Wynalazek dotyczy lozyska do wrzecio¬ na przedzarek i niciarek/w których kazde wrzeciono jest tak wlozone w tuleje prowa¬ dnicze, mieszczaca lozysko szyjowe, ze ko¬ niec wrzeciona wystaje od dolu i opiera sie tam na lozysku stopowym, umieszczonym w zewnetrznej panewce lozyskowej.Znane szybkoobrotowe wrzeciono do przedzarek i niciarek jest umieszczone wyjmowalnie w tulei prowadniczej, bezpo¬ srednio otaczajacej trzon wrzeciona. Tule¬ ja ta zas jest umieszczona w panewce lo¬ zyskowej, zamykajacej lozysko od ze¬ wnatrz, i za pomoca odsady opiera sie na górnym brzegu tej panewki. Tuleja ipro- wadnicza jest umieszczona wyjmowalnie o- raz tak, by przy uruchamianiu wrzeciona drgania wystepujace miedzy scianka ze¬ wnetrzna tulei prowadniczej i scianka we¬ wnetrzna panewki lozyskowej nie dzialaly szkodliwie. W tym miejscu lozyskowym przy uruchamianiu wystepuja zjawiska po¬ dobne do zjawisk wywolywanych nagryza¬ niem. Wystepujace tu dzialanie tarcia nie jest dzialaniem slizgowym, lecz drgania podczas pracy powoduja slabe uderzenia, które przy czestszym powtarzaniu sie po¬ woduja rozmaite uszkodzenia.Drgania te przeszkadzaja w pracy i uszkadzaja narzady wzglednie ich czesci tym silniej, im bardziej tuileja prowadnicza moze swobodnie wychylac sie swym dolnym koncem, czyli wahac sie. Im jednak doklad¬ niej mozna osiagnac to, by przy zachodza¬ cych drganiach wierzcholek wrzeciona sta¬ wal srodkowo, tym wieksze jest dzialajace u góry tlumienie uderzen.Osadzenie wrzeciona w lozysku wedlugwynalazku ma przede wszystkim to na ce¬ lu, by tulei prowadniczej nadac we wnetrzu panewki lozyskowej znaczne, skierowane o- siowo naprezenie (napiecie) wzgledem tej panewki, by w ten sposób wytworzyc pe¬ wne srodkowanie wierzcholka wrzeciona w jego lozysku stopowym. Oprócz tego w celu dopomozenia w srodkowaniu lozysko stopo¬ we jest odpowiednio uksztaltowane.W ten sposób skutecznie tlumi sie dzia¬ lania wynikajace z drgan podczas pracy i objawiajace sie przy koncu wrzeciona wzglednie w umieszczonym tam lozysku ja¬ ko slizganie, a dalej — w miejscu, w któ¬ rym tuleja prowadnicza wsunieta jest w panewke lozyskowa — raczej jako uderze¬ nia.W celu dobrego smarowania miedzy ze¬ wnetrzna scianka tulei prowadniczej i we¬ wnetrzna scianka panewki lozyskowej po¬ zostawiony jest bardzo niewielki luz, a tu¬ leja prowadnicza posiada szczeliny, umo¬ zliwiajace swobodny dostep do wnetrza tu¬ lei, wypelnionej cieklym smarem.Dzieki obrotowi wrzeciona smar jest u- trzymywany w ciaglym ruchu, tloczony ku górze, a oprócz tego przez wzmiankowane szczeliny wytlaczany od wewnatrz ku ze¬ wnatrz. W ten sposób nastepuje ciagly o- bieg smaru. Smar, przedostajacy sie z wne¬ trza tulei prowadniczej na zewnatrz, wy¬ pelnia niewielka przestrzen miedzy tuleja prowadnicza i scianka wewnetrzna panew¬ ki lozyskowej i powleka tam wszystkie po¬ wierzchnie ochronna blona smaru.Szczeliny tulei prowadniczej sa wyko¬ nane przekatnie wzgledem kierunku osi wrzeciona i przechodza jedne nad drugimi nad tymi czesciami pobocznicy tulei prowa¬ dniczej, które sa wystawione na uderzenia, przy czym szczeliny te sa przedzielone mo¬ stkami. By jednak móc szczególnie skutecz¬ nie tlumic dzialania uderzen w tej czesci wytworzone sa srodki do srodkowego u- trzymywania wierzcholka wrzeciona. W tym celu lozysko jest wykonane tak, by sam wierzcholek wrzeciona wystawal u do¬ lu otaczajacej go tulei prowadniczej i by sama tuleja prowadnicza byla stale docis¬ kana napieta sprezyna do lozyska stopo¬ wego.Tuleja prowadnicza wrzeciona wraz ze swym urzadzeniem napinajacym jest wsa¬ dzona jako calosc w panewke lozyskowa.Przy wsadzaniu tej tulei do panewki lozys¬ kowej, uskutecznianym przez wsuwanie i nastepne wsrubowywanie, równoczesnie nastepuje napiecie sprezyny przez scisnie¬ cie jej. Sprezyna ta dziala na oporek (nie uwidoczniony na rysunku), znajdujacy sie na dolnym koncu tulei prowadniczej, oraz pochwe, która za pomoca szczeliny i wyste¬ pu jest prowadzona osiowo przy tulei pro¬ wadniczej wzglednie w niej i w ten sposób za pomoca tej tulei oraz znajdujacego sie na pochwie gwintu zewnetrznego moze byc wsrubowywana do panewki lozyskowej. W miejscu, w którym opiera sie dolny koniec wrzeciona, lozysko stopowe jest wklesle.Dzieki osiowemu posuwistemu dzialaniu tulei prowadniczej i dzieki wkleslemu u- ksztaltowaniu lozyska stopowego! wierz¬ cholek wrzeciona jest samoczynnie utrzy¬ mywany srodkowo.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania przedmiotu wynalazku w przekroju podluznym.Panewka lozyskowa 1 zawiera w swej dolnej czesci lozysko stopowe 2, posiadaja¬ ce pochylona do wewnatrz powierzchnie lo¬ zyskowa. Nad tym lozyskiem w miejscu 3 panewka lozyskowa jest zaopatrzona w gwint. We wnetrzu panewki umieszczona jest tuleja prowadnicza U wrzeciona, pro¬ wadzona w swej dolnej czesci w pochwie nagwintowanej 5. Pochwe te mozna wkre¬ cic w miejscu 3 w panewke lozyskowa; po¬ chwa 5 jest zaopatrzona celowo w wystep 51, wchodzacy w podluzna szczeline 6 tulei i.Górna czesc tulei U posiada przekatnie poprowadzone szczeliny 7, idace az do — 2 —wnetrza tulei. W przedstawionym przykla¬ dzie wykonania szczeliny sa przestawione wzgledem siebie; szczeliny te moga sie tak¬ ze znajdowac symetrycznie jedne nad dru¬ gimi. PL