomoca pa laka 11, polaczonego sztywno z przyrzadem pomiarowym w miejscu 12v 122, i sruby ustalajacej 13 o karbowanej glówce 1U (fig. 4 i 5). Licz¬ ba 15 oznacza uszczelke, umieszczona mie¬ dzy naczyniem 10 a przyrzadem 6.Przyrzad 6 posiada dwie komory cylin¬ dryczne 17\ i 172, w których osadzone sa obrotowo suwaki 16\ i 16 ? (fig. 2), wyko¬ nane w postaci wycinków kolowych. Suwa^ ki te sa uruchamiane od zewnatrz za po¬ moca dzwigni 181 i 182 (fig. 1 — 3) i roz¬ rzadzaja przeplywem paliwa przez kanaly 191,192i201,202 (fig. 2).Kanaly 1.919 192 lacza sie z naczyniem 10, zawierajacym przyrzad pomiarowy, a kanaly 20v 202 lacza sie ze soba za pomo¬ ca kanalu pierscieniowego 21, znajdujace¬ go ;sie w przyrzadzie 6. Kanal 21, umiesz¬ czony w czesci srodkowej przyrzadu 6, sta¬ nowi wraz z kanalami 20lt 202 czesc istot¬ na tego przyrzadu, który dziala w sposób nastepujacy.Przy normalnym ruchu suwaki 161\ 162 zajmuja polozenie zaznaczone na fig. 2 i zamykaja kanaly 20 x i 202 a otwieraja kanaly 19 x i 192, wskutek czego paliwo, doplywajace przewodem 8lf przeplywa przez kanal 19 x i wplywa do oslony wzgle¬ dnie do naczynia 10, po czym przeplywa — 2 —przez oslone 7, jak równiez przez przyrzad pomiarowy 1, 2, wprawiajac go w ruch obrotowy, i wreszcie wyplywa kanalem 192 i rura 82. Przyrzad pomiarowy uruchamia przy tym mechanizm zegarowy 4, 5, a wiec ilosciomierz spelnia swoje normalne zada¬ nie.W razie np. zatkania sie otworów prze^ plywowych oslony 7 obraca sie suwaki 16\ i H2 w kierunku zaznaczonym na fig. 2 strzalkami, zakrywajac przez to kanaly 19v 192, a odslaniajac kanaly 20v 202.Wówczas paliwo, doplywajace przewodem 8lf przeplywa kanalami 20v 21, 202 (fig. 2 i 3) i wyplywa z ilosciomierza przewo¬ dem 82, pomijajac przyrzad pomiarowy, który przez to jest oddzielony od rurocia¬ gu, którym przeplywa paliwo. Mozna zatem po odkreceniu sruby 13 wyjac oslony 10 i 7 razem z przyrzadem pomiarowym, usunac usterki, wzglednie oslone 7 z otworami za¬ tkanymi zastapic oslona nowa, a nastepnie wszystkie te czesci umiescic na swoim miej¬ scu. W koncu przesuwa sie suwaki 16\ i 162 do ich polozenia poczatkowego, tak ze ilosciomierz moze z powrotem normalnie pracowac.Opisany powyzej przyrzad rozrzadza^ jacy daje moznosc dowolnego skierowywa¬ nia strumienia paliwa wzglednie cieczy na przyrzad pomiarowy 1, 2, wskutek czego ilosciomierz moze pracowac normalnie al¬ bo skierowywac strumien paliwa kanala¬ mi 20v 21, 20;2 z pominieciem przyrzadu pomiarowego, tak ze obsluga moze, nie przerywajac biegu silnika, calkowicie usu¬ nac ten przyrzad i zastapic go no¬ wym.W opisanym przykladzie uruchamiany przez przyrzad pomiarowy 1, 2 mechanizm zegarowy 4, 5 jest polaczony rozlaczalnie z tym przyrzadem oraz z przyrzadem roz¬ rzadzajacym 6, co osiaga sie np. za pomo¬ ca sworzni 401 i 402, przechodzacych przez uszka 411 i hi2 oslony mechanizmu zega¬ rowego oraz przez uszka 42x i 422, odlane jako jedna calosc z przyrzadem rozrzadza¬ jacym 6 (fig. 2a).W celu mechanicznego polaczenia przy¬ rzadu pomiarowego z mechanizmem zega¬ rowym stosuje sie przewaznie przyrzad sprzegajacy wedlug wynalazku, przedsta¬ wiony na fig. 6 i 7.Przyrzad ten posiada widelki 24, osa¬ dzone na wale 23 mechanizmu zegarowego i zaopatrzone w dwa trzpienie 24x i 242, dajace sie przesuwac wzdluz ramion 22 x i 222 tych widelek* Sprezyny 2Sr i 252 na¬ ciskaja stale na trzpienie 241 i 242 w kie¬ runku strzalki fv Poza tym przyrzad po¬ miarowy posiada kolo 26 z otworami 27lf 272, rozmieszczonymi na obwodzie kola o srednicy d równej rozstepowi trzpieni 24v Przyrzad sprzegajacy dziala w sposób nastepujacy.Po dosunieciu mechanizmu zegarowego do przyrzadu pomiarowego w kierunku strzalki f1 trzpienie 24v 242 wchodza w ze¬ tkniecie z kolem 26 tego przyrzadu. W przy¬ padku, gdy kazdy z trzpieni 24v 242 znaj¬ dzie sie pomiedzy jakimkolwiek z otworów 271 — 27« (fiS- 7) kola 26, sprezyny 25lf 252 uginaja sie, podczas zas obrotu kola 26 trzpienie 24v 242 wchodza pod dzialaniem wzmiankowanych sprezyn w odpowiednie otwory na kole 26 i umozliwiaja przez to polaczenie ilosciomierza z mechanizmem zegarowym.Przyrzad sprzegajacy zabezpiecza wiec samoczynne polaczenie trzpieni 24v 242 z kolem 26 niezaleznie od poczatkowego po¬ lozenia tego kola wzgledem trzpieni 24v Uv Tego rodzaju sprzeglo pozwala zatem obsludze na osadzanie mechanizmu zega¬ rowego bez specjalnych ostroznosci na przyrzadzie pomiarowym nawet w czasie jego dzialania. Poza tym, korzystnie jest wlaczyc pomiedzy przyrzad pomiarowy a mechanizm zegarowy przyrzad wylaczaja¬ cy, sluzacy do ograniczania natezen w czes- — 3 —ciach skladowych wzmiankowanego me¬ chanizmu i przyrzadu. W tym celu na wa¬ le 23 widelek 24 (fig. 6, 8, 9) osadza sie plytke 28 z rowkiem 28v obracajaca sie swobodnie w wydrazeniu 29± plytki 29, zaopatrzonej w rowek 292 i polaczonej sztywno z kolem 30, z którym zazebia sie pierwsze kolo zebate 32 mechanizmu zega¬ rowego. W rowkach 28lt 292 plytek 28, 29 umieszczony jest klin drewniany, który sprzega te plytki i który posiada tak obra¬ ne wymiary, ze w razie nienormalnie wy¬ sokiego wzrostu momentu obrotowego na waje 23 peka, wskutek czego przyrzad po¬ miarowy .przestaje napedzac mechanizm zegarowy. W ten sposób unika sie wszel¬ kich uszkodzen waznych narzadów iloscio-i mierza z powodu duzych naprezen.Ilosciomierz, zaopatrzony w tego rodza¬ ju przyrzad wylaczajacy, daje w zastoso¬ waniu do silnika samolotu bezwzgledna gwarancje nalezytego dzialania. PL