Znane sa zespolone hamulce jazdy i bezpieczenstwa w maszynie wyciagowej, w której tlok hamulca jazdy i tlok, zwalnia¬ jacy ciezar hamulca bezpieczenstwa, sa ustawione na tej samej osi i w tym samym cylindrze. W takich hamulcach zwykle oby¬ dwa tloki maja jednakowa srednice i za¬ mykaja miedzy soba przestrzen cylindrycz¬ na, wypelniona stale, a wiec takze w ra¬ zie zamiany dzialania ciezaru hamulcowe¬ go na czynnik sprezony, utrzymywjany za pomoca tego samego ciezaru przy pomocy odpowiedniego dzwonu, wypelnionego po¬ wietrzem sprezonym. Do utrzymywania okreslonej preznosci powietrza, która nie powinna byc przekroczona, sluzy zawór bezpieczenstwa na dzwonie powietrznym.W razie niezastosowania tego zaworu prez¬ nosc powietrza moglaby wzrosnac niedo¬ puszczalnie pod dzialaniem masy ciezaru, wskutek czego nacisk hamowania w pew¬ nych warunkach podwoilby sie.W zespolonym hamulcu jazdy i bezpie¬ czenstwa wedlug wynalazku tlok hamulca jazdy oraz tlok, zwalniajacy ciezar hamul¬ ca, znajduja sie równiez na tej samej osi i w jednym i tym samym cylindrze o je¬ dnakowej srednicy na calej jego dlugo¬ sci. Jednak celem uproszczenia budowy urzadzenia unika sie stosowania dzwonu powietrznego z zaworem bezpieczenstwa dzieki temu, ze rozrzad powietrza przyopadaniu przeciwwagi laczy z wylotem je¬ dnoczesnie lub kolejno przestrzen cylindro¬ wa hamulca jazdy oraz podobna przestrzen hamulca do podnoszenia przeciwwagi, za¬ mykajac w ten sposób powietrze sprezone w obydwóch przestrzeniach cylindrowych, wobec czego przeciwwaga opadowa powo¬ duje dzialanie hamujace tylko bezposre¬ dnio. Powietrze zas sprezone, znajdujace sie w przestrzeni cylindrowej miedzy tlo¬ kiem hamulca jazdy i tlokiem, zwalniaja¬ cym to powietrze, wyplywajace z dlawie¬ niem, powoduje jednoczesnie nacisk hamu¬ jacy w hamulcu jazdy, Rozrzadzanie oby¬ dwóch przestrzeni cylindrowych tloka ha¬ mulca jazdy i tloka zwalniajacego naste¬ puje za pomoca rozrzadczego suwaka, wla¬ czonego miedzy regulator nacisku hamu¬ jacego i cylinder hamulców, albo przy po¬ mocy regulatora nacisku hamujacego i przylaczonego do przestrzeni cylindrowej miedzy tlokiem hamulca jazdy i tlokiem, zwalniajacym suwak rozrzadczy, oraz wspólnego polaczonego ukladu drazkowe¬ go, przylaczonego do wskaznika gleboko¬ sci, i elektromagnesu do zwalniania hamul¬ ca. Dzialanie masy ciezaru opadowego, ja¬ kie bedzie sie utrzymywalo w wiekszym lub mniejszym stopniu mimo dlawionego wyplywu powietrza sprezonego nad tlo¬ kiem zwalniajacym, przejmuje tlumiaca drgania sprezyna cierna, zalozona na wspólnej osi tloków. Hamulec jazdy jest wykonany jako hamulec wyplywowy, to znaczy wielkosc nacisku hamujacego jest zalezna od ilosci wyplywu powietrza spre¬ zonego nad tlokiem hamulca jazdy, a wiec od róznicy preznosci powietrza pod i nad tym tlokiem.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku z piono¬ wym cylindrem, tlokiem hamulca jazdy i zwalniajacym tlokiem bezpieczenstwa o je¬ dnakowej srednicy. Fig. 1 przedstawia cy¬ linder w przekroju podluznym, fig. 2 — urzadzenie suwaka rozrzadczego miedzy regulatorem nacisku i cylindrem hamulca w polozeniu przy dociagnietym hamulcu, a fig. 3 — uklad drazków do uruchamia¬ nia regulatora i suwaka wyplywowego, rozrzadzany za pomoca wskaznika gleboko¬ sci i elektromagnesu zwalniajacego hamu¬ lec.W cylindrze 1 (fig. 1) z pokrywa 2 znajduje sie tlok 3 hamulca jazdy i tlok zwalniajacy U hamulca bezpieczenstwa.Tlok 3 na górnej i dolnej stronie jest za¬ konczony dwoma nurnikami. Budowa tego tloka jest przy tym taka, ze jego dolny nurnik przesuwa sie w tloku 4, wykona¬ nym równiez w postaci nurnika. Na gór¬ nym koncu drazek 5 jest polaczony z dzwi¬ gnia 6 szczeki hamulcowej. Dolny nurnik o srednicy nieznacznie wiekszej od sredni¬ cy górnego nurnika sluzy jednoczesnie do umieszczenia sprezyny ciernej 7. Ta spre¬ zyna iqpiera sie dolnym ikoncem na pierscie¬ niu 8, przytrzymywanym za pomoca piers¬ cienia wewnetrznego 9. Sprezyna cierna 7 jest zalozona ze wstepnym napieciem. W nurniku tloka k na dolnym koncu zalozo¬ ne jest jarzmo 10 z tloczakiem 11, przyle¬ gajacym. do pierscienia naciskowego 8.Tlok k jest polaczony za pomoca drazka 12 z dzwignia 13, zakonczona ciezarem. Lo¬ zysko H tej dzwigni znajduje sie bezpo¬ srednio obok cylindra 1. Obydwa tloki za¬ mykaja dwie przestrzenie cylindryczne o i u. Przestrzen o jest polaczona kanalem 16, a przestrzen u — kanalem 17 z cylin¬ drem rozdzielczym 18 suwaka 22, wlaczo¬ nym przed regulatorem 19 nacisku hamu¬ jacego. W przedstawionym na rysunku po¬ lozeniu suwaka 22 tlok zwalniajacy k jest polaczony stale z wlotem 20. Górna prze¬ strzen o za pomoca kanalu 21 w oslonie suwaka jest polaczona -bezposrednio z re¬ gulatorem 19. Regulator jest rozrzadzany za pomoca drazka a ze stanowiska maszy¬ nisty. Z dzwignia katowa 24 polaczone sa drazki z róznych zródel wylaczania, przy czym ciezarek 25 utrzymuje dzwignie sta- — 2 —le w polozeniu regulujacym. Drazek b jest polaczony z drazkiem wylaczajacym na stanowisku maszynisty, drazek c — z magnesem wylaczajacym, a drazek d — z dzwignia 13, zakonczona ciezarem.Przy uruchomieniu hamulca wypuszcza sie dlawiace w znany sposób przez kanal 21 i regulator 19 powietrze sprezone z gór¬ nej przestrzeni o, wskutek czego zmniejsza sie ilosc dlawiacego sprezonego powietrza w przestrzeni o tworzac sile hamujaca.Przy uruchomieniu hamulca bezpie¬ czenstwa w jednym z miejsc wylaczania suwak rozrzadczy 22 przesuwa sie w dól, przy czym kanal 21 zostaje najpierw pola¬ czony z regulatorem 19, a, kanal 17 — z dolna przestrzenia u, nastepnie zas polaczo¬ na górna przestrzen o poprzez kamal 16 — z wylotem 23 (polozenie suwaka 22, uwidocznione linia przerywana na fig. 2).Przy dalszym przesuwie w dól suwaka 22 polaczona zostaje takze dolna przestrzen u z wylotem 23. Wskutek tego zostaje na¬ tychmiast usuniete sprezone powietrze z górnej przestrzeni o, a tlok hamulca jazdy przy rozprezaniu sie powietrza w przestrze¬ ni u powoduje szybkie dociskanie szczek hamulcowych. Ciezar zas opadowy rozpo¬ czyna jednoczesnie opadanie, a tlok zwal¬ niajacy k nadaza za tlokiem hamulcowym 3 jazdy, przy czym powietrze sprezone, przeplywajace z dlawieniem do wylotu, utrzymuje tlok hamulcowy pod naciskiem i przytrzymuje hamulec, zamkniety pod dzialaniem czesciowej sily. Gdy tlok zwal¬ niajacy U osiagnie swym tloczakiem 11 pierscien 9, ciezarek opadowy odbiera na¬ cisk hamujacy, o ile w przestrzeni u nie ma powietrza sprezonego. Hamulec hamu¬ je natychmiast, lecz tylko z czesciowa si¬ la, czyli przy lagodnym dzialaniu hamuja¬ cym i stopniowej zamianie bez drgan dzia¬ lania sily hamujacej na dzialanie ciezaru opadowego.Dzialanie jest jednakowe bez wzgledu, z której strony nastepuje wylaczenie. Dra¬ zek d ze wzgledu na róznorodnosc przesu¬ wów dzwigni 2k i dzwigni 13 ciezaru jest osadzony na sprezynie.Rozrzadzanie cylindra 1 i jego dwóch przestrzeni o i u moze nastepowac takze bez suwaka rozrzadczego 22, lecz tylko za pomoca regulatora 19 i zaworu wylotowe¬ go 29, jak to uwidoczniono na fig. 3. W tym celu miedzy regulatorem nacisku ha¬ mujacego i polaczonym z dzwignia hamul¬ ca drazkiem a wlaczony jest uklad draz¬ kowy, skladajacy sie z osadzonej w lozy¬ sku nieruchomym 28 ^zwigni trójramien- nej 27 z ciezarkiem 25, polaczonej dol¬ nym ramieniem z dzwignia róznicowa 30, jak równiez polaczona z ukladem drazko¬ wym regulatora nacisku hamujacego. Dra¬ zek b dzwigni wylaczajacej jest zaopatrzo¬ ny w dzwignie katowa 31, polaczona za pomoca drazka c z elektromagnesem wy¬ laczajacym lub ze wskaznikiem glebokosci z dzwignia trójramienna 27.Rozrzadzanie regulatora nacisku ha¬ mujacego nastepuje w znany sposób przy pomocy dzwigni róznicowej 30, przy czym dolne iramde dzwigni trójramiennej 27 sta¬ nowi staly punkt obrotu.Przy uruchomieniu hamulca bezpie¬ czenstwa otwarty jest hamulec jazdy, a dzwignia róznicowa 30 znajduje sie w po¬ lozeniu wedlug fig. 3. Przestrzen o w cy- limidcTize jest wypelniona sprezonym (powie¬ trzem. Gdy n(p. elektromagnes zostanie wy¬ laczony, drazek c przesuwa sie w kierun¬ ku strzalki w dól, dzwignia trójramienna 27 zajmuje polozenie, uwidocznione linia przerywana, a dzwignia róznicowa 30 z punktem polaczenia drazka a jako punk¬ tem obrotu jest wychylana w lewo, wsku¬ tek czego powietrze sprezone jest wypu¬ szczane z przestrzeni o. Jednoczesnie za po¬ moca dzwigni katowej 31 zawór 29 zosta¬ je nastawiony na wypuszczanie powietrza takze z przestrzeni u, co mozna prowadzic z odpowiednim dlawieniem. Zaleznie od odleglosci 26 w prowadzeniu drazka c na- — 3 —stepuje rozrzadzanie przestrzeni o i u je¬ dnoczesnie lub kolejno.Cylinder hamulca moze byc równiez o- sadzony poziomo, przy czym nalezy odpo¬ wiednio zmienic uklad drazkowy ciezaru opadowego. Tloki przy odpowiednim wy¬ konaniu cylindra moga miec rózne sredni¬ ce, mianowicie tlok bezpieczenstwa moze byc mniejszy lub wiekszy niz tlok hamul¬ ca jazdy, zaleznie od tego, jak wymagaja warunki. Kanaly w cylindrze 18 suwaka rozrzadczego i suwak 22 mozna równiez wykonac tak, iz przy rozrzadzie obydwie przestrzenie oiww cylindrze nie sa pola¬ czone kolejno, jak wedlug rysunku, lecz jednoczesnie z wylotem, albo tez przestrzen u wpierw nim przestrzen o. Zamiast wy¬ laczenia za pomoca drazka d mozna oczy¬ wiscie zastosowac inny narzad, np. krzy¬ wik.Gdy wylot 28 utrzymuje sie zwykle z dlawieniem, to powietrze sprezone moze wyplywac z przestrzeni o tylko dlawione., wskutek czego tlok, hamujacy podczas jaz^ dy, moze tylko dzialac nieznacznie, co przy wylaczeniu hamulca opadowego w szybie jeist bardzo korzystne. Blisko konca jazdy dlawienie zostaje usuniete w wylocie 28 za pomoca wskaznika glebokosci i wskutek te¬ go przywrócony szybki ruch hamujacy przy przekroczeniu.Wszystkie te mozliwosci odmian sa ob¬ jete niniejszym wynalazkiem.Dzwignie hamujace i wylaczajace sa polaczone wzgledem siebie w znany sposób tak, ze do zwolnienia hamulca bezpieczen¬ stwa nalezy tylko rozrzadzic dzwignie wy¬ laczajaca, gdy hamulec jazdy jest zamknie¬ ty. PL