Znane dotychczas ilosciomierze skrzy¬ delkowe, umozliwiajace wskazywanie ilo¬ sci cieczy w zaleznosci od dodatkowego czynnika pomiarowego, np. od temperatu¬ ry, cisnienia lub innego czynnika, sa za¬ opatrzone w przyrzady pomiarowe do mierzenia czynnika dodatkowego i w urza¬ dzenia calkujace, dzieki którym iloscio¬ mierze te wskazuja iloczyny z liczby, ozna¬ czajacej ilosc cieczy, przeplywajacej przez ilosciomierz, i z liczby, oznaczajacej wy¬ nik pomiaru czynnika dodatkowego.W tych znanych ilosciomierzach urza¬ dzenie calkujace dziala sposobem przery¬ wanym, to znaczy wskazywanie iloczynu nastepuje w poszczególnych okresach po^ miarowych, jakkolwiek ciecz, majaca byc zmierzona, przeplywa równomiernie. Tak otrzymane wskazanie pomiarowe zawiera pomiarowa wielkosc skladowa czynnika dodatkowego, otrzymana tylko podczas okresu calkowania. Przebieg zmian dodat¬ kowego czynnika pomiarowego pomiedzy dwoma okresajni pomiarowymi nie jest jednak uwzgledniany przy wskazywaniu wyników pomiaru, wskutek czego wska¬ zywania te nie sa scisle.W ilosciomierzu wedlug wynalazku ni¬ niejszego wade te wyrównywa sie dzieki temu, ze wplyw dodatkowego czynnikapomiarowego uwzglednia sie przez zmie¬ nianie wielkosci momentu obrotowego, wy¬ wieranego cisnieniem cieczy, przeplywa¬ jacej na kolo skrzydelkowe, dzieki czemu staje sie zbedny uklad urzadzenia calku¬ jacego, a za,tem konstrukcja licznika sta¬ je sie prosta. Poza tym przebieg zmiany dodatkowego czynnika pomiarowego wy¬ wiera nieprzerwanie wplyw na wynik po¬ miaru tak, iz nie powstaja bledy wskazan pomiarów.Na rysunku, przedstawiajacym przy¬ klady wykonania przedmiotu wynalazku niniejszego, fig. 1 przedstawia przekrój poziomy jednostrumieniowego ilosciomie- rza skrzydelkowego, fig. 2 i 3 przed¬ stawiaja przekroje poziome ilosciomierzy w odmiennych wykonaniach.Ilosciomierz wedlug fig. 1 posiada dwa kanaly wlotowe E1 i E2, z których kanal E2 jest umieszczony promieniowo wzgle¬ dem kola skrzydelkowego, a kanal E1 po¬ siada kierunek styczny do obwodu kolo¬ wego, przechodzacego w przyblizeniu przez srodek skrzydelek kola skrzydelkowego, przy czym wyloty tych kanalów sa calko¬ wicie wzglednie czesciowo otwierane lub zamykane za pomoca zasuwy S. Gdy za¬ suwa ta zamknie wylot kanalu E2, wów¬ czas ciecz przeplywa przez kanal Ex strumieniem prostopadlym do lopatek ko¬ la skrzydelkowego F i wywiera maksymal¬ ny moment obrotowy na to kolo, które wskutek tego osiaga maksymalna liczbe obrotów. Gdy zasuwa S zamyka wylot ka¬ nalu Eir wówczas ciecz przeplywa przez kanal promieniowy E2 i nie wywiera zad¬ nego momentu obrotowego na kolo skrzy¬ delkowe F, które wskutek tego nie obra¬ ca sie. Pomiedzy tymi dwoma polozeniami skrajnymi mieszcza sie posrednie poloze¬ nia zasuwy S, przy których za^den z ka¬ nalów Ev E2 nie jest calkowicie zamknie¬ ty i ciecz przeplywa przez obydwa te ka¬ naly. Na kolo skrzydelkowe F wywierany zostaje wiec odpowiedni moment obroto¬ wy, którego wielkosc miesci sie w grani¬ cach pomiedzy zerem a ,pewna wielkoscia maksymalna, a tym samym osiaga sie tez odpowiednia liczbe obrotów kola skrzydel¬ kowego, mieszczaca sie równiez w grani¬ cach miedzy zerem a pewna liczba maksy¬ malna. Jezeli zasuwe S polaczyc z przy¬ rzadem pomiarowym T, sluzacym do mie¬ rzenia drugiego czynnika pomiarowego, np. z termometrem, z manometrem lub z przyrzadem podobnym tak, ze bedzie ona uruchomiana takim przyrzadem w zalez¬ nosci od wyników pomiaru tym przyrza¬ dem, wówczas liczby obrotów kola skrzy¬ delkowego F sa zmieniane odpowiednio do wyników pomiaru drugiego czynnika po¬ miarowego. Liczba obrotów kola skrzy¬ delkowego zostaje w sposób znany prze¬ noszona za pomoca mechanizmu kólkowe¬ go o stalej przekladni na mechanizm wskaznikowy, na którym mozna bezposre¬ dnio odczytac ilosc cieczy pomiarowej w zaleznosci od pomiarów drugiego czynni¬ ka pomiarowego, to znaczy temperatury, cisnienia lub innego czynnika.W ilosciomierzu wedlug fig. 2, zasto¬ sowano dysze wychylna D, w ilosciomierzu zas wedlug fg. 3 zastosowano klape wy¬ chylna K, przy czym wzmiankowane dy¬ sza i klapa sa równiez uruchomiane ka,z- da w zaleznosci od wyników pomiaru przez przyrzad pomiarowy, sluzacy do mierze¬ nia drugiego czynnika pomiarowego.Prócz jednostrumieniowych ilosciomie¬ rzy skrzydelkowych wynalazek niniejszy obejmuje równiez wielostrumieniowe ilos- ciomierze skrzydelkowe. Róznica miedzy tymi obydwoma rodzaja^mi ilosciomierzy polega jedynie aia liczbie kanalów wloto¬ wych. W welostrumieniowym ilosciomierzu skrzydelkowym trzeba wiec zastosowac kilka kanalów, umieszczonych promienio¬ wo wzgledem kola skrzydelkowego i kilka kanalów o kierunku stycznym do Obwodu kolowego w przyblizeniu srodkowego kola skrzydelkowego. — 2 —Wynalazek niniejszy moze byc równiez zastosowany do ilosciomierzy o wirnikach srubowych. PL