Wedlug niektórych sposobów wyrobu wlókien szklanych i innych przez wyciaga¬ nie z masy roztopionej stasuje sie pare lub inne gazy dajace sie skraplac. Mianowicie strumienie pary, kierowane z wielka szyb- koscia na strumienie masy w kierunku ich wyplywu, wyciagaja cienkie strumienie wyplywajace z masy roztopionej, obejmuja je i odprowadzaja. Wedlug tego sposobu na wytworzone wlókna natryskuje sie czesto olej lub tluszcz albo emulsje zawierajaca olej lub tluszcz w celu powleczenia wló¬ kien. Powlekanie uskutecznia sie za pomoca dysz natryskowych, z których srodek (po¬ wlekajacy wytryskuje sie za pomoca pary lub innego gazu. Okazalo sie, ze zwykle pa¬ ra lub gaz przedwczesnie skraplaja sie.Wskutek tego wlókna wzglednie wytwo¬ rzone z nich maty albo tasmy staja sie wil¬ gotne. Ponadto skraplajaca sie para po¬ woduje rozcienczenie sie srodków powleka¬ jacych, które wobec tego tworza na wlók¬ nach powloke niejednolita. Wlókna takie la¬ two rozrywaja sie; równiez latwo rozrywa sfe wykonana z nich tasma. Oprócz itego podloze, na które opadaja wlókna, rdzewie¬ je pod dzialaniem wilgoci pary, a rdza mo¬ ze zanieczyscic wlókna. Zanieczyszczenie wlókien moze równiez nastapic wskutek polaczenia skroplonej pary ze srodkiem po¬ wlekajacym, zawierajacym olej lub tluszcz.Wedlug wynalazku pare lub gaz w cza¬ sie stykania sie z wlóknami utrzymuje sie w tak wysokiej temperaturze, ze skroplenie nie moze nastapic. Dzieki temu unika sie wymienionych niedogodnosci. Gdy jakosrodek powlekajacy stosuje sie emulsje, to wysokie temperatury stosowane w tym spo¬ sobie powoduja jednoczesnie parowanie wody zawartej w emulsji, Wisku'tek czego wlókna powlekaja sie tylko czystymi cza¬ steczkami oleju lub tluszczu.Sposób wedlug wynalazku moze byc wy¬ konany rozmaicie. Na przyklad para ,srtxv sowana w tym sposobie moze byc ogrzana tak znacznie, ze w czasie stykania sie z wlóknami nie ochladza sie do 'temperatury skraplania. Równiez przestrzen, w której para i wlókna stykaja sie ze soba, moze byc utrzymywana w temperaturze wyzszej od temperatury iskraplania sie pary za pomo¬ ca palników gazowych lub grzejników elek¬ trycznych. Jesli powstajace wlókna sa przepuszczane przez oslone, to jako dodat¬ kowy srodek do utrzymywania wysokiej temperatury mozna zastosowac okladzine izolacyjna na oslonie.W tak zwanym sposobie dmuchawko¬ wym, w którym wlókna sa wyciagane z cienkich strumieni wyplywajacych z rozto¬ pionej masy i odprowadzane za pomoca skierowanych na nie strumieni gazów o du¬ zej szybkosci, wytwarzajace sie strumienie pary i wlókien przepuszcza sie przez piers¬ cieniowy palnik rurowy, którego plomienie sa skierowane ku srodkowi pierscienia.Gdy górna czesc oslony obejmujacej stru¬ mien pary i wlókna jest wykonana w po¬ staci dyszy Venturie'go, to mozna np. rów¬ niez na górnym swobodnym koncu tej dy¬ szy umiescic jeden lub kilka palników ga¬ zowych, których plomienie sa wciagane do dyszy wzglednie oslony przez strumien ga¬ zu wyciagajacy wlókna. Palnik pierscienio¬ wy jest lepszy od kilku palników pojedyn¬ czych. Jesli bowiem istosuje sie palniki po¬ jedyncze, to plomienie musza miec duza objetosc i palic sie ostro, zeby byly sku¬ teczne. Plomienie te moga wytwarzac w spadajacych wlóknach pewne wiry, które moga powodowac nieregularne odkladanie wlókien na podlozu do tego przeznaczo¬ nym. W palniku pierscieniowym nie ma tych 'trudnosci. Dzieki bardzo równomier¬ nemu dzialaniu ogrzewajacemu plomienia takiego palnika, plomienie te moga byc nawet bardzo male, dzieki czemu zuzycie gazu jest nieznaczne. Oprócz tego, jezeli plomienie dzialaja równomiernie ze wszyst¬ kich stron i sa skierowane ku wewnatrz, to wlókna nie ulegaja rozstrzepieniu, lecz pozostaja «warte i moga ukladac sie na po¬ dlozu równomiernie. Palnik pierscieniowy jest umieszczony na drodze strumienia pa¬ ry i wlókien w tym miejscu, w którym wlasnie zaczyna sie skraplanie, to znaczy para staje sie widoczna jako mgielka.Natryskiwanie wlókien srodkiem po¬ wlekajacym odbywa sie wedlug wynalazku w tym miejscu, w którym wlókna posiada¬ ja wysoka temperature. Dzieki temu osia¬ ga sie pewnosc, ze para z dysz natrysko¬ wych, sprowadzajaca ze soba material po¬ wlekajacy, nie skropli sie przedwczesnie, a przy uzyciu emulsji jako srodka powle¬ kajacego woda tej emulsji ulega odparo¬ waniu. Jesli odkladanie wlókien odbywa sie na posuwajacym sie podlozu, to dysze natryskowe sa skierowane tak, ze mgla wy¬ tworzona przez nie, przechjodzac prjzez opa¬ dajacy strumien wlókien apada równo¬ miernie na caly ten odcinek powierzchni podloza, na którym ukladaja sie wlókna.Dzieki temu wszystkie wlókna powlekaja sie równomiernie masa powlekajaca.Nakladanie srodka powlekajacego na wlókna moze odbywac sie równiez w cza¬ sie dowolnym po ich wykonaniu; w tym przypadku wlókna wedlug wynalazku ogrzewa sie ponownie.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia schematyczny przekrój pionowy ta¬ kiego urzadzenia, a fig. 2 i 3 przedstawia¬ ja przekroje pionowy i poziomy ukladu pal¬ nika pierscieniowego do ogrzewania pary.W zbiorniku a topi sie szklo lub mase — 2 —podobna, z której wyciagane sa wlókna.Masa roztopiona wyplywa ze zbiornika a przez dysze b w postaci cienkich strumieni, na które zostaje skierowana z dmuchawki c para o wielkiej szybkosci, wyciagajaca strumienie na cienkie wlókna. Strumien pary i wlókien przechodzi do oslony, której czesc górna d ma ksztalt dyszy Venturi, a czesc dolna przechodzi w rozszerzajaca sie skrzynie /. Dno tej skrzyni stanowi pas przenosnikowy g przepuszczajacy pare i gaz. Pod czescia górna pasa przenosniko¬ wego g znajduje sie skrzynia h, otwarta w kierunku pasa, do której przylaczone sa przewody ssawcze i. Strumien pary, od¬ prowadzajacy wlókna w dól, przechodzi przez przepuszczalny pas przenosnikowy g i jest odprowadzany przez skrzynie h i przewód i, natomiast wlókna ukladaja sie na pasie w postaci maty lub w inny sposób i sa odprowadzane na zewnatrz za pomoca pasa.Aby uniknac skraplania sie pary od miejsca powstawania wlókien az do przej¬ scia przez pas przenosnikowy g zastosowa¬ ny jest w górnej czesci dyszy Venturie'go d palnik k, przy czym plomien palnika jest wciagany przez strumien pary do oslony d, f, wewnatrz której utrzymuje sie temperatura dostatecznie wysoka, unie¬ mozliwiajaca skraplanie sie pary w tej ko¬ morze. Aby uniknac strat ciepla i utrzy¬ mac temperature oslony na wysokosci po¬ zadanej jest ona zaopatrzona w okladzine izolacyjna l, np. z waty szklanej.Zamiast palnika k mozna równiez na odpowiednim poziomie wewnatrz oslony umiescic palnik pierscieniowy m, jak przedstawiono na fig. 2 i 3, przez który od miejsca powstawania wlókien do miej¬ sca ich ukladania sie na pasie g przechodzi strumien pary i wlókien, przy czym para jest utrzymywana w temperaturze poza¬ danej.Nakladanie masy powlekajacej na wlók¬ na odbywa sie wówczas, gdy wlókna sa jeszcze gorace. W tym celu w przykladzie niniejszym stosuje sie jedna lub kilka dysz natryskowych n, najlepiej w tylnej sciance skrzynki /. Kazda dysza jest zaopatrzona w przewód regulowany o do doprowadza¬ nia cieklej masy powlekajacej i w regulo¬ wany przewód doplywowy p do pary lub gazu sprezonego, sluzacego do rozpylania masy powlekajacej. Jesli wlókna na pasie przenosnikowym g, jak przedstawiono na fig. 1, maja tworzyc mate, to otrzymuje sie ja dzieki posuwaniu sie pasa przenos¬ nikowego, przy czym mata ma grubosc wzrastajaca stopniowo od tylnej czesci sikrzynki / do jej czesci przedniej.Caly przekrój maty na powstajacej po¬ wierzchni ukosnej jest przy tym do pewne¬ go stopnia odkryty. Dysze natryskowe n sa skierowane tak, ze mgla, otrzymana z dysz, przechodzac przez opadajacy stru¬ mien wlókien osiada równomiernie na ca¬ lej powierzchni ukosnej, to znaczy w ca¬ lym przekroju powstajacej maty. Dzie(ki temu wszystkie wlókna zostaja powleczor ne równomiernie.Jako srodek powlekajacy nadaja sie ole¬ je, tluszcze, mydla, kwasy tluszczowe, wos¬ ki, acetyloceluloza, kauczuk lub roztwory kauczuku i emulsje lub mieszaniny sub¬ stancji wymienionych. PL