Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wtryskiwania paliwa do silników spalino¬ wych, skladajacego sie przynajmniej z dwóch czesciowych wtrysków, wedlug któ¬ rego przy czesciowym wstepnym wtryski¬ waniu cisnienie paliwa, przetloczonego tlo¬ kiem pompy, sluzy do przesuwania tloka wltrysku wstepnego, który ze swej strony tloczy paliwo do przewodu, prowadzacego do dyszy wtryskowej, po czym po ustaniu czesciowego wtrysku wstepnego nastepuje drugi czesciowy wtrysk paliwa, przetlacza¬ nego tym samym tlokiem pompy do prze¬ wodu, prowadzacego do dyszy wtryskowej, przy czym ta dysza wtryskowa jest roz^ rzadzana hydraulicznie przy pomocy cis¬ nienia paliwa.Jak to jest rzecza znana, korzystnie jest wtryskiwac paliwo w dwóch ilosciach czesciowych, gdyz dzieki temu moze byc u- skuteczniane spalanie1 bez zbyt raptownego wzrostu cisnienia w komorze spalania. W tym celu ilosc paliwa, wtryskiwana od po¬ czatku wtryskiwania do chwili zaplonu,, nie powinna przekraczac pewnej malej wartosci. Dla tego te ograniczona ilosc wprowadza sie do komory spalania korzy¬ stnie jako pierwszy wtrysk czesciowy (wstepny wtrysk) i nastepnie az do zapa^ lenia sie wprowadzonej ilosci paliwa robi sie przerwe w wtryskiwaniu.Dzieki spaleniu sie tej ilosci paliwa w komorze spalania powstaje taka tempera¬ tura i cisnienie, przy których moze zapalicsle z£ g-HAcaiig mniejsza zwloka ilosc pali¬ wa, wprowadzona nastepnie jako drugi wtrysk czesciowy (glówny-wtrysk), i na¬ stepnie spalac sie w miare wprowadzania •paliwa do komory spalania. Tak wiec mo¬ zna uniknac zbierania sie w komorze spa¬ lania nie spalonego paliwa i nastepujacego naglego zapalania sie, powodujacego niei- pozadany szybki wzrost cisnienia.Nastepnie jest rzecza korzystna utr^r- mywac w zamknieciu z mniejsza sila zawór wtryskowy przed wtryskiem wstepnym niz przed wtryskiem glównym, aby ilosc pali¬ wa, wypierajacego tlok wtrysku wstepne¬ go, i ilosc paliwa, majacego na celu zwiek¬ szenie cisnienia w przewodzie wtrysko¬ wym, zanim nie otworzy sie zawór wtrys^ kowy, musialy byc mozliwie male. Im wiek¬ sza bowiem jest ilosc paliwa, sluzaca do zwiekszenia cisnienia, tym niedokladniej- sza bedzie chwila i ilosc wtrysku wstepne¬ go. Po trzecie jest rzecza korzystna, aby bylo dokladnie przestrzegane równomier¬ ne cisnienie, przy którym paliwo, wypiera¬ ne tlokiem wtrysku wstepnego, jest wpro¬ wadzane do jego komory roboczej.Wedlug wynalazku niniejszego uczy¬ niono zadosc w sposób prosty i korzystny obu pierwszym wymogom dzieki temu, ze po uskutecznionym pierwotnym wtrysku czesciowym komora robocza tloka wtrysku wstepnego jest laczo cisnienie paliwa obciaza w kierunku za¬ mykania zawór rozrzadezy dyszy wtrysko¬ wej. Po uskutecznionym xa4 drugim wtry¬ sku czesciowym spada nadaniprzód cisnie¬ nie paliwa w przewodzie, prowadzacym do dyszy wtryskowej, a potem cisnienie pali¬ wa w komorze obciazeniowej narzadu roz- rzadczego tej dyszy.Wedlug wynalazku czyni sie dzieki te¬ mu zadosc trzeciemu wymaganiu, ze pierw¬ szy wtrysk czesciowy (wtrysk wstepny) odbywa sie przez ten sam przewód paliwo¬ wy, prowadzacy do dyszy wtryskowej, co i nastepny wtrysk ezesciowy, przy czym paliwo, wchodzace przy wstecznym biegu tloka wtrysku wstepnego do jego komory tlocznej, jest pobierane ze wspomnianego przewodu paliwowego i przy skoku cisnie¬ niowym tloka wtrysku wstepnego jest tlo¬ czone przez ten przewód do dyszy, lak wiec przy wstecznym biegu tloka wtrysku wste¬ pnego jest pobierane z tego przewodu pa¬ liwo, które nastepnie przy) wtrysku wstep¬ nym ponownie plynie tym samym przewo¬ dem do dyszy. Jednak cisnienie w tym przewodzie jest dokladnie ustalone sila za¬ mykajaca zaworu wtryskowego.Przedmiotem wynalazku jest nastepnie urzadzenie do wtryskiwania paliwa w mysl wspomnianego sposobu. Urzadzenie to zna¬ mionuje sie zwlaszcza tym, ze polaczenie miedzy komora robocza tloka pompy wzgle¬ dnie miedzy komora robocza tloka wtrysku wstepnego z komora obciazeniowa narzadu rozrzadczego dyszy wtryskowej jest roz¬ rzadzane tlokiem wtrysku wstepnego, a mianowicie jest odslaniane na krótko przed koncem jego skoku cisnieniowego.Na rysunku przedstawione sa dwa przy¬ klady wykonania urzadzenia wtryskowego do stosowania sposobu wtryskiwania pali¬ wa wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia podluzny przekrój pompki wtryskowej z dysza wtryskowa, fig. 2 — podluzny prze¬ krój szczególu pompki wtryskowej we¬ dlug fig. 1 przy innym polozeniu tloka wtrysku wstepnego, a fig. 3 —- podluzny przekrój inaej postaci wykonania czesci pompki wtryskowej.Cylinder 1 pompki wtryskowej wedlug fig. 1 wtloczony jest do oslony 2 pompki i wraz z oslona zaworowa 3 i pokrywka U utrzymywany w oslonie £ nagwintowanym pierscieniem 5. Cylinder 1, oslona zawo* rowa 3 i pokrywka U sa do siebie szczelnie doszlifowane na swych powierzchniach styku. W cylindrze 1 poruszany jest przez silnik spalinowy ruchem postepowo- zwrotnym tlok 6 pompki sa pomoca ukladu napedowego, nie przedstawionego na ry- — 2 —sunku. Oprócz tego tlok 6 pompki moze byc dowolnie przekrecany wokolo swej osi za pomoca dodatkowego urzadzenia regu¬ lacyjnego (równiez nie przedstawionego na rysunku). Oslona 2 pompki zawiera ko- more ssawna 7 dla paliwa, zasilana od¬ dzielnym przewodem (nie przedstawionym na rysunku). Z komory ssawnej 7 prowa¬ dzi kanal ssawny 8 do wnetrza cylindra 1, gdzie kanal ten uchodzi do komory robo¬ czej 9 przy zewneltrznym martwym polo¬ zeniu tloka 6 pompki, przedstawionym na rysunku, powyzej jego krawedzi czolowej 26.W oslonie zaworowej 8 ziiajduje sie obciazony sprezyna 10 zawór tloczny 11, rozrzadzajacy polaczeniem komory robo¬ czej 9 z przewodem wtryskowym 12. Oslo- na zaworowa 3 zawiera ponadto cylinder 18, do którego doszlifowany jest tloczek wtrysku wstepnego 14- Tloczek ten oddzie¬ la w cylindrze 18 dwie komory 15$ 17 (fig. 2), z których komora robocza 15 polaczona jest kanalem 16 z wnetrzem cylindra 1 pompki, akomora tloczna 17—kanalem 18 z przewodem wtryskowym 12. Ruch tlocza¬ cy tloka wtrysku wstepnego 14 uskutecz¬ niany jest przez cisnienie paliwa w komo¬ rze 15, przy czym cisnieniu temu przeciw¬ dziala sprezyna naciskowa 19 w komorze 17, obciazajaca tlok wtrysku wstepnego 1 i.Sprezyna 19 tloka wtrysku wstepnego i sprezyna 10 zaworu tlocznego posiadaja tak dobrane wymiary, by do otwarcia za- woru tlocznego 11 potrzebne bylo w komo¬ rze roboczej 9 wyzsze cisnienie, niz do po¬ ruszenia tloka wtrysku' wstepnego 14 pod¬ czas jego suwu tloczacego. Droga tloka wtrysku wstepnego 14 ograniczona jest w jednym kierunku zderzakowym trzpieniem oporowym 20, a w drugim kierunku — po¬ wierzchnia czolowa 21 cylindra 1.Tlok 6 pompki zaopatrzony jest w wy¬ ciecie 22, które poprzez podluzny rowek 28 laczy sie z komora robocza 9. Na jednej polówce obwodu tego tloka, zwróconej ku wylotowi przewodu ssawnego 8, wyciecie 22 ograniczone jest srubowa krawedzia rozrzadcza 24, a na drugiej polówce, zwró¬ conej ku wylotowi kanalu 16 — krawedzia rozrzadcza 25, prostopadla do osi tloka.Powierzchnia czolowa tloka 6 posiada dalsza krawedz rozrzadcza 26, która na calym obwodzie tloka przechodzi prostopa¬ dle do jego osi.Cylinder 18 zaopatrzony jest w piers¬ cieniowy rowek 27, do którego przylaczom ny jest poprzez kanal 29 przewód obcia^ zajacy 28. Dolna krawedz 80 pierscienio¬ wego rowka 27 wraz z tlokiem wtrysku wstepnego 14, opierajacym sie o zderzako¬ wy trzpien oporowy 20, odcina waska szczeline pierscieniowa, przez która moze przeplywac paliwo z komory 15 do prze¬ wodu obciazajacego 28. Przewód wtrysko¬ wy 12 prowadzi poprzez kanal 84 w oslo- nie zaworowej 87 do komory pierscienio¬ wej 82 zaworu wtryskowego, wbudówane^ go w glowice 88 cylindra roboczego silni¬ ka spalinowego. Polaczenie miedzy piers¬ cieniowa komora 82 i otworkami 85 dyszy wtryskowej, prowadzacymi do komory spalania, rozrzadzane jest ostrzem 86 hy¬ draulicznie rozrzadzanej iglicy zaworowej 38. Iglica ta otwierana jest kazdorazowo cisnieniem paliwa w przewodzie wtrysko- wym 12, oddzialywajacym w komorze pierscieniowej 32 na czolowa powierzch¬ nie trzona iglicy zaworowej 88, szczelnie doszlifowanego do powierzchni cylindrycz¬ nego otworu oslony zaworowej 37. Przed wtryskiem ostrze 36 iglicy 38 jest utrzyf- mywane w zamknieciu przez sprezyne na¬ ciskowa 40 i cisnienie paliwa w komorze 89, przylaczonej do przewodu obciazajace¬ go 28. Kanal 29 polaczony jest poprzez kanal 54 z pierscieniowym rowkiem 27, a ponadto kanal 29 posiada odgalezienie 55 w oslonie zaworowej 3, prowadzace do pla¬ skiej powierzchni styku tej oslony z cylin¬ drem 1. W cylindrze 1 oprócz kanalu 16 wykonany jest ponadto kanal odciazajacy — 3 —56, który na wspomnianej powierzchni sty¬ ku cylindra 1 i oslony zaworowej 3 jest tak polaczony z kanalem 55, ze wylot ka¬ nalu 55 tylko czesciowo pokrywa sie z wy¬ lotem kanalu 56, stanowiac zwezony prze¬ swit jako miejsce dlawienia. Z drugiej strony kanal odciazajacy 56 uchodzi do wnetrza cylindra 1 na tej samej wysoko¬ sci, co kanal ssawny 8, tak iz na poczatku tlocznego suwu tloka 6 pompki wylot ka¬ nalu 56 zostaje zamkniety krawedzia czo¬ lowa 26 itego tloka. Krawedz 25 wyciecia 22 na tloku pompki lezy tak gleboko, ze wylot kanalu 56 jest jeszcze zasloniety takze i wtedy, gdy tlok 6 znajduje sie w swym wewnetrznym martwym polozeniu.Przy zewnetrznym martwym polozeniu tloka 6 komora robocza 9 polaczona jest swo¬ bodnie z komora ssawna 7 poprzez kanal ssa¬ wny 8. Tlok wtrysku wstepnego 1U opiera sie o powierzchnie czolowa 21 cylindra 1 pomipki. Przy ruchu tloka 6 do wewnatrz cylindra 1 zostaje najprzód zasloniety ka^ nal ssawny 8 krawedzia czolowa 26, po czym tlok 6 pompki tloczy paliwo poprzez kanal 16 do komory 15 (fig. 2) i w ten sposób uruchamia tlok wtrysku wstepnego 1U. Wskutek tego tlok ten tloczy paliwo z komory 17 poprzez kanal 18 do przewodu wtryskowego 12 i wywoluje w tym prze¬ wodzie w komorze pierscieniowej 32' az tak znaczny wzrost cisnienia, ze cisnienie to unosi iglice zaworowa 38. Paliwo, tloczo¬ ne w dalszym ciagu tlokiem wtrysku wste¬ pnego 1k, zostaje wtrysniete iprzez otworki 35 dyszy do komory spalania. Bezposred¬ nio przed osiagnieciem przez tlok wtrysku wstepnego 1U zderzakowego trzpienia opo¬ rowego 20 krawedz dolnej powierzchni czolowej tego tloka mija krawedz 30 pier¬ scieniowego rowka 27 i poprzez ten rowek oraz przewód obciazajacy 28 przywraca polaczenie komory roboczej 9 z komora 39 dyszy wtryskowej, w której paliwo oddzia¬ lywa na trzon iglicy zaworowej 38 w celu zamkniecia ostrzem 36 dyszy wtryskowej.Poniewaz paliwo w komorze 15, wtloczone do niej tlokiem 6 pompki z komory robo¬ czej 9, moze ujsc do komory 39, wiec tlok wtrysku wstepnego 1U zo¬ staje unieruchomiony najpózniej po doj¬ sciu do zderzakowego trzpienia opo¬ rowego 20. Wraz z tym ustaje tloczenie paliwa z komory 17 do przewodu wtrysko¬ wego 12. Poniewaz paliwo jest dalej wtrys¬ kiwane przez otworki 35 dyszy do komory spalania, wiec cisnienie w pierscieniowej komorze 32 wkrótce zmniejsza sie do cis¬ nienia, przy którym nastepuje zamykanie zaworu wtryskowego dyszy, a mianowicie przy cisnieniu tym iglica zaworowa 38 pod naciskiem sprezyny UO zamyka ostrzem 36 otworki 35 dyszy i konczy wtrysk wstep¬ ny. Objetosc paliwa, wytloczona z komory 17 przez tlok wtrysku wstepnego H przy jego ruchu tloczacym, jest calkowicie nie¬ zalezna od stopnia dlawienia paliwa przy zamykaniu kanalu ssawnego 8 przez kra¬ wedz 26, i uzalezniona jest jedynie od sci¬ sle ograniczonej zmiany polozenia, w któ¬ rym tlok 1U zostaje unieruchomiony.Przy swym dalszym ruchu naprzód tlok 6 pompki wywoluje dalszy wzrost cisnie¬ nia paliwa w komorze roboczej 9, przy czym az do chwili zasloniecia wylotu kana¬ lu 16 przez krawedz 26 tloka wywolywany jest równiez takiz wzrost cisnienia paliwa takze i w komorze obciazajacej 39 zaworu wtryskowego poprzez kanal 16, komore 15, pierscieniowy rowek 27, kanal 29 i prze¬ wód obciazajacy 28.Gdy tylko cisnienie paliwa w komorze roboczej 9 osiagnie dostateczna wartosc, wówczas nastepuje otwarcie zaworu tlocz¬ nego 11 wbrew naciskowi sprezyny 10 o- raz dzialaniu cisnienia paliwa w przewo¬ dzie wtryskowym 12, pozostalego przy koncu wtrysku wstepnego. Mogloby to wprawdzie nastapic jeszcze przed zam¬ knieciem kanalu 16 przez tlok 6 pompki, jednakze nalezy tak dobrac stosunki wy^ miarów poszczególnych czesci urzadzenia, — 4 —by cisnienie w komorze roboczej 9 dopiero po zamknieciu tego kanalu wzroslo dosta¬ tecznie wysoko do otwarcia zaworu tlocz¬ nego 11.Po zaslonieciu wylotu kanalu 16 przez krawedz 26 tloka 6 pompki komora 15 zo¬ staje zamknieta wzgledem komory robo¬ czej 9, a tloczenie paliwa do komory 39 zo¬ staje przerwane. Wówczas w komorze tej bedzie zamknieta pewna ilosc paliwa, któ¬ rego cisnienie lacznie z sila napiecia spre¬ zyny 40 oddzialywa na iglice zaworowa 38 w celu utrzymywania dyszy w zamknieciu.Po otwarciu zaworu tlocznego 11 nastepu¬ je dalszy wzrost cisnienia paliwa w prze¬ wodzie wtryskowym 12 i komorze pierscie¬ niowej 32. Gdy cisnienie w komorze piers¬ cieniowej 82 wzrosnie tak znacznie, ze zo¬ stanie podniesiona iglica zaworowa 88 wraz z ostrzem 86 wbrew obciazeniu spre¬ zyny 40 i cisnieniu paliwa w komorze 89, to zaczyna sie glówny wtrysk przez otwor¬ ki 85 dyszy. Zakonczenie tego wtrysku na¬ stepuje po powtórnym odslonieciu kanalu ssawnego 8 przez krawedz rozrzadcza 24 tloka 6 i polaczenie komory roboczej 9 poprzez rowek 28 i wyciecie 22 z komora ssawna 7. Wskutek tego zawór tloczny 11 zostaje zamkniety naciskiem .sprezyny 10, a tloczenie do przewodu wtryskowego 12 zostaje przerwane. Cisnienie w komorze pierscieniowej 82 ponownie sie zmniejsza, tak iz iglica zaworowa 88 pod naciskiem sprezyny 40 oraz pod cisnieniem paliwa, za¬ wartego w komorze 89, zamyka otworki 85 dyszy. Wskutek srubowego ksztaltu kra¬ wedzi rozrzadczej 24 przez obracanie tloka 6 pompki wokolo jego osi mozna zmieniac chwile odsloniecia kanalu ssawnego 8, a wraz z tym i ilosc paliwa wtryskiwanego podczas wtrysku glównego.Przy ruchu na zewnatrz tloka 6 pomp¬ ki po zaslonieciu kanalu ssawnego 8 w komorze roboczej 9 powstaje pewne pod¬ cisnienie, które po ponownym odslonieciu kanalu 16 rozciaga sie takze i na komore robocza 15, wskutek czego tlok wtrysku wstepnego 14 pod naciekiem sprezyny 19 moze powrócic do swego polozenia poczat¬ kowego, w którym styka sie z powierzch¬ nia oporowa 21. Tlok ten odsysa przy tym tak duzo paliwa z przewodu wtryskowego 12 do komory tlocznej 17, ze cisnienie w tym przewodzie obniza sie od cisnienia, przy którym nastepuje zamykanie zaworu dyszy po wtrysku glównym, az do cisnienia nizszego niz cisnienie, przy którym naste¬ puje otwarcie zaworu dyszy podczas wtry^ sku wstepnego. Przy ponownym odslonie¬ ciu kanalu ssawnego 8 przez krawedz 26 podcisnienie w komorze roboczej 9, spo¬ wodowane ssaniem tloka 6 pompki, zosta¬ je zniesione przez naplyw swiezego paliwa z komory ssawnej 7.Po odslonieciu przez krawedz 26 takze i wylotu kanalu odciazajacego 56 cisnienie paliwa w komorze obciazajacej 89 obniza sie do cisnienia, panujacego w kamorze ssawnej 7, dzieki polaczeniu komory ob¬ ciazajacej 89 poprzez przewód 28 i kanaly 29, 55 i 56, komore robocza 9 i kanal ssa¬ wny 8, gdyz w komorze ssawnej 7 panuje odpowiednio nizsze cisnienie. Przez dla¬ wienie paliwa w miejscu polaczenia kana¬ lów 55 i 56 zapobiega sie przy tym rapto¬ wnemu odciazeniu komory 39, przy któ¬ rym w tej komorze mogloby nastapic cze¬ sciowe opróznienie z paliwa.Na fig. 3 przedstawiono inna postac wykonania urzadzenia odciazajacego ko¬ mory obciazajacej 39. Zamiast kanalów 55 i 56 w oslonie zaworowej 3 i w cylindrze 1, w tloku wtrysku wstepnego wykonany jest kanal 51, który poprzez kanal dlawia¬ cy 52 polaczony jest z rowkiem pierscie¬ niowym 27, gdy tlok wtrysku wstepnego 14 dochodzi do powierzchni oporowej 21.Na poczatku suwu tloczacego tego tloka polaczenie to zamkniete jest krawedzia 53 rowka pierscieniowego 27. Gdy podczas suwu ssacego tloka 6 pompki tlok wtrysku wstepnego powraca do tego polozenia o- — 5 —parcia, to cisnienie paliwa, zawartego w komorze obciazajacej 39, obniza sie do cis¬ nienia, panujacego w komorze roboczej 9, dzieki polaczeniu tych komór poprzez prze¬ wód 28, kanal 29, rowek pierscieniowy 27, oba kanaly 52 i 51 oraz kanal 16, prowa¬ dzacy do komory roboczej 9, a po otwarciu kanalu ssawnego 8 — cisnienie to obniza sie w dalszym ciagu do cisnienia, panuja¬ cego w komorze ssawnej 7, dzieki polacze¬ niu tych komór poprzez kanal 8. Dlawienie paliwa w kanale 52 zapobiega i w tym przypadku raptownemu odciazeniu komo¬ ry $9. PL