Podgrzewanie narzadów lub glówek tlocznych pras itp. odbywa sie zazwyczaj w ten sposób, ze ogrzewa sie tuleje od srod¬ ka otworu, a plaszcz od zewnatrz. Celem zas utrzymania tulei w stanie goracym w czasie pracy ogrzewa sie plaszcz. Jako zródla ciepla stosuje sie, w zaleznosci od miejscowych warunków, gorace trzpienie, paliwo gazowe, ciekle lub stale, elektrycz¬ nosc, a czasem pare, goracy olej lub gora¬ ca wode.Przez ogrzewanie musi byc o tyle zwiekszona temperatura przede wszystkim tulei wewnetrznej, która winna byc odpor¬ na na zuzycie i na temperature, aby przy pózniejszym zetknieciu sie z goracym ma¬ terialem prasowanym nie powstawaly ry¬ sy.W zaleznosci od rodzaju stali, uzytej na tuleje, konieczne sa tu temperatury 200 — 300°C. Przy- tloczeniu niektórych stopów metali temperatura tulei winna byc podwyzszona do okolo 450°C i utrzymywa¬ na na tym poziomie stale przez caly czas obróbki.Z uwagi na straty cieplne przez promie¬ niowanie, zle przewodnictwo cieplne stopów stalowych, zwiekszenie sie ciepla na po¬ wierzchniach styku poszczególnych warstw itd. okazuje sie koniecznosc jednoczesnego ogrzewania plaszcza z zewnatrz do tempe¬ ratury wyzszej, to znaczy, nalezy go prze¬ grzac. W zaleznosci od wielkosci calego przekroju i innych warunków pracy spadek temperatury pomiedzy obwodem plaszcza a otworem tulei powinien wynosic 200 —3Ó0°C. To prawie zawsze powoduje wyza¬ rzenie i zmiekczenie .stali plaszcza i sasie¬ dnich z nim warstw. Powiekszona rozsze¬ rzalnosc cieplna goretszego plaszcza zmniejsza lub calkowicie usuwa pierwotne natezenie kurczenia sie miedzy poszczegól¬ nymi warstwami, wskutek czego pod wply¬ wem cisnienia tloczenia wewnetrzna 'tuleja ulega rozerwaniu. Ta sama wada wystepu¬ je zwykle równiez i wtedy, gdy przy zbyt krótkim nagrzewaniu tylko zewnetrzne warstwy poszczególnych czesci ogrzane zo¬ stana do stosunkowo wysokiej temperatu¬ ry, podczas gdy rdzen calego przekroju po¬ zostaje stosunkowo jeszcze zimny.Dalsza wada ogrzewania zewnetrznego jest to, ze pomiar temperatury na obwo¬ dzie plaszcza daje sie przeprowadzic niedo¬ kladnie i z trudnoscia, poniewaz te miejsca nie moga byc wykonane latwo dostepny¬ mi.Inny rodzaj ogrzewania narzadów tlo¬ cznych polega na stosowaniu pradu induk¬ cyjnego. W tego rodzaju urzadzeniach o- grzewajacych plaszcz posiada mozliwie du¬ za ilosc otworów, lezacych na wspólsrod- kowej linii lamanej. W otworach tych u- mieszcza sie dokladnie pasujace do nich przewodniki pradowe, które laczy sie na¬ stepnie szeregowo w jeden przewód bez konca i przypawa szczelnie do plaszcza.Przylaczenie tego uzwojenia pierwotnego do zródla pradu wywoluje w plaszczu pra¬ dy wirowe, które powoduja ogrzewanie na¬ rzadu tlocznego. Przy calkowicie doklad¬ nych i czystych stykach metalicznych po¬ szczególnych czesci linie przeplywu pradu dochodza tu do tulei wewnetrznej i do e- wentualnej tulei posredniej. W praktyce je¬ dnak tak duze czesci nie daja sie nigdy zupelnie dokladnie dopasowac, a poza tym na powierzchniach stali tworza sie juz przy skurczu cieplnym tulei warstwy tlen¬ kowe. Stanowi to przeszkode dla przeply¬ wu pradu, tak ze w praktyce prad rozcho¬ dzi sie tylko w samym przekroju plaszcza.Ma to ten skutek, ze najpierw ogrzewa sie plaszcz pod wplywem dzialania pradu in¬ dukcyjnego, a dopiero pózniej i wiele wol¬ niej ogrzewa sie tuleja na skutek przewod¬ nictwa ciepla.Poniewaz w sposobie ogrzewania in¬ dukcyjnego uzwojenie ogrzewajace musi byc umieszczone w bardzo duzej od tulei odleglosci, to pomimo wbudowanych urza¬ dzen regulujacych (uzaleznionych od tem¬ peratury, panujacej na obwodzie tulei) nie ma pewnosci, ze plaszcz nie bedzie prze¬ grzany i przezarzony. Po wylaczeniu zródla pradu masa plaszcza, wielokrotnie wieksza od masy tulei i znacznie goretsza, ogrzewa tuleje przez pewien czas dalej wzglednie nawet ja przegrzewa.Przy goretszym plaszczu i chlodniejszej tulei moze ona ulec zluznieniu lub rozerwa¬ niu, podobnie jak przy ogrzewaniu naczy¬ nia z zewnatrz.Poniewaz tego rodzaju urzadzenie ogrze¬ wajace musi byc wpawane w plaszcz, nie moze byc uzyte dla innego plaszcza w przy¬ padku, gdy naczynie stanie sie niezdatne do dalszego uzytku.W mysl niniejszego wynalazku wymie¬ nione wady znanych sposobów ogrzewa¬ nia narzadów tlocznych zostaja usmiiete dzieki temu, ze czynnik ogrzewajacy umie¬ szcza sie bardzo blisko lub wprost na ob¬ wodzie ogrzewanej tulei. Kanaly, przezna¬ czone na umieszczenie w nich cial ogrze¬ wajacych, sa skierowane równolegle do osi tulei i moga posiadac dowolny przekrój.Wskutek zblizenia czynnika wzglednie ciala ogrzewajacego do tulei otwór tulei be¬ dzie zawsze goretszy lub tak samo goracy, jak i plaszcz na obwodzie. Jednoczesnie nieunikniony spadek temperatury w prze¬ kroju narzadu tlocznego, jak równiez po¬ trzebna ilosc ciepla zmniejsza sie do ulam¬ ka dotychczasowych wartosci.Poniewaz wewnetrzna tuleja wskutek jej mniejszej masy przy ogrzewaniu sposo¬ bem wedlug wynalazku ogrzewa sie szyb- — 2 —ciej, a w razie potrzeby tez i do wyzszej temperatury niz sam plaszcz, to przy p(rze- grzaniu narzadu tlocznego material praso¬ wany staje sie plynnym i uniemozliwia dal¬ sze sprasowanie. W ten sposób zapobiega sie tez daleko idacemu przegrzaniu naczy¬ nia, poniewaz obsluga musi wylaczyc ogrze¬ wanie, skoro material prasowany staje sie plynnym.Nowy sposób ogrzewania posiada dalej te zalete, ze narzady ogrzewajace moga byc wyjete z uszkodzonych naczyn do pra¬ sowania i uzyte dalej.Na rysunku pokazano schematycznie dwa rodzaje wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia narzad tloczny, zlo¬ zony z dwóch czesci, a mianowicie tulei wewnetrznej 1 i plaszcza 2. W plaszczu 2 dookola tulei 1 sa wykonane w kierunku osi kanaly 3 w równych wzajemnych odle¬ glosciach.Wedlug fig. 2 pomiedzy wewnetrzna tu¬ leja 1 a plaszczem 2 zastosowano czesc po¬ srednia U, w której wykonane sa kanaly grzejne 3.Podczas gdy w wykonaniu wedlug fig; 1 kanaly 3 sa otwarte od strony tulei,, to w wykonaniu wedlug fig. 2 kanaly te sa zamkniete.Kanaly 8 sluza do umieszczenia w nich czynnika grzejacego. Przy ogrzewaniu ele¬ ktrycznym oporowym umieszcza sie w nich spirale, druty, sztabki, rurki lub tym podo¬ bne elementy grzejne, które ogrzewaja kor¬ pus naczynia od wewnatrz przez promie¬ niowanie. Przy ogrzewaniu gazowymi lub cieklymi czynnikami, ogrzewanie moze byc dokonane w zaleznosci od kazdorazowych warunków pracy przez promieniowanie czynnika grzejacego lub przez bezposred¬ nie przewodzenie ciepla przez scianki ka¬ nalów. PL