Niniejszy wynalazek dotyczy urzadze¬ nia do zaparzania srodków roslinnych za pomoca goracych lub wrzacych cieczy, zwlaszcza do przygotowania napojów, jak kawa.Urzadzenie wedlug wynalazku odznacza sie zasadniczo itym, ze zbiornik na zaparza¬ ny srodek zaopatrzony jest od dolu w pelne denko, zas przynajmniej na bocznych scia¬ nach posiada szczeliny; zbiornik ten daje sie za pomoca napedu zsuwac w ciecz i ob¬ racac w niej za posrednictwem wrzeciona, prowadzacego do przestrzeni warnika, za¬ wierajacej ciecz zaparzajaca, iprzy czym powierzchnia dolnego denka zbiornika, w jego górnej pozycji nad ciecza, przylega szczelnie do otworu przegrody, umieszczo¬ nej w warniku nad ciecza zaparza¬ jaca.Urzadzenie to pozwala az do chwili uzy¬ skania zadanego naparu ochraniac zapa¬ rzany srodek przed wytwarzajacymi sie nad ciecza parami, nasifepnie pozwala osia¬ gnac swobodne, suche sipulchnienie srodka w cieple, zapobiegajac w ten sposób utra¬ cie aromatycznych skladników, oraz umoz¬ liwia przyspieszone oraz daleko idace wy¬ zyskanie srodka przez odrzut spulchnionego ^a sucho tego srodka w podgrzanej do za¬ danej temperatury cieczy.W stosowanych dotychczas sposobach otrzymywania napojów, jak kawa, herbata, lub wytwarzania innych naparów roslin¬ nych, np. ziólek, srodki te badz to, ewentu¬ alnie po odpowiednim rozdrobnieniu, np. zmieleniu, zalewa sie w otwantych naczy¬ niach goraca lub Wrzaca ciecza* badz to u- zyskuje sie, przewaznie pod cisnieniem, wyciagi w naczyniach ekstrakcyjnych, badz tez wylugowywa przez filtrowa¬ nie.Przy zalewaniu surowca, n|p. kawy zmielonej, w otwartych naczyniach wrzacy¬ mi cieczami ulatniaja sie w znacznej mie¬ rze aromatyczne skladniki wraz z uchodza¬ cymi parami* Ciecz gotujaca oziebia sie stosunkowo szybko, tak zfe trzeba dluzszego dzialania cieczy na srodek, podczas którego czesto niepozadane skladniki surowca, np. barw¬ niki, garbniki, zywice itd., ulegaja rów¬ niez wylugowaniu.Równiez wyciaganie lub filtrowanie nie daje zawsze zadowalajacych rezultatów, gdyz z powodu dlugiego czasiu oddzialywa¬ nia wyciagaja tez niepozadane skladniki, brak zas uprzedniego suchego spulchnienia nie daje moznosci poddania róznych aro¬ matycznych skladników lugowaniu.Stosuje sie w maszynach do kawy zbior¬ niki na zmielona kawe, które by, umiesz- csólie wewn^tra warniki, mozaa bylo aa pomoca odpowiedniego fciWadfceflla i od- póWfedhiegó tiapedu, po obiegnieciu wle¬ nia cieczy, zanurzac w niej i przesuwac w góre i w dól tak aby ciecz prfcfc)Dlywala praes umteaacfcónl| W Sitowym fcbiottiiku kawe zmtetó&$.Zabe#£tefc&&tie * k»Wy m&lottej przed pacami ogrzewajacej sie fpóWoli W dolnej t&esfci cteczy jest jednak niedostateczne, tak ze sttche spulchnianie kawy amieloftej nfe mttefe miec miejsca przed jzanurzenfem do w*£j|cej wady. P<&& tym ptt&z rufch w gdre i W dól fcbiórfcika o kszfcateie tloka w tym znanym urz^SBfeftiu kawa amfelofta nie jest wyplukiwana we wszystkich swoich czesciach, tak ze tworza sie gniazda suche i wyzyskanie kawy jest niedostateczne.Urzadzenie wedlug wynalazku usuwa te braki, gdyz, jak powiedziano, gotowana masa, np. mielona kawa, w czasie ogrzewa¬ lna cieczy jest od strony pary tejze cieczy uszczelnione przez to, ze zbiornik z masa giotowana znajduje sie w oddzielnej prze¬ strzelil, w której dolnej scianie jest otwóir; w otwór ten wchodzi pelne denko zbiornika na srodek, tak ze od zewnatrz denko oto¬ czone jest parami i ogrzewane. Wskutek tego masa gotowana doznaje podgrzania wstepnego 1 zostaje przygotowana przez suche spulchnienie czastek, sprzyjajace na¬ stepujacemu naparzaniu.Zbiornik prowadzony jest ha wrzecio¬ nie i, po uzyskaniu przez ciecz gotujaca za¬ danej temperatury, daje sie opuszczac w te ciecz za pomoca napedu, którym np. mo¬ ze byc korbka reczna, po czym nadaje mm sie w cieczy ruch obrotowy.Zalaczony rysunek przedstawia kilka odmian wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku ; w zwiazku z rysunkiem tym opi¬ sana jest dokladniej budowa i dzialanie u- rzadzenia oraz podano kilka dalszych moz¬ liwosci rozwiazania.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny urzadzenia, przeznaczonego do uzytku do¬ mowego ; fig. 2 — w rzucie perspektywicz¬ nym zbiornik na srodek róslmky; fig. 3 — przekrój podluzny innego urzadzenia; fig. 4 — przekrój poprzeczny zbiornika wzdluz linii C — D na fig. 3; fig. 5 — praskrój poprzeczny zbiornika wzdluz linii E — F na fig 3; fig. 6 — widok szczególu A we¬ dlug fig. 3, widzianego od strony litery G; fig. 7 — odmienne wykonanie zbiornika na srodek roslinny.Na fig. 1 widoczna jest oslona 1, za¬ wierajaca w swej dolnej czesci przestrzen dla cieczy gotujacej, powyzej zbiornik oraz urzadzenie napedowe. Od góry zamyka o- slone przykrywa 2 z zaworem bezpieczen- — 2stwa 8. Do szczytu przykrywy 2 przymo¬ cowana jest od wewnatrz obsada walcowa 4, w której spoczywa rura 5. Dolny koniec obsady U zakonczony jest palakiem, dzwi¬ gajacym rure tf. Kola stozkowe 7 od korb¬ ki recznej 8 wprawiaja w ruch rure 6, któ¬ rej dolna czesc posiada postac wrzeciona o zwoju srubowym 9* Rura tf obraca sie w tulei 10, która jest na stale zesrubowana z palakiem, trzymajacym kola stozkowe. Tu¬ leja 10 wykazuje podluzna szczeline 11. Na rure 10 nasunietjr jest- zbiornik 12, który ma w przekroju poziomym ksztalt równole- globoku. Obie ku wnetrzu przesuniete scia¬ ny 13 utworzone sa z .siatki drucianej, z innych zas stron zbiornik jest zamkniety pelnymi scianami. W wierzchu jest wyko¬ nany otwór, zamkniety przykrywka 15.Mniej wiecej przez srodek zbiornika prze¬ chodzi wstawiona tuleja H, sluzaca do lep¬ szego prowadzenia go na rurze 10. Dno 19 zbiornika jest dokola otoczone listewka 16 ksztaltu litery U, która obejmuje od dolu kolnierz 17 przegrody 18, tworzac szczelne zamkniecie miedzy przestrzenia nad przegroda i przestrzenia pod przegro¬ da. W tej ostatniej przestrzeni odbywa sie ogrzewanie cieosy.Od dolu dno 19 dzwiga katownik ksztal¬ tu litery U, przymocowany swa srodkowa pólka do dna 19. Do pólki bocznej katow¬ nika ipr^ynitowany jest jednym swym kon¬ cem trzpien 21, ponizej zas przez obie scianki boczne przesuniety jest trzpien przesuwny 22, zaopatrzony w spre¬ zyne.Trzpien 21 wchodzi w szczeline boczna rury 10, podczas gdy nieco dluzszy trzpien 22 wcisniety zostaje przez sprezyne w zwój srubowy 9. Nad dnem wlasciwego warnika umieszczony jest kurek wyipustowy 23. U góry na oslonie umieszczony jest zawór ku¬ lowy 2i, nakryty dajacym sie przesuwac kapturkiem 25, Zamkniety jprzez kule wspomnianego zaworu kanal prowadzi po¬ przez twy 5 i 9 do dolnej przestrzeni oslo¬ ny, tak ze i przy oddzielonej górnej prze¬ strzeni moze nasteipowac wyrównanie cis¬ nienia.Urzadzenie dziala w sposób nastepujacy.Zdjawszy przykrywe * i wyjawszy zbior¬ nik 12, napelnia sie dolna przestrzen oslo¬ ny 1 dostateczna iloscia cieczy, np. wody.Nastepnie napelnia^sie zbiornik 12 po pod¬ niesieniu przykrywki 15 np. zmielona kawa i nasuwa go na tuleje 10, przy czym trzpien 21 wchodzi w szczeline 11, trzpien 22 zas — miedzy zwoje 9, i podciaga sie go tak do góry, aby listewka 16 objela sci¬ sle od dolu kolnierz 17. Teraz ogrzewa sie ciecz nip. za pomoca opornika elektrycznego w dolnej czesci i' oslony 1, pray czym pary gorace oplywaja dno zbiornika 12 tak dlu¬ go, az nie zostanie osiagnieta temperatura wrzenia. Wskutek ogrzania dna 19 naste¬ puje suche spulchnienie masy, napelniaja¬ cej zbiornik, której pary zbieraja sie w górnej czesci zbiornika. W chwili gdy ciecz osiagnie zadana temperature, np. wrzenia, obraca sie korbke reczna 8 w kierunku ru¬ chu wskazówek zegara, przy czym trzpien 22 prowadzi zbiornik 12 w dól, na razie bez obrotu, gdyz % powodu zaryglowania trzpienia 21 w szczelinie 11 obrót zostaje uniemozliwiony* Pray zapoczatkowaniu ru¬ chu zbiornika w dól zwalnia sie nosek H' sfprezyny i', ktdrej celem jest utrzymywac zbiornik w polozeniu szczelnie zamykaja¬ cym. Zbiornik 12 schodzi tak gleboko w dól, az trzpien 21 wystapi ze szczeliny ru¬ ry iO, która nie dosiega konca zwojxi sru¬ bowego 9. Z ipowodu tego dalszy obrót korbki 8 powoduje obracanie sie zbiornika 12, oprowadzonego przez trzpten 22, a ciecz, otaczajaca zbiornik, przenika poprzez sita 18 do zaparzanego srodka.Gdy zadane naparzenie nastapilo, otora^ ca sie korbke 8 w przeciwnym kierunku i podnosi do góry zbiornik az do polozenia zamykajacego.Na fig. 1 przedstawiono za .pomoca li¬ nii przerywanych zbiornik w ipolozeniu, — 3odpowiadajacym obracaniu zbiornika w cie¬ czy.Zamiast zbiornika wedlug fig. 2 mozna równiez uzyc zbiorników o przekroju kolo¬ wym, kwadratowym, prostokatnym, któ¬ rych sciany boczne sa calkowicie lub cze¬ sciowo dziurkowane wzglednie zaopatrzone w siatki druciane, przy czym wewnatrz zbiornika mozna zastosowac skrzydelka do rozdzielania cieczy gotujacej i do jej kie¬ rowania.Szczególnie dobrze jest górne denko zbiornika, któremu poza tym dla skuteczr niejszego dzialania nadaje sie wglebienia ku srodkowi, tez zaopatrzyc w otwory. 0- kazalo sie, ze przez to wyzyskuje sie lepiej mase gotowana i przyspiesza jej naparzam nie.Przez ruch obrotowy zbiornika przy po^ mocy sily odsnodkowej, a zwlaszcza na sku¬ tek przymocowanych do denka od we¬ wnatrz skrzydelek, zostaje ciecz od góry przez szczeliny denka ze stosunkowo zna- czna sila wessana i nastepnie /przeciskana przez mase i wreszcie przez otwory scian bocznych.Dzialanie to mozna spotegowac, zapo¬ biegajac ruchowi okreznemu cieczy poza zbiornikiem, przez umieszczenie zeber w dolnej czesci warnika.Urzadzenie z tego rodzaju szczególami pokazano na fig. 3. Dla uruchomienia ta¬ kiego urzadzenia zdejmuje sie najpierw kaptur 27', po czym zarówno naped z kola¬ mi stozkowymi 29 z wrzecionem 30, jak i zbiornik 31 da sie latwo z oslony wyjac.Zbiornik na surowiec 31 ma przekrój okragly, a pobocznice jego tworzy sito np. druciane.Od góry zamkniety jest zbiornik wierz¬ chem 32, do którego od wewnatrz przymo¬ cowane sa promieniowo ulozone zeberka 45.Srodek wierzchu posiada pólkuliste, ku wnetrzu zbiornika skierowane wglebienie tez z siatki drucianej lub temu podobne, polaczone z rurka prowadnicza 33, zwró¬ cona jednym koncem ku górze, a wystaja¬ ca drugim koncem poza denko.Aby zbiornik 31 napelnic, trzeba go zsunac w dól z wrzeciona 30. W tym celu sciska sie uchwyty 26 (fig. 5) ku sobie.Uchwyty 26 sa przymocowane do konców sprezyn szczypcowych 3U, które rozchylaja sie pod wplywem nacisku wywajrtego na u- chwyty, przy czym umieszczone na sprezy¬ nach noski 35 wysuwaja sie ze zwojów wrzeciona 30.Nastepnie zdejmuje sie wierzch 32 zbiornika, napelnia sie zbiornik (fig. 3 przedstawia zbiornik napelniony), do dol¬ nej czesci naczynia 36 wlewa sie wode, zbiornik 31 naklada sie na wrzeciono i na¬ kreca sie go na nie tak dlugo, az rynienka 38 o ksztalcie litery U, biegnaca dokola denka, obejmie od dolu brzeg cylindra 37, przymocowanego od wewnatrz do kaptura 27.Szczelne zamkniecie miedzy cylindrem 37 a rynienka 38 nie jest konieczne, gdyz czesc pary, tworzacej sie nad powierzchnia cieczy, osiada na zewnetrznej scianie cylin¬ dra 37 i w rynience 38, tak iz niebawem je¬ dna przestrzen od drugiej szczelnie zostanie oddzielona. Skoro woda lub inna uzyta w naczyniu 36 ciecz osiagnie zadana tempe¬ rature, obraca sie korbke reczna 42. Kola stozkowe 29 obracac beda wrzeciono 30, zbiornik 31 zejdzie w dól. Umieszczone na sprezynach 34 uchwyty 26 przytrzyma¬ ne sa przez zebra pionowe 43 na wewnetrz¬ nej scianie naczynia 36, uniemozliwiajac obracanie sie zbiornika, zas noski 35 spre¬ zyn 33 sa prowadzone na zwojach wrzecio¬ na 30. Gdy zbiornik osiagnie dolny koniec wrzeciona, uchwyty podchodza pod konce zeber 44, tak ze dalszy obrót wrzeciona po¬ woduje obracanie sie zbiornika 31.Na skutek ssania i pod dzialaniem si¬ ly odsrodkowej ciecz zostaje przez dziurko¬ wane denko górne wessana i odrzucona ku scianom bocznym.Po ukonczonym naparzaniu podnosi sie — 4 —zbiornik do góry, wówczas z powodu cis¬ nienia wody uchwyty, które sa na osi AS obrotoiwo osadzone, zostaja pokrecone o 90° (fig. 6), ostry koniec uchwytu uklada sie przed koncem -44 zebra i zapobiega dalsze¬ mu obracaniu «ie zbiornika,- który prowa¬ dzony noskami 35 w zwojach wrzeciona 30 posuwa sie do góry.Azeby przenikajacej w czasie obrotu zbiornika przez jego wierzch wodzie dac moznosc dotarcia do kazdej warstwy ma¬ sy, dobrze jest wglebionej sitkowej czesci wierzchu nadac ksztalt stozka U7 (fig. 7), siegajacego az do dna zbiornika.Wglebienie takie umozliwia wodzie bez¬ posredni dostep nawet do najnizszej war¬ stwy srodka i pozwala na dokladniejsze je¬ go przeplukanie.W ten sposób unika sie równiez przy nakladaniu wierzchu 32 na napelniony srodkiem zbiornik niekorzystnego dla na¬ parzania sflaczania tego srodka, gdyz jest on od rurki prowadniczej 33 odsuniety.Do ogrzewania uzyto wedlug fig. 3 o- grzewania elektrycznego przy pomocy o- pornika ze spirali drucianej b9, wstawio¬ nej w podstawe naczynia 36 przez otwór 39 do rynienki U0 w stanie napietym tak, ze nawet pr^y wadliwej izolacji Ul jest o- na zabezpieczona przed wypadnieciem.' Urzadzenie jest w kazdym swym szcze¬ góle latwe do oczyszczenia, warnik i wszy¬ stkie czesci wewnetrzne sa latwo dostepne, gdyz przykrywa, naped obrotowy i zbiornik na srodek daja sie latwo zdjac. Urzadzenie nadaje sie zarówno do uzytku domowego, jak tez i dla wiekszych zakladów. PL