Na wysokosc tloczenia znanych dotych¬ czas pomp odsrodkowych sklada isie cze¬ sciowo dzialanie sily odsrodkowej w wirni¬ ku a czesciowo zamiana energii i .szybkosci wylotowej na energie cisnienia w kole kie¬ rowniczym. W tego rodzaju pompach od¬ srodkowych wystepuja straty wskutek nie¬ szczelnosci, tarcia kola wirowego w czyn¬ niku roboczym, np. w wodzie, oraz wsku¬ tek niezupelnej zmiany energii szybkosci na energie cisnienia.Straty przy analnych ilosciach wody a malych wysokosciach tloczenia znajduja sie w granicach dopuszczalnych. Przy znacznych wysokosciach tloczenia mozna uniknac tych .strat przez zastosowanie wie¬ lostopniowych pomp odsrodkowych. Wte¬ dy zmniejsza sie jednak ich wydajnosc przy duzych wysokosciach tloczenia i ma¬ lych ilosciach wody tak znacznie, ze istoso- wanie ich nie oplaca sie.Wynalazek niniejszy wady te usuwa w ten sposób, ze obracanie wirnika dokonuje sie w komorze, pozostajacej pod cisnieniem pary, a energia cisnienia podnoszonego czynnika roboczego zamienia sie w ener¬ gie szybkosci za pomoca dysz. Urzadzenie do wykonywania tego sposobu stanowi ko^ lo wirowe wzglednie wirnik, wytwarzajacy cisnienie czynnika roboczego, np. wody, wykonany jako komora zamknieta ze wszystkich .stron, zaopatrzona na obwo-dzie w dysze do wylotu tego czynnika, czy¬ li wody, a otwory wylotofwe dysz sa.skiero¬ wane w kierunku przeciwnym kierunkowi obrotu wirnika. Wskutek tego przez; dziala¬ nie reakcyjne wody, wyplywajacej z dysz, odzyskuje sie czesc pracy, zuzytej na wy¬ tworzenie cisnienia. O ile wirnik zasila ko¬ tly walcowe, to moze on byc umieszczony bezposrednio w przestrzeni parowej ko¬ tlów. Wynalazek dotyczy równiez urza¬ dzen, umozliwiajacych ponowne zasilanie kotla woda, dostarczona do niego w nad¬ miarze lub tez woda nieodiparowana, wy¬ dzielona z mieszaniny wodno-parowej, wy¬ tworzonej w jednorurowej czesci odparo¬ wujacej w ramie kotla rurowego.Zalaczone rysunki przedstawiaja urza¬ dzenia (fig. 1 — 5) do wykonywania spo¬ sobu wedlug wynalazku.Woda zasilajaca, doprowadzona w zna¬ ny sposób w poblizu walu 2 (fig. 1) lub przez isam wal 2, wywiera cisnienie w za¬ mknietym ze WiSizystkich stron wirniku 1.Na obwodzie wirnika 1 umieszczone sa dy¬ sze U, przez które woda wyplywa do prze¬ strzeni 6f polaczonej z przestrzenia paro¬ wa kotla za ipomoca przewodu 7. Woda, wyplywajaca z dysz 4, plynie do wirnika 9, osadzonego na tym samym wale 2, albo do pomipy odsrodkowej o osobnym nape¬ dzie, po czym dostaje sie do kotla przewo¬ dem 10. Zadanie wirnika 9 polega tylko na pokonaniu oporu przeplywu, powstaja¬ cego w przewodzie 10, prowadzacym z pompy odsrodkowej do kotla, poniewaz woda, doprowadzona do przestrzeni 6, po¬ zostaje pod cisnieniem, panujacym w ko¬ tle. Przez zastosowanie tego urzadzenia przy tloczeniu wody unika sie wystepuja¬ cyeh zwykle w innych pompach istrat.z po¬ wodu nieszczelnosci a praca tarcia wirni¬ ka 1 zmniejsza sie do minimum, poniewaz obraca sie on w parze i ponadto w dy¬ szach U dokonuje siie zamiana energii cis¬ nienia na energie .szybkosci. Wiskutek umieszczenia otworów wyplywowych dysz 4 w kierunku przeciwnym kierunkowi obrotów wirnika 1, odzyskuje sie energie wyplywu wody przez dzialanie reakcyjne na wirnik. Ilosc wody, wyplywajacej z dysz U, zalezy od róznicy miedzy cisnie¬ niem wody na obwodzie wirnika 1 a cis¬ nieniem pary w przestrzeni 6. Regulowa¬ nie tej ilosci wody odbywa sie przy sta¬ lym cisnieniu pary przez zmiane cisnienia wody, a ponewaz cisnienie to zalezy od liczby obrotów, — przez zmiane tej ostat¬ niej wielkosci.Sprawnosc /wytworzenia cisnienia w zamknietym wirniku i odzyskanie czesci zuzytej na to pracy przez dzialanie reak¬ cyjne wody, wyplywajacej z dysz, da sie wyrazic w sposób nastepujacy. Sprawnosc 7) = 0,5 + , przy czym w oznacza szybkosc wyplywu wody z dyszy U, a u szybkosc obwodowa wirnika 1, Sprawnosc zwieksza sie wiec z rosnaca szybkoscia wyplywu w od 0,5 do pewnego maksimum.Poniewaz szybkosc wyplywu zalezy tylko od róznicy cisnien wody i pary, zwieksza sie sprawnosc przy wiekszych róznicach cisnien. Celo/we bedzie wiec przystosowa¬ nie wirnika 1 do cisnienia znacznie wyzsze¬ go od cisnienia w kotle.Fig. 2 przedstawia inny przyklad wy¬ konania przedmiotu wynalazku, w którym wirnik 1 pompy odsrodkowej jest umie¬ szczony w przestrzeni parowej kotla 8.Wode zasilajaca doprowadza sie do tej pompy za pomoca wyzej polozonego zbior¬ nika lub tez za pomoca osobnej pompy. Re¬ gulowanie ilosci wody zasilajacej dokonuje sie równiez przez zmiane liczby obrotów maszyny napedowej. Samoczynne w pew¬ nych granicach dostosowanie przebiegu zasilania do zuzycia pary osiagnac mozna przez to, ze odplyw calkowitej ilosci pary nasyconej, wytworzonej w kotle 8, skiero¬ wuje sie przez turbine 12, napedzajaca wirnik pompy odsrodkowej.W wyzej opisanych ponnpach odsrodko- — 2 —wych mozliwe jest dostosowanie dzialania zasilajacego pampy do zuzycia pary tylko przez zmiane liczby obrotów maszyny na¬ pedowej. Fig. 3 przedstawia urzadzenie, umozliwiajace regulowanie ilosci wody zasilajacej, przeplywajacej przewodem .2 przy stalej liczbie obrotów silnika napedo¬ wego. Pompa zasilajaca 15 dostarcza ilosc wody, przekraczajaca pewien okreslony* stan wody w kotle 8, do komory 16 za¬ mknietego ze wszystkich stron i zaopatrzo¬ nego w dysze U wirnika 1. Obok komory 16 znajduje sie komora 11, przeznaczona do normalnego zasilania woda przewodem 2 osobnej pompy. Obie te komory sa ze soba w lacznosci na obwodzie wirnika 1.Pompa 15 przetlacza tylko nadmiar dopro¬ wadzonej do kotla wody. Skoro poziom wody spadnie ponizej leju 18, ciecz nie dochodzi juz do tej pompy, wskutek czego dwudzielny wirnik 1 moze odrzucac wode na zewnatrz tylko z komory 11, podczas gdy w komorze 16 woda pozostaje, tworzac postac pierscienia. Skoro jednak pompa 15 znów zacznie przetlaczac wode, wypel¬ nia sie woda ta komora 1tf, wewnatrz któ¬ rej panuje wieksze cisnienie, anizeli w ko¬ morze 11, poniewaz komora 16 znajduje sie pod cisnieniem panujacym w kotle, za¬ tem woda z niej zostaje odrzucona na ze¬ wnatrz, a woda z komory 11 nie moze prze¬ dostawac sie na zewnetrzny obwód wirni¬ ka. Wobec tego zasilanie kotla swieza wo¬ da zostaje przerwane, póki zadany stan wo^ dy w kotle nie zostanie osiagniety wzgled¬ nie póki woda nie przestanie doplywac przez lej 18 z kolta 8 do pompy zasilajacej 15. Wówczas bowiem nastapi znowu stan równowagi cisnien w komorach 16 i 11 i wirnik w obu tych komorach wzglednie je¬ dynie tylko w komorze 11 bedzie odrzucac wode na zewnatrz.Fig. 4 przedstawia urzadzenie do zasi¬ lania kotla o biegu wymuszonym. Sposób dzialania jest taki sam, jak w powyzej opi¬ sanym urzadzeniu, z ta róznica, ze wy¬ tworzona mieszanina wodtno-parowa do¬ staje sie przymusowo z powrotem do ko¬ mory 16 wirnika 1 przewodem 19. Woda, zawarta w parze, zostaje od niej oddzielo¬ na, a pare nasycona doprowadza przewód parowy 20, umieszczony w poblizu walu 2, do przzegrzewacza 22. Woda, doprowadzo¬ na do komór 16 i 11 wirnika 1, wyplywa do umieszczonego na tym samym wale wirnika 23, który tloczy wode zasilajaca do czesci odparowujacej 25 kotla.Jak przedstawia fig. 5 wirnik 23 mo¬ ze byc umieszczony na tym samym wale 2, na którym osadzony jest wirnik 1, a to ponad zewnetrznym obwodem tego wirnir ka, przy czym liczba obrotów wiirnika 23 jest mniejsza od liczby obrotów wia^ika 1.Naped wirnika 23 dokonuje sie iv tym przypadku z walu 2 za pomoca kól zeba¬ tych 26. Kierunek obrotu winien byc za¬ sadniczo zgodny z kierunkiem obrotu walu 2. Wirnik 23 moze byc równiez wykona- . ny jako wolnobiezny lub tez moze otrzy¬ mywac wraz z wirnikiem 1 naped za po¬ moca turbiny parowej. PL