Wzmacniacz mocy czestotliwosci malej moze zasilac rózne odbiorniki. Z punktu widzenia wspólpracy ze wzmacniaczem mo^ zna je podzielic na trzy typy. Do typu pierwszego naleza odbiorniki takie, które nie wymagaja okreslonego dobom oporno¬ sci zródla do opornosci odbiornika, na przyklad glosnik. Do typu drugiego naleza odbiorniki takie, które wymagaja dopaso¬ wania opornosci zródla do opornosci od¬ biornika, tak aby opornosci te byly rów¬ ne, na przyklad linia telefoniczna. Do ty¬ pu trzeciego naleza odbiorniki takie, które wymagaja zródla o opornosci jak naj¬ mniejszej, na przyklad wzimacniac(z klasy B pracujacy przy pradzie siatkowym.Dowolnosc doboru opornosci przy od¬ biornikach typu pierwszego pozwala stoso¬ wac wzmacniacz o lampie wyjsciowej ro¬ dzaju dowolnego. Stosuje sie w tym przy¬ padku lampe wieloelektrodowa z siatka o- slonna, na przyklad pentode, która pozwa¬ la osiagnac bez znieksztalcenia stosunkowo duza moc wyjsciowa, jednak pod warun¬ kiem, aby opornosc odbiornika byla znacz¬ nie mniejsza od wewnetrznej opornosci lampy. Wzmacniacz z pentoda nie moze je¬ dnak zasilac odbiorników typu drugiego i trzeciego, poniewaz warunek dobrego wy¬ korzystania lampy koliduje z warunkiem dobrej wspólpracy wzmacniacza z odbior¬ nikiem. Mianowicie przy wymaganym x) Wlasciciel paleniu oswiadczyl, ze wynalazca jest inz. Adam Karol Smolinski.przez odbiornik dopasowaniu opornosci i utrzymaniu znieksztalcenia na pewnym o- kreslonym poziomie moc wyjsciowa jest niewidka, lampa jest wykorzystana zle. Do zasilania wiec odbiorników typu drugiego i trzeciego uzywa sie wzmacniacza o wyj¬ sciowej lan^pie trójelektrodowej, która po¬ zwala pracowac przy dopasowaniu oporno¬ sci odbiornika do wewnetrznej opornosci lampy, tak aby stosunek tych opornosci byl równy lub bliski jednosci, co jest warun¬ kiem dobrej wspólpracy wzmacniacza z li¬ nia wzglednie ze wzmacniaczem klasy B pracujacym przy pradzie siatkowym.Do zasilania tym samym wzmacniaczem na przemian odbiorników typu róznego u- zywa sie wzmacniacza z wlaczanymi na przemian dwiema lampami wyjsciowymi, mianowicie pentoda i trioda. Pentode sto¬ suje sie przy zasilaniu odbiornika typu pierwszego, na przyklad glosnika, otrzymu¬ jac duza moc wyjsciowa, triode zas — przy zasilalriu odbiornika typu drugiego lub trzeciego, na przyklad linii telefonicznej lub wzmacniacza klasy B pracujacego przy pradzie siatkowym, otrzymujac co prawda mniejsza moc wyjsciowa, lecz jednoczesnie mniejsza opornosc wewnetrzna lampy przy zachowaniu warunku dopasowania oporno¬ sci.Wynalazek usuwa niedogodnosc stoso¬ wania dwóch lamp, pracujacych na iprze- mian, jednej przy zasilaniu odbiorników typu pierwszego, a drugiej przy zasilaniu odbiorników typu drugiego i trzeciego, po¬ zwalajac stosowac jedna tylko lampe wie¬ loelektrodowa z siatka oslonna do zasilania odbiorników wszystkich typów.Wzmacniacz wedlug wynalazku, zawie¬ rajac jedna lampe wieloelektrodowa z siat¬ ka oslonna, jest wyposazony w przelacznik, który w jednym polozeniu nadaje lampie uklad polaczen wlasciwy lampom takiej bu¬ dowy, w drugim zas polozeniu odlacza sia¬ tke oslonna od baterii zasilajacej, a przy¬ lacza ja równolegle do anody, dzieki czemu lampa wieloelektrodowa pracuje w tym u- kladzie polaczen jako trioda. Przelacznik ten moze miec prócz tego dodatkowe kon¬ takty, którymi równoczesnie z przelacza¬ niem siatki oslonnej zmienia wysokosc po¬ czatkowego potencjalu siatki rozrzadczej, nadajac jej wartosc potrzebna do pracy lampy w danym ukladzie polaczen. Ponad¬ to moze przelacznik ten miec kontakty, któ¬ rymi odlacza jedne zaciski wyjsciowe wzmacniacza, a przylacza inne. Zaci|ski wyjsciowe moga byc polaczone z obwodem anodowym lampy badz transformatorowo, badz galwanicznie.Rysunek przedstawia dwa przyklady u- kladu polaczen wzmacniacza wedlug wy¬ nalazku.Fig. 1 przedstawia jednolampowy wzma¬ cniacz mocy czestotliwosci malej, zasilaja¬ cy na przemian badz glosnik G, badz linie telefoniczna L i zawierajacy pentode /.Przelacznik P zmienia uklad polaczen lam¬ py odpowiednio do wymaganych warun¬ ków pracy. Glosnik G jest zalaczony po¬ przez glosnikowy transformator wyjsciowy TrG; linia telefoniczna L jest zalaczona po¬ przez liniowy transformator wyjsciowy TrL. Pierwotne uzwojenia transformato¬ rów wyjsciowych TrG, TrL sa zalaczone szeregowo do anodowego obwodu pentody /. Przelacznik P ma dwie szczotki 01 i 02, sprzegniete ze soba i przesuwajace sie po kontaktach 11, 21, 12, 22. Przy polozeniu szczotek 01, 02 na kontaktach 11,12 wzma¬ cniacz zasila glosnik G. Siatka rozrzadeza Si lampy /, która pracuje w tym polozeniu jako pentoda czestotliwosci malej, jesU po¬ laczona z katoda k poprzez wtórne uzwoje¬ nie transformatora wejsciowego Tr, szczo¬ tke 01 i kontakt 11 przelacznika P, biegun ujemny zl baterii siatkowej Bs i jej bie¬ gun dodatni. Bateria siatkowa Bs nadaje siatce rozrzadczej Si napiecie poczatkowe równe calkowitemu swojemu napieciu.Siatka oslonna S2 jest zalaczona do zaci¬ sku u, laczacego pierwotne uzwojenia obutransformatorów wyjsciowych TrG, TrL i zalaczonego do szczotki 02 przelacznika P.Na kontakcie 12 szczotka ta laczy zacisk u z dodatnim biegunem +A baterii anodo¬ wej. W ten sposób siatka oslonna S2 jest przylaczona do dodatniego bieguna -\-A ba¬ terii anodowej, a pierwotne uzwojenie li¬ niowego transformatora wyjsciowego TrL jest zwarte. Lampa I, pracujac jako pen- toda, jest dobrze wykorzystana, a wzmac¬ niacz daje na glosnik G bez znieksztalcenia duza moc wyjsciowa.Przy polozeniu .szczotek 01, 02 na kon¬ taktach 21, 22 wzmacniacz zasila linie tele¬ foniczna L. Siatka oslonna S2 jest przy¬ laczona szczotka 02 i kontaktem 22 równo¬ legle do anody a, dzieki czemu lampa I pra¬ cuje jako trioda. Szczotka 01 i kontakt 21 przylaczaja siatke rozrzadcza Si do zacze¬ pu z2 baterii siatkowej Bs, odpowiednio zmniejszajac jej napiecie poczatkowe.Szczotka 02 i kontakt 22 zwieraja pierwot¬ ne uzwojenie glosnikowego transformatora wyjsciowego TrG, a wlaczaja pierwotne u- zwojenie liniowego transformatora wyjs¬ ciowego TrL. W tym polozeniu dopasowa¬ nie opornosci wewnetrznej lampy I do o- pornosci obwodu anodowego zapewnia do¬ bra wspólprace wzmacniacza z linia L przy wykorzystaniu najwiekszego dopusz¬ czalnego wzmocnienia energetycznego lam- py.Wzmacniacz wedlug fig. 2 rózni sie od wzmacniacza wedlug fig. 1 tym, ze zawie¬ ra tylko jeden transformator wyjsciowy TrW, wspólny dla glosnika G i linii telefo¬ nicznej L, dopasowany do tej linii i pier¬ wotnym uzwojeniem zalaczony do obwodu anodowego lampy 1. Glosnik G ma nie przedstawiony na rysunku osobny trans¬ formator, dopasowujacy go do wyjsciowej opornosci transformatora TrW. Przelacz¬ nik P ma dwie dodatkowe szczotki 03, 04, które na kontaktach 13, 11+ przylaczaja do wtórnego uzwojenia transformatora wyjs¬ ciowego TrW glosnik G, a na kontaktach 23, 21+ — linie L. PL