PL29914B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest samozakleszczajaca sie nakretka, któ¬ ra przy wstrzasach nie obluznia sie.Przy zupelnie dokladnym wykonaniu gwintów sruby i nakretki, a wiec jezeli po¬ wierzchnie skretów gwintów przylegaja szczelnie do siebie, tarcie pomiedzy tymi powierzchniami zapobiegal przesuwaniu sie nakretki na srubie przy dzialaniu wstrza¬ sów lub uderzen. Dokladne wykonanie gwintów jest jednak zbyt kosztowne. Zwy¬ kle istnieja znaczne róznice w wymiarach gwintów srub i nakretek, wobec czego przy dzialaniu wstrzasów i uderzen nakretka obluznia sie latwo.Zapobiega sie temu, stosujac przeciw- nakretki lub podkladki np. z materialu wlóknistego. W pierwszym przypadku na¬ kretka moze przesuwac .sie w kierunku osi lub promienia, przy ostatnim wykona¬ niu zas niekiedy czesc przesuwana moze byc nieco podatna. Jezeli przesuwanie zo¬ staje dokonywane w kierunku osi, skrety posiadaja daznosc do zakleszczania sie na srubie. Czesto do zabezpieczania nakretki stosuje sie wzdluz pewnej czesci sruby co¬ kolwiek odmienny gwint.Przeciwnakretki stosuje sie z podatnymi jezyczkami, przesuwajacymi w kierunku promieni i wykonanymi w czesci nakretki o malej grubosci scianki nakretki, wykona¬ ne na jej obwodzie. W ten sposób skrety nakretki i sruby zostaja przyciskane ku sobie w kierunku promieni.Dobrze jest stosowac jpodkladki z mate¬ rialu wlóknistego, szczególnie zas do na¬ kretek o malych wymiarach. Wewnetrzna srednica otworu podkladki jest nieco mniejsza niz zewnetrzna srednica gwintu sruby. Po nakreceniu podkladki sruba wrzyna sie w podkladke. Podkladki tego rodzaju dzialaja poczatkowo zadowalajaco, po uplywie jednak pewnego okresu czasu podkladki staja sie suche, twarde i peka¬ ja. Wobec tego nie nadaja sie one przy wy¬ sokich temperaturach.Nakretka wedlug wynalazku zakleszcza sie wskutek wytwarzania tarcia pomiedzy jej gwintem a gwintem sruby i dzialanie to jest niezalezne -od wymiarów nakretki lub sruby. Nakretka ta moze byc wykona¬ na o rozmaitych wymiarach z metalu, naj¬ korzystniej zas z jednego kawalka, nie psu¬ je ona gwintów, jest tania, wytrzymala na uderzenia, wysokie temperatury i podobne dzialania. Nakretka zakleszcza sie w kie¬ runku osi, a wiec w kierunku sily, utrzy¬ mujacej nakretke w jej polozeniu. Po¬ wstaje w ten sposób pomiedzy skretami si¬ la, utrzymujaca nakretke i srube we wla^ sciwym polozeniu wbrew wstrzasom lub u- derzeniom. Osiaga sie to niezaleznie od polozenia nakretki na srubie.Wynalazek dotyczy równiez szybkiego i tanszego sposobu wyrobu nakretki.Nakretka wedlug wynalazku sklada sie z dwóch gwintowanych czesci, umieszczo¬ nych w pewnym odstepie jedna od drugiej i polaczonych ze soba sprezyscie za posred¬ nictwem wygietego w palak kolnierza.Kolnierz moze otrzymywac odpowiednie ruchy wzgledem punktów polaczenia, tak iz czesci gwintowane zakleszczaja sie.Grubosc scianek kolnierza jest równo¬ mierna.Nakretke wedlug wynalazku mozna wy¬ konac calkowicie za pomoca maszyny lub tez wykonywa sie czesc sprezysta przez od¬ powiednie wyciecie preta, po czym obrabia sie pret z zewnatrz.Przy odmiennym sposobie stosuje sie kilka przebiegów roboczych.Czesc sprezysta otrzymuje sie czescio¬ wo przez stloczenie w kierunku osiowym, a czesciowo za pomoca maszyny.Przy odmiennym wykonaniu nakretka posiada górna czesc o zmniejszonej sredni¬ cy, polaczona sprezyscie z dolna czescia, przy czym scianka górnej czesci posiada taki przekrój poprzeczny, iz rozciaga sie promieniowo na zewnatrz poza wewnetrz¬ ny koniec scianki czesci sprezystej.Górna czesc nakretki posiada ukosne sciecie scianki otworu, tworzace prowadni¬ ce dla sruby.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania nakretki wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia w rzucie pionowym i czesciowym przekroju nakretke na srubie, nie przylegajaca szczelnie do plytki, fig. 2 — nakretke te po zupelnym przykrece¬ niu, fig. 3 — w przekroju podluznym nie¬ wykonczona nakretke bez skretów, fig. 4 — ze skretami, fig. 5 — 10 uwidoczniaja w rzutach pionowym wzglednie poziomych kolejne narzedzia do wykonywania nakret¬ ki. ' .Nakretka (fig. li 2) sklada sie z gwin¬ towanego kadluba, wspóldzialajacego ze sruba, i z czesci podatnej, która wytwarza skuteczne i silne zakleszczenie skretów na¬ kretki na skretach sruby. Nakretka jest wykonana najlepiej z jednego kawalka ma¬ terialu o szesciokatnym przekroju poprze¬ cznym. Kadlub 1, zaopatrzony na we¬ wnetrznej powierzchni w gwint, jest po¬ laczony za pomoca kolnierza ^sprezyste¬ go w kierunku osiowym, z wierzcholkiem 2, posiadajacym równiez gwint na we¬ wnetrznej powierzchni. Gwintowanie cze¬ sci 1 i 2 jest dokonywane za pomoca jed¬ nego gwintownika i równoczesnie, przy u- trzymaniu odstepu czesci 2 od czesci 1 nie¬ co wiekszego, niz najwiekszy osiowy lua pomiedzy gwintami nakretki a sruby. Od¬ step ten jest dla kazdej sruby mniejszy niz — 2 —polowa skoku gwintu czesci dolnej 1, tak iz gwint czesci 2 dziala odrebnie od gwintu czesci 1.Wewnetrzna srednica kolnierza 3 jest wieksza niz zewnetrzna srednica wierzchol¬ ka 2, a grubosc scianki kolnierza 3 jest równomierna i mniejsza niz grubosc scian¬ ki gwintowanych czesci nakretki poza skre¬ tami, najkorzystniej zas mniejsza niz po¬ lowa róznicy pomiedzy wewnetrzna sredni¬ ca czesci 3 a zewnetrzna srednica czesci 2.W ten sposób osiaga sie mozliwie wielka sprezystosc kolnierza 3 w kierunku osi.Skoro kolnierz 3 nie podaza za kadlubem 1 przy nakrecaniu nakretki na srube, sprezy¬ stosc kolnierza 3 powoduje zginanie, tak iz nakretka wymaga wiekszego dokrecania, niz w przypadku stosowania tylko cisnie¬ nia. Dzieki temu pomimo róznic wymiarów gwintów nakretki i sruby osiaga sie zupel¬ ne i stale przyleganie skretów do sie- bie. . | ; Przy nakrecaniu nakretki na srube U kolnierz 3 rozciaga sie w granicach sprezy¬ stosci, przy czym skrety nakretki i sruby nie zostaja uszkodzone, a to dzieki odste¬ powi wierzcholka 2 od kadluba 1. Kadlub 1 i wierzcholek 2 zblizaja sie ku sobie w kierunku osi do zetkniecia sie skretów ka¬ dluba 1 ze skretami sruby. Napiecie kol¬ nierza 3 utrzymuje skrety nakretki i sruby w polozeniu przylegania. Powstaje tarcie pomiedzy powierzchniami skretów kadlu¬ ba 1 i sruby, a sila jego wystarcza, aby zapobiec obluznianiu sie nakretki na sru¬ bie przy wstrzasach lub uderzeniach. Tar¬ cie to zapobiega równiez rdzewieniu i zmia¬ nom powierzchni skretów. Oprócz tego dzieki sprezystosci kolnierza 3 nakretka posiada przeciwnakretke.Przy wykonaniu wedlug fig. 1 i 2 na¬ kretka sluzy do zespolenia plyt 5 i 6 sruba h, przy czym fig. 1 uwidocznia nakretke nie dokrecona do plyty 5, a fig. 2 — na¬ kretke dokrecona. Sila zakleszczajaca wierzcholka 2 dziala w kierunku sily, wy¬ wieranej na nakretke przy przyciskaniu jej do plyty 5.Nakretke mozna wykonac w rozmaity sposób, np. z preta o szesciokatnym prze¬ kroju poprzecznym, stosujac odpowiednia gwinciarke. Czesci 1 i 2 zostaja nagwinto¬ wane równoczesnie, po czym nakretka zo¬ staje scisnieta tak, iz osiaga sie staly od¬ step wierzcholka 2 od kadluba 1.Przy odmiennym sposobie wykonania stosuje sie pret o szesciokatnym przekroju poprzecznym z nasada cylindryczna, której zewnetrzna srednica odpowiada ostatecz¬ nej zewnetrznej srednicy czesci 2. Pret ten wywierca sie osiowo a nasade zgrubia sie tak, iz powstaje wypuklosc, scianke wypu¬ klosci zmniejsza sie za pomoca odpowied¬ niego narzedzia, po czym gwintuje sie i wykoncza. Przy tym sposobie stosuje sie do wyrobu nakretki prace czesciowo reczna i czesciowo maszynowa.Odmiana nakretki, uwidoczniona na fig. 4, sklada sie z rozstawionych czesci 1 i 2, polaczonych sprezystym kolnierzem 3. Cze¬ sci te sa gwintowane, wobec czego przy wkrecaniu sruby kolnierz 3 rozciaga sie, a pomiedzy gwintem nakretki 1 i sruby po¬ wstaje tarcie, które zapobiega rozluznianiu sie nakretki przy wstrzasach.Nakretka jest wykonana z jednego ka¬ walka preta o szesciokatnym przekroju po¬ przecznym, z którego odcina sie kawalek o odpowiedniej dlugosci. Po wywierceniu o- tworu 7 za pomoca wiertla lub w inny spo¬ sób, wykonywa sie wewnetrzny gwint. Na¬ kretki o malych wymiarach otrzymuje sie w trzech przebiegach roboczych.Do tego celu stosuje sie narzedzia o rozmaitym ksztalcie, a mianowicie w pier¬ wszym okresie narzedzie, przedstawione na fig. 5 i 6. Narzedzie to zawiera trzon 8, zaopatrzony na dolnym koncu w nasade 9 o mniejszej srednicy. W poprzek tej nasa¬ dy zastosowano nóz 10, zaopatrzony w o- strze 11. Najwieksza srednicy narzedzia przy wystepie 10 jest nieco -mniejsza niz — 3 —srednica otworu 7, co umozliwia wsuwanie narzedzia. Ostrze 11 posiada ukosne kra¬ wedzie tnace 12 i 13, polaczone z tnacymi krawedziami równoleglymi 1 4, 15. Krawe¬ dzie 12, 13 sa pochylone pod katem w przy¬ blizeniu 30° do plaszczyzny prostopadlej do podluznej osi narzedzia.Narzedzie wprowadza-sie w otwór 7 na koncu, na którym zostaje utworzona czesc 2. Skoro ostrze 11 jest skierowane doklad¬ nie w kierunku osi narzedzia, przesuwa sie W kierunku podluznym, tak iz powstaje pomiedzy narzedziem a pretem wzgledne obroty, wytwarzajace wciecie 16. Równo¬ czesnie otrzymuje sie za pomoca krawedz. 12, 13 ukosne powierzchnie 17, 18 czesci 2 i 1. srednice tych powierzchni na kon¬ cach wewnetrznych odpowiadaja sredni¬ com skretów (linia kreskowana na fig. 3).W drugim przebiegu pracy stosuje sie narzedzie wedlug fig. 7 i 8. Narzedzie to odpowiada narzedziu, uwidocznionemu na fig. 5 i 6, z ta róznica, ze nóz lOa posiada wieksza dlugosc niz nóz 10, a nasada 9a mniejsza srednice niz nasada 9. Narzedzie to sluzy do wykonania wciecia 20.Narzedzie, przedstawione na fig. 9 i 10, sluzy do wykonania wciecia 22. Nasada 9b o mniejszej srednicy niz nasada 9a posia¬ da nóz 1 Ob o wiekszej dlugosci niz nóz lOa.Otrzymuje sie wiec ostatecznie wciecia 16, 20, 22 o zmniejszajacych sie wymiarach przekrojów poprzecznych. Ilosc materialu, usuwanego przy wykonywaniu odcinków 16, 20, 22, zmniejsza sie kolejno.Zewnetrzny ksztalt czesciom 1 i 2 na¬ daje sie równoczesnie przy wykonywaniu wciecia 16, 20, 22 lub po otrzymaniu tego wciecia. Pretowi nadaje sie ksztalt cylin¬ dra o srednicy, odpowiadaj acej w przyblize¬ niu zewnetrznej srednicy czesci 3, po czym stosuje sie odpowiednie narzedzie dla o- trzynaania zewnetrznych powierzchni cze^ sci 2 i 3. Czesc 3 otrzymuje powierzchnie ukosne 23 i 24, tworzace ze srednica kat w przyblizeniu 5°. Pochylenie to odpowiada wewnetrznemu wcieciu, na rysunku jest jednak uwidocznione w zwiekszonej po- dzialce. Zakrzywienie zewnetrznego odcin¬ ka czesci 3 jest wspólsrodkowe z zewnetrz¬ nym koncem odcinka 22, tak iz scianka cze¬ sci 3 posiada równomierna grubosc. Scian¬ ke te laczy sie za posrednictwem krótkich luków z czesciami 1 i 2. Czesc 2 posiada lukowata zewnetrzna powierzchnie 25, a scianka jej jest wykonana w kierunku pro¬ mieniowym od wewnetrznego konca scian¬ ki czesci 3 na zewnatrz.Po wykonaniu w jednym przebiegu gwintów czesci 1 i 2 pret zostaje stloczony w kierunku osi tak, iz czesc 3 otrzymuje stale polozenie. Osiaga sie przy tym odpo¬ wiedni odstep czesci 1 od czesci 2, a bocz¬ ne scianki czesci 3 sa równolegle wzgledem siebie (fig. 4).Dlugosc scianek czesci 3 jest w przy¬ blizeniu równa, jako tez polaczone sa one z czesciami 1, 2 tylko w jednym miejscu, dzieki czemu osiaga sie sprezystosc czesci 3. Nie powstaja równiez ostre katy i zala¬ mania pomiedzy powierzchniami czesci na¬ kretki, co jest wielka zaleta, poniewaz o- stre katy i zalamania powoduja pekanie przy wstrzasach i napieciach, jak tez ula¬ twiaja rdzewienie, scianka wierzcholka 2 zostaje wzmocniona przez wypuklosc o wiekszej srednicy, zapobiegajaca rozszerze¬ niu sie scianki przy gwintowaniu. Ukosne powierzchnie 17, 18 tworza prowadnice dla konca sruby, która z koniecznosci musi wejsc w czesc 2 i przesunac te czesc osiowo przeciw sprezystosci czesci 3, zanim gwin¬ ty czesci 1 i 2 otrzymaja w przyblizeniu pozadane polozenie. Powierzchnie-te zapo¬ biegaja równiez uszkodzeniu gwintów sru¬ by. PL

Claims (10)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Samozakleszczajaca sie nakretka, skladajaca sie z dwóch czesci, oddzielonych jedna od drugiej poprzeczna szczelina/zna- — 4 —mienna tym, ze szczelina ta jest otoczona kolnierzem, wygietym w postaci palaka z dolnej czesci, stanowiacym jedna calosc ze wskazanymi czesciami i posiadajacym scianki o grubosci, zapewniajacej mu mo¬ zliwie duza sprezystosc w kierunku osi.

2. Samozakleszczajaca sie nakretka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze ze¬ wnetrzna powierzchnia kolnierza posiada w przekroju postac luku. 8.

3. Samozakleszczajaca sie nakretka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze kol¬ nierz posiada równomierna grubosc, mniej¬ sza niz grubosc scianek górnej czesci na¬ kretki poza gwintem.

4. Samozakleszczajaca sie nakretka wedlug zastrz. 1 — 3, znamienna tym, ze najwieksza wewnetrzna srednica kolnierza jest wieksza od zewnetrznej srednicy gór¬ nej czesci nakretki.

5. Nakretka wedlug zastrz. 1 — 4, znamienna tym, ze scianka kolnierza jest polaczona z czesciami nakretki za pomoca lagodnych lukowatych wygiec.

6. Nakretka wedlug • zastrz. 1 — 5, znamienna tym, ze jej czesc górna posiada na sciance zgrubienie, najlepiej pólkoliste.

7. Sposób wytwarzania nakretki we¬ dlug zastrz. 1 — 6, znamienny tym, ze w precie, najlepiej szesciokatnym, wywierca sie osiowy otwór, jak tez poprzeczna szcze¬ line zakonczona lukiem, a nastepnie naci1- na sie gwint w obu czesciach, polaczonych kolnierzem, i stlacza sie czesc górna w sto^ sunku do czesci dolnej tak, iz obite czesci zmieniaja polozenie jedna wzgledem dru1- •• ii giej. * i '

8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamien¬ ny tym, ze poprzeczna szczeline obrabia sie do ostatecznego ksztaltu za pomoca nozy o rozmaitych wymiarach w kilku zabiegach roboczych.

9. Sposób wedlug zastrz. 7 i 8, zna¬ mienny tym, ze scianke górnej czesci przy szczelinie scina sie ukosnie.

10. Odmiana sposobu wytwarzania nakretki wedlug zastrz. 7, znamienna tym, ze w precie, najlepiej szesciokatnym, wy¬ wierca sie osiowy otwór i stlacza sie pret tak, iz powstaje wypuklosc, która obrabia sie maszynowo do ksztaltu kolnierza. Richard Waterman Luce Zastepca: inz. St. Pawlikowski rzecznik patentowy URUK M. ARCT CZERNIAKOWSKA 225Do opisu patentowego Nr 29914 Ark. 1Do opisu patentowego Nr 29914 Ark. 2Do opisu patentowego Nr 29914 Ark. 3 PL